Tranh luận nóng

Đánh chìm tàu sân bay: Vũ khí hạt nhân cũng khó nhằn

Thứ Năm, 20/02/2020 07:36

(Bình luận quân sự) - Xin được chuyển đến bạn đọc cách nhìn khác của chuyên gia Nga Vladimir Gospodarenko cũng về chủ đề này qua phần cuối bài viết.

Kì trước: Cần bao nhiêu tên lửa, ngư lôi đánh chìm tàu sân bay?

Nhiều ý kiến cho rằng không nhất thiết phải đánh chìm tàu sân bay, chỉ cần phá hủy được các máy phóng, thiết bị hãm máy bay khi hạ cánh, thang nâng máy bay, hoặc đơn giản chỉ cần “khoan” được một lỗ trên sàn boong cất hạ cánh và như thế là xong- (gã khổng lồ) Goliath đã bị đánh bại.

Không phải vậy. Các máy phóng (4 máy phóng) và thiết bị hãm (4 thiết bị), các thang nâng máy bay (4 chiếc- 3 chiếc ở mạn phải, 1 chiếc ở mạn trái) được bố trí cách nhau ở một cự ly đủ (50m) để loại trừ khả năng chúng bị hỏng cùng lúc do một quả tên lửa hoặc ngư lội đánh trúng.

Thêm nữa, các máy bay F - 18A / F phiên bản “rút gọn” có thể cất cánh từ tàu sân bay mà không cần máy phóng (nếu chỉ mang tên lửa không đối không trên các móc treo và nạp một nửa nhiên liệu).

Ngoài ra, trên tàu sân bay còn có các thiết bị tăng tốc đẩy máy bay cất cánh bằng thuốc nổ dự phòng và các lưới hãm trong trường hợp khẩn cấp khi hạ cánh.

Nhưng boong cất hạ cánh máy bay “chịu nhiệt” đến mức nào? Trong vụ hỏa hoạn trên tàu “Forrestal”, đã có những loại đạn dược sau đây phát nổ trên mặt boong: 16 quả bom hàng không cỡ 453 kg, 4 quả bom cỡ 340 kg, 8 quả bom cỡ 225 kg.

Nhưng phải nói rõ rằng đây là những quả bom đã cũ thời Thế chiến II, chất nổ đã xuống cấp và sức công phá kém hơn những quả bom mới, - dù vậy, 1.038 kg bom cũng không phải là trò đùa.

Còn trong trường hợp với “ Enterprise”, trên boong máy bay của tàu này đã phát nổ: 4 quả tên lửa “Zuni” đầu tác chiến 5 kg, 6 quả bom hàng không cỡ 225 kg và một xì tec chở dầu mang 6.000 gallon nhiên liệu.

Tuy nhiên, các lỗ thủng không lớn, sau khi dọn dẹp boong, thay tạm các tấm thép, gia cố lại gờ boong, máy bay đã lại có thể cất cánh thực hiện nhiệm vụ. Để phá hỏng hoàn toàn boong cất hạ cánh của một tàu sân bay, phải cần rất nhiều bom đạn.

Danh chim tau san bay: Vu khi hat nhan cung kho nhan
Lỗ thủng trên boong cất hạ cánh tàu “Forrrestal”.

Chúng ta có thể dùng tên lửa “khoan ” vào tận hầm (khoang) chứa máy bay không? Nếu tên lửa có thể xuyên qua sàn boong hoặc đâm vào sườn tàù ở độ cao 20-30 mét phía trên mớn nước, nó cũng có thể “chui vào” được khoang chứa máy bay.

Hầm tàu chứa máy bay của “Nimits” được chia làm ba khu ngăn cách nhau bằng các vách ngăn trượt chống cháy nổ để khoanh vùng vụ nổ.

Tuy nhiên, những máy bay đang ở trong khoang chứa không được nạp nhiên liệu và không mang bất kỳ loại vũ khí gì (kinh nghiệm cay đắng trong cuộc chiến ở Thái Bình Dương khiến người Mỹ học rất thuộc bài học là nạp nhiên liệu và treo vũ khí cho các máy bay trong hầm chứa là một ý tưởng cực kỳ tồi), trừ một số loại đạn rất khó phát nổ.

Hầm chứa đạn dược của tàu sân bay được bố trí ở nơi an toàn nhất - ở phần đáy tàu, phía dưới đường mớn nước, và hầm này được chia thành 32 khoang độc lập nhau. Đạn dược được đưa từ kho lên sàn tàu qua hai nấc.

Đầu tiên, thang máy cuốn chuyển đạn từ hầm đến phòng lắp ráp, nằm trên boong thứ hai. Trong phòng lắp ráp, đạn dược được đưa vào trạng thái sẵn sàng sử dụng và được đưa lên sàn cất hạ cánh của máy bay bằng một thang máy chuyên dụng hoặc thang nâng máy bay.

Điều đáng chú ý là Hải quân Mỹ sử dụng loại đạn có tên gọi là đạn “an toàn” có thể chịu được nhiệt độ rất cao do cháy trong một thời gian dài- cho đến khi đội cứu hỏa đến dập tắt lửa.

