Tranh luận nóng

Tướng Nga: Mỹ có dùng đòn hạt nhân chiến thuật chống Iran?

Thứ Hai, 23/09/2019 07:17

(Bình luận quân sự) - Đối với Washington, điều quan trọng nhất là phải chứng minh được rằng những cam kết đảm bảo an ninh cho đồng minh của mình không phải là lời nói suông

Xin được giới thiệu bài viết và phỏng vấn tướng lĩnh và chuyên gia Nga của nhà báo quen thuộc Andrey Polunhin về những diễn biến mới đây liên quan đến vụ tấn công cơ sở lọc dầu tại A rập Saudi (A rập Xê- Út) và những dự báo về triển vọng phát triển tình hình tại Trung Đông. Bài đăng trên “Svobodnaia Pressa” ngày 19/9/2019. Chúng tôi có sắp xếp lại để tiện theo dõi.

  

Tuong Nga: My co dung don hat nhan chien thuat chong Iran?
Ảnh: Zuma/TASS

I.  Phần tóm tắt diễn biến các sự kiện của Andrey Polunhin

Tuong Nga: My co dung don hat nhan chien thuat chong Iran?

Vừa mới đây, khi phát biểu tại một hội nghị do Heritage Foundation (Quỹ Di sản) tổ chức tại Washington, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence đã tuyên bố:

“Ngay sau các cuộc tấn công vào sơ sở lọc dầu tại A rập Saudi, Mỹ đã báo động các lực lượng vũ trang và đưa Quân đội Mỹ vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Ông cũng cho biết thêm là chỉ trong vài ngày tới Tổng thống Donald Trump sẽ quyết định Mỹ nên làm gì tiếp theo trước những gì đã xảy ra.

Ông Mike Pence nhấn mạnh: “ Nếu Iran (hy vọng) rằng bằng cách thực hiện cuộc tấn công (nói trên), họ có thể gây sức ép lên Tổng thống Trump và buộc ông phải lùi bước, thì họ sẽ thất bại. Nước Mỹ đã sẵn sàng bảo vệ các lợi ích của mình”.

Xin nhắc lại diễn biến sự kiện liên quan (hậu vụ tấn công nhà máy lọc dầu): Các chiến binh Houthi Yemen đã đứng ra nhận trách nhiệm vụ tấn công bằng máy bay không người lái ngày 14/ 9 vào các nhà máy lọc dầu của công ty nhà nước Aramco A rập Saudi. Tuy vậy, gần như ngay sau đó, Mỹ đã khẳng định Teheran (mới là lực lượng) đứng đằng sau vụ này.

Ông M. Pence cũng giải thích rõ thêm: quy mô và độ chính xác (cao) của các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái cho thấy rằng hướng xuất phát các cuộc tấn công này không phải từ phía Yemen, mà từ phía Tây Bắc.

Còn về phần mình, Hãng CNN dẫn nguồn thạo tin của mình từ Nhà Trắng cho hay rằng các cuộc tấn công xuất phát từ phía Nam Iran. Các cuộc điều tra cho thấy không chỉ các máy bay không người lái, mà cả các tên lửa hành trình (có cánh) đã được sử dụng. Máy bay không người lái xuất kích từ một căn cứ của Iran gần biên giới với Iraq, còn các tên lửa có cánh bay ở độ cao thấp trên không phận Iraq trước khi công kích trúng mục tiêu.

Trước đó, Tổng thống D.Trump cũng cảnh báo: Washington sẵn sàng trừng phạt những kẻ đã thực hiện vụ tấn công. Đồng thời, ông kêu gọi Riyadh tự mình chỉ ra thủ phạm và đưa ra lời khuyên Mỹ nên hành động như thế nào.

