Tranh luận nóng

Nhà máy Saudi bị phá, chuyên gia nói thật về Patriot

Thứ Sáu, 20/09/2019 13:27

(Bình luận quân sự) - 6 hệ thống Patriot Mỹ cùng đánh chặn, các mỏ dầu của Saudi Arabia vẫn bị phá hủy, khiến Mỹ buộc phải xem xét lại hiệu quả của nó.

6 hệ thống Patriot Saudi Arabia đánh chặn và cái kết…

Vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào các cơ sở chế xuất dầu mỏ của Saudi Arabia diễn ra vào đêm 14 tháng 9. Theo thông tin của Bộ Nội vụ Vương quốc, các chủ thể cơ sở hạ tầng dầu mỏ thuộc sở hữu của tập đoàn Nhà nước “Saudi Aramco” ở phía Đông Riyadh, đã hứng chịu cuộc tấn công của 17 máy bay không người lái.

Các chiến binh Houthi từ phong trào "Ansar Allah" ở Yemen đã lên tiếng nhận trách nhiệm về vụ tấn công bằng UAV này. Tuy nhiên, Mỹ lại cáo buộc Iran đã sử dụng vũ khí tấn công chính xác để đánh vào các cơ sở khai thác và chế xuất dầu của Saudi Arabia.

Mục tiêu đầu tiên bị tấn công là nhà máy lọc dầu “Abkaik”, một trong những cơ sở lọc dầu lớn nhất thế giới với công suất hơn 9,8 triệu thùng mỗi ngày đêm.

Năm ngoái, một nửa số dầu sản xuất ở Saudi Arabia đã qua chu trình lọc ở đây, trong đó có dầu từ Gavar, khu mỏ lớn nhất thế giới với trữ lượng truyền thống ước tính khoảng 48,5 tỷ thùng hydrocarbon lỏng, sản lượng đạt 3,8 triệu thùng mỗi ngày đêm.

Đòn tấn công thứ hai giáng xuống mỏ dầu Khurais, có trữ lượng khoảng 20,1 tỷ thùng, với sản lượng khai thác 1,5 triệu thùng mỗi ngày đêm..

Kết quả của vụ tấn công đã khiến sản lượng khai thác tại Saudi Arabia giảm một nửa, tức là 5,7 triệu thùng mỗi ngày đêm. Đó cũng là hơn 5% doanh thu dầu mỏ toàn cầu.

Thị trường dầu đang lên cơn sốt sau vụ máy bay không người lái tấn công vào các mỏ dầu lớn nhất ở Saudi Arabia. Ngay sau vụ tấn công, thị trường có phản ứng ngay lập tức, giá dầu Brent ngày 16 tháng 9 tăng vọt lập tức 19%, lên tới mức 71 USD mỗi thùng, thậm chó có chuyên gia đã dự đoán giá dầu có thể lên tới 100 USD/thùng.

Trong khi thế giới đang lo lắng về việc giá dầu tăng thì Saudi Arabia cũng đang lo lắng về các vụ tấn công tiếp theo của phiến quân Houthi ở Yemen trong bối cảnh có nguồn tin cho rằng, cả 6 hệ thống Patriot mà Saudi mua của Mỹ cùng đồng loạt khai hỏa mà vẫn không thể đánh chặn được các UAV bay với tốc độ “rùa bò” của phiến quân Houthi.

Điều này đã làm dấy lên sự nghi ngờ về chất lượng của các tổ hợp phòng không PAC-3 của Mỹ, mà Israel và các đồng minh Ả rập của Mỹ phải bỏ ra những khoản tiền khổng lồ để mua sắm, nhưng đã nhiều thất bại trước các UAV và tên lửa tấn công vào lãnh thổ nước mình.

Mỹ lên tiếng trấn an về chất lượng của Patriot

Sau vụ đồng minh bị tấn công “te tua”, Mỹ và đồng minh đã bao biện rằng, các cơ sở khai thác và chế xuất dầu của Saudi đã bị tấn công bởi các “vũ khí tấn công chính xác” của Quân đội Iran, chứ không phải là những UAV của phiến quân Houthi – Yemen.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc Mark Esper cho biết rằng, Hoa Kỳ đang tích cực làm việc với các đối tác để đối phó với “cuộc tấn công chưa từng có” vào các cơ sở dầu mỏ của Saudi Arabia.