Danh chim tau san bay: Vu khi hat nhan cung kho nhan

Vì nhiên liệu cho máy bay là nguồn gây cháy, các công ty đóng tàu Mỹ đã chú ý tối đa đến vấn đề này. Thứ nhất, tất cả nguồn nhiên liệu dự trữ được bảo quản trong các phao chống ngư lôi và là một phần của hệ thống bảo vệ chống ngư lôi.

Do đó, nhiên liệu được cách ly và được nước bao quanh, trong các thùng nhiên liệu chỉ có nitơ để loại trừ khả năng nổ các hỗn hợp không khí và hơi nhiên liệu nguy hiểm.

Thứ hai, Hải quân Mỹ hiện chỉ sử dụng loại nhiên liệu JP-5 cũ, mặc dù nó không hiệu quả như nhiên liệu JP-8 hiện đại hơn- vì nhiên liệu JP-5 cũ có nhiệt độ cháy cao hơn.

Ngay trên mặt boong cất hạ cánh, có 14 máy tiếp nhiên liệu để bơm hoặc hút khẩn cấp, - theo định mức thì tổ tiếp nhiên liệu phải hút hết thùng nhiên liệu của một máy bay F -18 chỉ trong 10 phút, hoặc trong 15 phút nếu sử dụng các ống dẫn cơ động.

Các tổ hợp năng lượng hạt nhân của “Nimitz” nằm ở phần phía dưới mớn nước của con tàu và bố trí phân tán. Các lò phản ứng và các tua bin để xen kẽ nhau từ mũi tàu đến đuôi tàu theo thứ tự sau: lò phản ứng - tuabin - lò phản ứng - tuabin, và được ngăn cách với nhau bằng hai vách ngăn chắn nước và các khoang trung gian.

Các lò phản ứng làm việc theo nguyên tắc "fail- sale”, có nghĩa là lõi của lò phản ứng được đổ đầy một phần nước để “hãm” neutron và nước được thay đổi liên tục bằng máy bơm.

 Trong trường hợp xảy ra tai nạn, máy bơm ngừng hoạt động, lõi bị ngập hoàn toàn, lò phản ứng không làm việc. Thêm nữa, ngay bản thân các thiết bị hạt nhân trên tàu có độ tin cậy cực kỳ cao.

“Phân tích trong phòng lạnh” một chút

Vâng, vậy thì chúng ta sẽ cần bao nhiêu tên lửa, để nếu không đánh chìm được, thì chí ít cũng loại một tàu sân bay ra khỏi vòng chiến trong một thời gian dài? Nếu tính đến tất cả các biện pháp tự bảo vệ của tàu sân bay lớp “Nimitz” như đã nói ở trên, có thể ước tính được khoảng bao nhiêu là đủ.

Lấy ví dụ, nếu sử dụng tên lửa “Granit”- một trong những kiểu tên lửa chống hạm mạnh nhất thế giới hiện nay.

- 1-2 "Granit" đánh trúng – tàu sân bay sẽ khôi phục xong khả năng sẵn sàng chiến đấu chỉ sau vài giờ. Các máy phóng và thiết bị hãm vẫn hoạt động, nhưng không phải tất cả. Nếu may mắn, có thể hủy diệt được khoảng 1/3 số máy bay.

- 3-5 quả "Granit" đánh trúng- tàu sân bay sẽ có thể khôi phục một phần khả năng chiến đấu và sẽ cần phải sửa chữa lớn tại căn cứ, hơn một nửa số máy bay bị phá hủy.

-6-8 quả "Granit" đánh trúng - tàu sân bay hoàn toàn mất khả năng khôi phục lại khả năng tác chiến, tối đa chỉ có thể sử dụng được máy bay lên thẳng.

Tàu cần phải được đại tu trong một thời gian dài, có thể là nhiều tháng, hoặc thậm chí là nhiều năm nên có thể nó sẽ không có kịp quay lại tham chiến, có nghĩa là tàu này sẽ không còn giá trị sử dụng trong cuộc xung đột đang diễn ra đó nữa.

- 9-19 quả "Granit" đánh trúng – tàu sân bay bị hư hỏng nặng đến mức không thể và không nên sửa chữa tàu (vì quá tốn kém).

- 20-24 quả "Granit" đánh trúng (đó là một loạt phóng (hết cơ số đạn) của tàu tuần dương (dự án) 1144 và tàu ngầm (dự án) 949A) của Nga- tàu sân bay sẽ chỉ một bộ khung xương, không những thế- còn là nguồn ô nhiễm phóng xạ.

Trong trường hợp này, chính các tàu hộ tống nó sẽ “kết liễu” nó (cái chết nhân đạo- để kẻ hấp hối không phải chịu đựng đau đớn làm ảnh hưởng đến tinh thần các thủy thủ còn lại).

Thế còn ngư lôi thì sao?

