Tranh luận nóng

Nga dọa khéo châu Âu, đe ngược Mỹ vụ INF

Thứ Hai, 05/08/2019 13:37

(Bình luận quân sự) - Trên thực tế, INF chỉ đảm bảo an ninh cho châu Âu, còn với Mỹ thì “đã có” các tên lửa khác như Topol, Yars, Sarmat và các loại khác.

Đòn phản gián thông tin

Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) được Mỹ và Liên Xô ký năm 1987 đã chính thức bị “khai tử” sau khi Washington rút khỏi thỏa thuận hôm 2/8 vừa qua. Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã ký thông qua luật đình chỉ tham gia INF từ phía Nga.

Cho tới nay, cả hai bên đều cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận này, nhưng Mỹ và các đồng minh NATO đặc biệt “to tiếng” khi khăng khăng rằng loại tên lửa Novator 9M729 (NATO gọi là SSC-8) của Nga đã phá vỡ INF. Điều đáng nói là cho tới nay, Mỹ và NATO không đưa ra tuyên bố chính xác tại sao 9M729 vi phạm INF hay tên lửa có tầm bắn cụ thể là bao nhiêu trong giới hạn quy định (500-5.500km).

Cáo buộc công khai của quân đội Mỹ được báo chí đăng tải cũng chỉ mang tính chung chung như tên lửa 9M729 của Nga vi phạm “tinh thần và mục đích” của INF! Trong khi đó, báo chí phương Tây trích dẫn các “nguồn tin tình báo” tuyên bố loại tên lửa này của Nga có tầm bắn trong khoảng 500-5.500km, tức là nằm trong phạm vi điều chỉnh của INF do đó đã vi phạm thỏa thuận này.

Nga doa kheo chau Au, de nguoc My vu INF
Tên lửa 9M729 và xe chở tên lửa được Nga công khai hồi tháng 1/2019

Không những vậy, có thông tin còn khẳng định chính xác 9M729 có tầm bắn tối đa 2.500km, rồi lại có nguồn tin cho rằng tên lửa có thể đạt tầm tới 10.000km.

Thời gian qua, báo chí Nga đã sử dụng chính những thông tin trên để “hù” lại phương Tây. Tờ Svpressa của Nga đặt câu hỏi, nếu 9M729 quả thực có tầm bắn từ 500-5.500km và vi phạm INF thì tại sao Mỹ lại sợ đến vậy. Trên thực tế, INF chỉ đảm bảo an ninh cho châu Âu, còn với Mỹ thì “đã có” các loại tên lửa khác như Topol, Yars, Sarmat và các loại khác.

Nếu tên lửa 9M729 có tầm bắn 480km đúng như phía Nga công bố hồi tháng 1/2019 thì nó cũng không đe dọa Mỹ và không đáng lo ngại. Với tầm bắn này, ngay cả được bố trí ở Kaliningrad, tên lửa cũng chỉ có thể vươn tới Warsaw, trong khi không thể làm gì Berlin (527km) và Hamburg (698km).

Svpressa mỉa mai thêm rằng, với tầm bắn 480km, nếu được bố trí ở các khu vực phía Tây của Nga như Voronezh và Smolensk thì tên lửa còn không thể đe dọa châu Âu, có chăng chỉ là Kiev nhưng chẳng ai cần tới điều này!

Nga doa kheo chau Au, de nguoc My vu INF
Báo Nga úp mở về tầm bắn của 9M729 với các khoảng cách tới châu Âu

Nhưng nếu có tầm bắn lên tới 5.000km thì 9M729 không chỉ là mối lo ngại mà thực sự gây hoảng loạn cho châu Âu bởi Mỹ vốn đã tỏ ra thờ ơ sẽ không bảo vệ châu Âu và chỉ coi châu Âu như “khách hàng” trong một cuộc chiến có thể xảy ra.

Cũng nhân đây, tờ báo Nga nhắc lại việc Mỹ vi INF khi liên tục sử dụng các loại tên lửa có tầm bắn trong phạm vi điều chỉnh của hiệp ước này trong các vụ thử tên lửa. Chiêu “lách” luật của Mỹ là sử dụng các loại tên lửa như Hera, MRT, Aries, LV-2, Storm, Storm-2 hay MRBM làm...mục tiêu để đánh chặn. Ngay cả các loại máy bay không người lái như MQ-1B Predator hay MQ-9A Reaper của Mỹ cũng bị Nga cho rằng đã vi phạm INF hoặc chí ít cũng cần làm rõ quy chế theo INF.