"Quân đội Hoa Kỳ, cùng với một nhóm chuyên viên liên ngành, đang hợp tác với các đối tác của chúng tôi để đối phó với cuộc tấn công chưa từng có này và bảo vệ trật tự thế giới dựa trên luật lệ bị phá hoại bởi Iran" - ông Mark Esper viết trên Twitter của mình.

Còn người lãnh đạo ngành ngoại giao Mỹ cũng đưa ra nhận định về vấn đề này. Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo không ngạc nhiên rằng các hệ thống phòng không của Saudi, bao gồm cả hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot của Mỹ, không thể đẩy lùi cuộc tấn công tên lửa vào các mỏ dầu.

Theo nhà ngoại giao, các hệ thống như vậy cũng đôi khi hoạt động không thành công. "Ngay cả một số hệ thống tốt nhất trên thế giới không phải lúc nào cũng bắn hạ được mục tiêu" - ông Pompeo nói.

Nha may Saudi bi pha, chuyen gia noi that ve Patriot
Patriot 3 của Mỹ đã thất bại trong việc bảo vệ các cơ sở trọng yếu của Saudi Arabia

Mặc dù các quan chức Mỹ đã hết sức bảo vệ cho PAC-3 nhưng giới phân tích cho rằng, không có cách nào bao biện cho chất lượng cực kém của hệ thống phòng không Mỹ, khi cả 6 hệ thống Patriot của Saudi cùng khai hỏa mà vẫn không thể bảo vệ được 2 mục tiêu trọng yếu.

Trước đó, cũng quá nhiều lần các hệ thống Patriot của Israel, Saudi và UAE đã thất bại trong việc đánh chặn các UAV và tên lửa của Hezbollah Lebanon, Houthis của Yemen và Hamas của Palestine.

Thậm chí, cả Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã lên tiếng đề xuất Saudi Arabia nên mua các hệ thống phòng không tối tân S-400 Triump hoặc thậm chí là S-300 của Nga, để “bảo vệ một cách đáng tin cậy bất kỳ cơ sở hạ tầng nào ở Saudi Arabia”.

Giới chuyên gia nói gì về Patriot?

Ngày 20/9, đại diện của Lầu Năm Góc cho biết rằng, Hoa Kỳ đang "nghiên cứu một cách nghiêm túc" về sự hoạt động của các hệ thống phòng không Patriot của Saudi Arabia, liên quan đến các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của nước này vào cuối tuần trước.

"Việc phân tích đang được tiến hành. Tôi sẽ không nói gì thêm về các hệ thống phòng không Saudi Arabia, ngoại trừ thực tế rằng việc nó đang được nghiên cứu một cách nghiêm túc" - trợ lý của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ là ông Jonathan Hoffman nói trong cuộc họp báo.

Bình luận về hành động của Mỹ, giám đốc trung tâm nghiên cứu chính trị quân sự Alexei Podberezkin nhận định rằng, Lầu Năm Góc không cần nghiên cứu gì cả, thực tế đã chỉ rõ là các hệ thống phòng không của Mỹ không đủ khả năng bảo vệ các đồng minh trước các mục tiêu nhỏ, bay thấp và tốc độ cũng rất thấp.

Vị chuyên gia này nhận định, trước hết, việc Saudi Arabia mua sắm các tổ hợp tên lửa Mỹ xuất phát đầu tiên từ yếu tố chính trị nhằm nhận được cái ô bảo vệ của Mỹ [về cả nghĩa đen và nghĩa bóng], nhưng chất lượng của Patriot là quá thấp, do đó, Saudi sẽ cần phải mua thêm nhiều tổ hợp PAC-3 nữa.

Theo ông, ngoại trừ chất lượng đánh chặn quá thấp, phạm vi hoạt động tối đa của Patriot cũng quá ngắn [không quá 100 km], nên để bảo vệ thành công dải biên giới rất dài của mình và các mục tiêu trọng yếu trong đất nước, Saudi Arabia cần mua thêm nhiều hệ thống như vậy.

Và lời nói của Ngoại trưởng Mỹ Pompeo rằng “ngay cả một số hệ thống tốt nhất trên thế giới không phải lúc nào cũng bắn hạ được mục tiêu” là một lời gợi ý rằng, nếu một số tổ hợp Patriot hoạt động không thành công thì chúng ta cần mua thêm nhiều tổ hợp nữa để loại trừ điều đó.

Và sắp tới, rất có thể Saudi Arabia sẽ cần ký kết thêm những “hợp đồng tỷ đô” nữa để mua sắm Patriot.

Huy Bình