Độ dày của lớp bảo vệ chống ngư lôi lên tới 6 mét, chịu được một vụ nổ tiếp xúc của ngư lôi tiêu chuẩn 533 mm mang đầu tác chiến nặng 300 kg.

Để chống nổ dưới đáy tàu, đáy tàu có hai lớp chạy suốt toàn bộ thân tàu. Thân tàu được chia thành một loạt các khoang ngăn nước với 23 vách ngăn ngang và 4 vách ngăn dọc, đảm bảo cho tàu không bị chìm kể cả trong trường hợp bị hư hỏng đáng kể.

Để đánh chìm một con quái vật khổng lồ như vậy, sẽ cần ít nhất 10 quả ngư lôi cỡ 533 mm. Và tất cả những lập luận cho rằng chúng ta chỉ cần 2 quả ngư lôi là đủ để làm nghiêng tàu sân bay là không đúng với thực tế- chi huy tàu chỉ cần tiến hành các biện pháp chống chìm đã được chuẩn hóa là đủ làm tàu trở lại trạng thái cân bằng.

Ngư lôi “Kit” cỡ 650 mm đã bị đưa ra khỏi trang bị mang đầu tác chiến nặng hơn là 550 kg có thể hiệu quả hơn và có thể khoan thủng lớp bảo vệ chống ngư lôi, tuy nhiên để loại tàu sân bay khỏi vòng chiến sẽ cần khoảng 5-6 quả ngư lôi như vậy.

Hơn nữa, chỉ duy nhất có ngư lôi mới “đưa” được con quái vật này xuống đáy biển.

Bạn có sử dụng bao nhiêu tên lửa đi nữa thì cũng vậy, chỉ có mỗi một cách là khoan thủng được phần ngập dưới nước của tàu để nước biển tràn vào- đó là cách duy nhất để “thanh toán” tàu sân bay.

Thế còn với “mẹ Kuzkina” (vũ khí hạt nhân)

Tất nhiên, nếu một “đầu tác chiến đặc biệt” (đầu tác chiến hạt hạt nhân) đánh trúng tàu sân bay, thì thế cũng là quá đủ để đảm bảo rằng chiếc tàu sân bay này chỉ còn tồn tại trong ký ức.

Nhưng nếu một vụ nổ hạt nhân xảy ra ở một cự ly nhất định nào đó, thì tàu sân bay hoàn toàn vẫn có khả năng sống sót. Chiến dịch “Crossroads” được (Mỹ) tiến hành tháng 7 năm 1946 cho thấy các tàu lớn hoàn toàn có khả năng chống lại các tác động của vụ nổ hạt nhân.

Tàu sân bay hiện đại có hệ thống bảo vệ kíp thủy thủ chống lại vũ khí hủy diệt hàng loạt, thân tàu bằng thép với hệ thống điều hòa không khí tinh vi sẽ bảo vệ kíp thủy thủ trước phóng xạ và bụi phóng xạ.

Nhiều chuyên gia khẳng định rằng vụ nổ của đầu tác chiến đặc biệt (hạt nhân) trên tên lửa “Granit”, “Basalt”, “Kh-22” (của Liên Xô- Nga) cách tàu sân bay >1,5 km sẽ không gây ra mối đe dọa nào cho tàu.

Nhiều người đưa ra quan điểm cho rằng trong điều kiện chiến tranh hạt nhân, tàu sân bay sẽ trở nên vô dụng, bởi vì bụi phóng xạ sẽ khiến các quân nhân trên tàu không thể ở lại trên boong cất hạ cánh để thực hiện nhiệm vụ.

Có thể “phản biện” ngay lập tức quan điểm này, vì trên tàu đã có một hệ thống tưới- hệ thống này không chỉ dập tắt các đám cháy, mà còn có thể tẩy sạch ô nhiễm phóng xạ từ sàn máy bay.

Danh chim tau san bay: Vu khi hat nhan cung kho nhan
Thử nghiệm giả định một vụ nổ hạt nhân ở một khoảng cách nhất định với tàu- mô phỏng một cuộc tấn công hạt nhân không trúng tàu,- tất cả các hệ thống trên tàu vẫn hoạt động bình thường.

Kết luận

Tàu sân bay thực sự là một "hạt dẻ cực kỳ cứng và khó nhằn", rất khó “xẻ nó thành từng mảnh” (như chúng ta vẫn tưởng), chưa hết, với cả một phi đoàn máy bay trên boong, nó là kẻ thù nguy hiểm nhất trên các đại dương.

Tàu sân bay có khả năng sống sót rất cao, nhưng, tất nhiên, không phải là bất khả chiến bại. Để gây thiệt hại đáng kể cho tàu sân bay, cần sử dụng rất nhiều lực lượng, bởi vì chỉ có nhiều đòn đánh trúng nó mới có thể loại nó khỏi vòng chiến, trong khi bản thân nó (tàu sân bay) chắc chắn sẽ không chịu đứng yên để “đầu hàng” một cách dễ dàng như vậy.

Cần bao nhiêu tên lửa, ngư lôi đánh chìm tàu sân bay?

  • Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (dịch)