Tranh luận nóng

Mỹ-Thổ bắt tay, chia chác 40% lãnh thổ Syria

Thứ Ba, 13/08/2019 07:23

(Bình luận quân sự) - Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ bắt tay nhau kiểm soát gần 40% lãnh thổ Syria, đặc biệt là toàn bộ dải biên giới phía bắc và phía đông của đất nước. 

My-Tho bat tay, chia chac 40% lanh tho Syria

Vào tháng 01/2018, khi tình hình Syria chưa xuất hiện những diễn biến phức tạp như hiện nay, báo Đất Việt đã bình luận về việc Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ có thể bắt tay nhau chia cắt lãnh thổ Syria, trong bài viết mang tiêu đề: “Nếu Mỹ-Thổ bắt tay, Kurd-FSA cộng sinh, Syria sẽ nguy ngập” (Xem lại bài viết).

Và đến thời điểm hiện nay, dự đoán này có thể sẽ nhanh chóng trở thành hiện thực, đất nước Syria đang đứng trước viễn cảnh một phần lãnh thổ bị ngoại bang chiếm đóng lâu dài.

Mỹ-Thổ đạt thỏa thuận ở miền bắc Syria

Hôm 12/08, kênh truyền hình Haderturk của Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, 90 binh sĩ Mỹ đã đến tỉnh Sanliurfa của Thổ Nhĩ Kỳ, họ sẽ tham gia vào công việc của Trung tâm điều phối các chiến dịch chung và khu vực an ninh chung dự kiến được thiết lập ở miền bắc Syria.

Điều đáng chú ý là các quân nhân Mỹ đến Sanliurfa bằng máy bay đã được các xe buýt đưa tới thị trấn Akcakale của tỉnh Sanliurfa - Thổ Nhĩ Kỳ, chỉ cách đường biên giới Syria vẻn vẹn khoảng 700m, đối diện với thị trấn Tel Abyad, thuộc tỉnh Aleppo của Syria.

Theo thông báo của đại diện Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ, Trung tâm điều phối các chiến dịch chung và khu vực an ninh chung bố trí ở thị trấn Akcakale, dự kiến ​​sẽ hoạt động trong vài ngày tới.

Trước đó, giới truyền thông nước này cũng cho biết, trong cuộc hội đàm ở Anker, các cuộc đàm phán Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ về tạo lập khu vực an toàn ở miền bắc Syria, sâu trong lãnh thổ Syria 25km, đã kết thúc tốt đẹp.

Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, Ankara và Washington đã đạt thoả thuận về thiết lập một Trung tâm đầu mối điều phối các hoạt động chung và khu vực an ninh chung, theo kế hoạch mà hai bên vạch ra ở miền bắc Syria.

My-Tho bat tay, chia chac 40% lanh tho Syria
Trung tâm điều phối các chiến dịch chung và khu vực an ninh chung Mỹ-Thổ đặt cách biên giới Syria 700m

Sau khi đạt được thỏa thuận, phái đoàn gồm 6 sĩ quan Mỹ đã tới Sanliurfa để chuẩn bị sơ bộ các bước thiết lập hoạt động của Trung tâm điều phối các hoạt động chung và khu vực an ninh chung, trước khi số lượng lớn binh sĩ Mỹ được điều động đến đây.

Tuy nhiên, thỏa thuận giữa Washington và Ankara đã vấp phải sự phản đối kịch liệt của chính giới Damascus, vì theo quan điểm của Chính phủ Syria, thoả thuận đó thực chất là cuộc tấn công trắng trợn vào chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nước Cộng hòa Ả Rập Syria, vi phạm thô bạo các nguyên tắc của luật pháp quốc tế cũng như Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Được biết, trước khi hai bên đạt thành sự thống nhất chung, chỉ mới hồi tuần trước, tình hình trên biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và Syria đã leo thang căng thẳng hết sức nguy hiểm, sau khi cuộc đàm phán ở Anker lâm vào bế tắc trong suốt một thời gian dài, mà nguyên nhân chính mà Anakara cáo buộc là do “thái độ của Hoa Kỳ khiến cho việc đạt thành thỏa thuận là không khả quan”.

Thổ gia tăng sức ép, Mỹ chấp nhận xuống thang

Hôm 05/08, phản ứng trước chiến thuật trì hoãn của Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ đã tập trung số lượng lớn binh sĩ dọc biên giới, đặc biệt là giữa thị trấn Suruç của Thổ Nhĩ Kỳ, đối diện thị trấn Ain al-Arab của Syria (mà người Kurd gọi là Kobani) và Akçakale (đối diện với thị trấn Tel Abyad của Syria).

Khoảng cách giữa hai thị trấn bàn đạp của Thổ Nhĩ Kỳ là khoảng 70 km. Nếu Thổ Nhĩ Kỳ cuối cùng sẽ thực hiện chiến dịch quân sự xuyên biên giới mà họ đã nói đến trong hơn hai năm, thì có lẽ nó sẽ diễn ra ở khu vực này, nhằm “chêm một cái nêm” vào giữa các khu vực phía đông và phía tây của Kobane, làm gián đoạn tính liên tục của vành đai biên giới do người Kurd kiểm soát thuộc tỉnh Aleppo và al-Hasakah, ở miền bắc Syria.