Mỹ muốn phá rào

Trở lại với những cáo buộc từ Mỹ về việc Nga vi phạm INF. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo từng tuyên bố: “Mỹ sẽ không còn là nước tham gia một hiệp ước mà Nga cố tình vi phạm. Việc Nga không tuân thủ hiệp ước gây nguy hiểm cho lợi ích tối cao của Mỹ khi Nga phát triển và triển khai trên thực địa hệ thống tên lửa vi phạm hiệp ước, thể hiện mối đe dọa trực tiếp đối với Mỹ, các đồng minh và đối tác của Mỹ”.

Các quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ, đề nghị giấu tên, cho biết Nga đã triển khai nhiều tiểu đoàn tên lửa hành trình trên khắp nước Nga, là loại vi phạm Hiệp ước INF, kể cả ở miền Tây nước Nga, có khả năng tấn công các mục tiêu quan trọng của châu Âu.

Nga doa kheo chau Au, de nguoc My vu INF
Tổ hợp tên lửa Iskander-K với đạn R-500 (9M728 - phiên bản trước của 9M729)

Từ năm 2014, Washington đã lên án Nga triển khai các tên lửa 9M729 vi phạm INF. Tháng 10/2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định sẽ rút khỏi INF, nếu Nga không tuân thủ hiệp ước.

Trên thực tế, Hiệp ước INF cũng bị nhiều giới chức cao cấp Nga lên án là bất công, có lợi cho Washington. Phát biểu với hãng tin AFP, chuyên gia độc lập người Nga Pavel Felgenhauer cho biết: “Ngay từ năm 2007, khi Moscow rút khỏi Hiệp ước FCE (về vũ khí quy ước tại châu Âu), quân đội Nga và Điện Kremlin đã cho rằng Hiệp ước INF không phải là một hiệp ước tốt đối với Nga”.

Tại Moscow, vấn đề hủy bỏ INF với Mỹ lại trở lại mỗi khi có thông tin về việc triển khai một hệ thống hỏa tiễn chống tên lửa mới tại các quốc gia đồng minh của Mỹ ở châu Âu hoặc châu Á. Đối với Mỹ đây chỉ là hệ thống vũ khí phòng vệ, song Nga lo ngại các cơ sở hạt nhân của nước này là đối tượng bị tấn công.

Sau quyết định rút khỏi INF của Mỹ, hãng thông tấn TASS của Nga đã trích dẫn phát biểu của Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov: “Chúng tôi đã đề xuất với Mỹ và các nước khác trong NATO rằng họ cân nhắc khả năng tuyên bố một lệnh cấm tạm thời tương tự để áp dụng đối với việc triển khai các tên lửa tầm ngắn và tầm trung như của chúng tôi, giống như tuyên bố của Tổng thống Vladimir Putin”.

Ông Putin từng nói rằng Nga không muốn có một cuộc chạy đua vũ trang và ông đã hứa rằng ông sẽ không triển khai tên lửa của Nga trừ khi Mỹ làm như vậy trước.

Nga doa kheo chau Au, de nguoc My vu INF
Mỹ muốn kéo Nga vào cuộc đua vũ trang, bắt đầu từ tên lửa tầm trung và tầm ngắn?

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg ngày 2/8 bác bỏ đề nghị của Nga về lệnh cấm tạm thời, nói rằng đó không phải là “một lời đề nghị đáng tin cậy”, vì Moscow đã triển khai tên lửa bất hợp pháp rồi. Ông nói: “Không có tên lửa mới của Mỹ, không có tên lửa mới của NATO ở châu Âu, nhưng ngày càng có nhiều tên lửa mới của Nga”.

Trong khi đó, không ít ý kiến cho rằng Mỹ muốn xóa bỏ hiệp ước này để có thể rộng đường đối phó với đối thủ chủ chốt hiện nay là Trung Quốc, được cho là đang giữ ưu thế tuyệt đối trong lĩnh vực tên lửa tầm trung tại châu Á vì không bị bất cứ thỏa thuận nào ràng buộc. Hàng trăm tên lửa Trung Quốc được bố trí tại miền Đông Nam nước này, có thể dễ dàng tấn công Đài Loan (Trung Quốc), cũng như đặt Nhật Bản và Ấn Độ trong tầm ngắm. Tên lửa Trung Quốc cũng có thể tấn công các đảo của Mỹ ở Tây Thái Bình Dương.

Theo nhật báo Mỹ New York Times, ngay trong những tháng tới, Mỹ sẽ thử nghiệm phiên bản Tomahawk tầm trung trên bộ, loạt tên lửa hành trình trên bộ đầu tiên sẽ được triển khai trong vòng 18 tháng tới. Hiện tại, Washington đang tìm kiếm địa điểm đặt loại tên lửa tầm trung mới. Hàn Quốc được nhắc đến như là một địa điểm hàng đầu có thể tiếp nhận tên lửa Mỹ.

Thành Minh