Theo tiết lộ, sự tập trung của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ được cho là có quy mô lớn cấp quân đoàn, bao gồm cả hai lữ đoàn thiết giáp, hai lữ đoàn cơ giới và hai lữ đoàn đặc nhiệm.

My-Tho bat tay, chia chac 40% lanh tho Syria
Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ có thể bắt tay để đối phó với Nga-Syria

Giới phân tích cho rằng, ở phía bên kia biên giới Syria, không có mục tiêu nào đủ lớn để phù hợp về mặt quân sự với sự tập trung quân đội lớn như vậy của Thổ Nhĩ Kỳ, ngoại trừ Không quân Hoa Kỳ. Sự kiện này có thể đẩy hai đồng minh NATO đứng trước một cuộc đối đầu quân sự.

Cả Thổ Nhĩ Kỳ và Hoa Kỳ đều biết rằng nếu điều đó xảy ra, nó sẽ là sự kết thúc của nhiều thứ, bao gồm cả tình thân của khối NATO.

Nhưng trong tình huống này, bên nắm thế chủ động là chính quyền Ankara, còn Washington là người bị động trước sự quyết đoán của Erdogan.

Đứng trước nguy cơ xung đột thực sự sẽ diễn ra, Mỹ đã nhanh chóng chấp nhận thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ về một vành đai an ninh chung ở miền bắc Syria, chính thức công khai ý đồ xâm chiếm lâu dài một phần lãnh thổ của Syria

Mỹ-Thổ bắt tay, kiểm soát toàn bộ biên giới Syria

Chúng ta đã nhận thấy rằng, Thổ Nhĩ Kỳ đã ra sức hiện thực hóa mưu đồ xâm chiếm đất đai Syria trong hơn 2 năm qua, với việc nước này hỗ trợ cho 10 nhóm phiến quân thuộc Quân đội Syria Tự do (FSA) chiếm đóng một vùng lãnh thổ rộng lớn của Syria thuộc tỉnh Aleppo, kéo dài từ Afrin đến Azaz, al-Bab, Jarabulus và hiện nay tiếp tục là Idlib.

Liên minh do Hoa Kỳ lãnh đạo và Lực lượng Dân chủ Syria (SDF), nòng cốt là Đơn vị Bảo vệ Nhân dân người Kurd - đã kiểm soát các thành phố Manibj (Aleppo); tỉnh Raqqah; phần lớn phía đông bắc Syria (al-Hasakah) và phần lớn phía Đông Syria (phía đông Deir ezZor) và khu vực tam giác biên giới al-Tanf của Syria - Iraq – Jordan, án ngữ đường cao tốc Damascus-Baghdad.

My-Tho bat tay, chia chac 40% lanh tho Syria
Syria có thể bị chia cắt tới 40% lãnh thổ của đất nước

Có thể nói rằng, Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ thực tế đang kiểm soát tới gần 40% lãnh thổ Syria, trong đó quan trọng nhất là biên giới phía bắc và phía đông đất nước.

Với việc 2 nước này bắt tay nhau, tạm gác mâu thuẫn về vấn đề người Kurd để tập trung kiểm soát các vùng lãnh thổ đã chiếm đóng được, thì việc thu hồi lại các vùng đất này là rất khó khăn với chính quyền Damascus.

Trong khi đó, mục tiêu chiến lược của Nga ở Syria chỉ là ngăn chặn những nhóm vũ trang theo chủ nghĩa cực đoan và tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo lên nắm quyền ở Damascus, chứ không phải là giúp ông Assad chống lại các cường quốc khác để bảo toàn lãnh thổ.

Giới lãnh đạo Moscow thậm chí còn chứng minh rằng họ sẵn sàng chấp nhận lợi ích của các người chơi khác như: Mỹ, Israel, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, cũng như các nhóm vũ trang người Shiite Hezbollah, các nhóm vũ trang người Kurd…, nếu điều này sẽ giúp đạt được thỏa thuận cuối cùng để giải quyết xung đột.

Chính quyền Damascus không thể trông cậy vào sự hỗ trợ quân sự của Moscow để thống nhất đất nước, mà chỉ có thể lợi dụng sức mạnh của Nga để duy trì hiện trạng phân chia lãnh thổ hiện nay.

Không nhận được sự hậu thuẫn của Nga, chính quyền của ông Bashar al-Assad sẽ buộc phải chấp nhận tình trạng đóng băng ở tất cả các khu vực phía Bắc và phía đông đất nước, có sự hiện diện quân sự của nước ngoài. Đất nước Syria đang đứng trước viễn cảnh có thể bị chia cắt lâu dài.

Thiên Nam