Từ phía Iran, Tư lệnh Lực lượng đường không- vũ trụ thuộc Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Amir Ali Hajizadeh tuyên bố rằng trong trường hợp Mỹ phát động các hành động (chiến dịch) quân sự (chống Iran), các lực lượng vũ trang Iran sẽ tấn công các căn cứ quân sự và các tàu sân bay Mỹ ở vùng Vịnh Ba Tư. Ông cũng nói thêm rằng Iran lúc nào cũng sẵn sàng cho một “cuộc chiến tranh toàn diện”.

Các chuyên gia của tuần báo “Defense News” (Tin tức Quốc phòng- đối tượng bạn đọc của tuần báo này là các quan chức quân sự cao cấp và các quan chức chính phủ Mỹ-TG) cho rằng Tehran quả thực có thể khiến Washington phải trả một cái giá đắt không hình dung nổi nếu phát động một cuộc xung đột vũ trang.

Các tuyến hệ thống tên lửa và tổ hợp tên lửa phòng không tiền tiêu của Iran sẽ là mối đe dọa nghiêm trọng đối với các phi công Không quân Mỹ. Còn kho vũ khí tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình cực lớn (nhiều) của Iran sẽ đe dọa các căn cứ quân sự của Mỹ trong gần như toàn bộ khu vực Bộ Tư lệnh Trung tâm Các Lực lượng Vũ trang Mỹ chịu trách nhiệm.

Tờ “Defense News” nhận định rằng Iran đã chế tạo được rất nhiều kiểu tên lửa - từ tên lửa đạn đạo “Shahab-1” tầm bắn 300 km đến tên lửa có cánh “Sumar” tầm bắn 2.500 km. Điều đó có nghĩa là các “sản phẩm” Iran có thể tấn công tiêu diệt các mục tiêu ở bất cứ điểm nào trong khu vực Vịnh Ba Tư, trên lãnh thổ Israel, Ai Cập và Afghanistan.

Với cán cân lực lượng như vậy, các chuyên gia phân tích của “Defense News” khuyến cáo rằng trước hết Không quân và Hải quân Mỹ phải thực hiện các đòn tấn công tên lửa- đường không ồ ạt nhắm vào các trận địa của Bộ đội Tên lửa Iran bố trí dọc bờ biển phía Nam Cộng hòa Hồi giáo Iran. Làm như vậy- sẽ loại trừ được khả năng Tehran tiến hành các đòn tấn công trả đũa chống các lực lượng Mỹ.

Thêm nữa, như thực tiễn đã cho thấy, người Mỹ luôn thích “rút củi khỏi đáy nồi” (chữa cháy) bằng tay người khác. Này 17/ 9, Hãng Agence France Presse (AFP) đưa tin là Chính phủ Mỹ dự định vào tuần tới sẽ trình Đại hội đồng Liên Hợp Quốc các bằng chứng tố cáo Iran đã thực hiện cuộc tấn công này. Đây có thể là một chỉ dấu cho thấy một liên minh các nước Ả Rập do Riyadh đứng đầu sẽ khẩn cấp được thành lập để chống Iran với sự hậu thuẫn của Mỹ.

Liệu như vậy có phải là một cuộc tấn công nhằm vào Iran đã là không thể tránh khỏi không và trong bối cảnh như vậy, Nga phải làm gì?

II. Phần phỏng vấn các chuyên gia

1/ Viện sỹ Viện Hàn lâm các vấn đề địa- chính trị, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Hợp tác quân sự quốc tế BQP Nga Thượng tướng Leonhid Ivanshov

-  Để có thể dự đoán được tương lai, cần phải xem lại lịch sử: Cả Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất và Chiến tranh thế giới lần thứ hai đều bùng nổ từ các vụ khiêu khích. Và bây giờ như chúng ta đang thấy; hết vụ khiêu khích này đến vụ khiêu khích khác nhằm vào Iran. Theo quan điểm của tôi, tất cả những chuyện đó nói lên một điều:

Tại khu vực Đại Trung Đông (tiếng Anh- Greater Middle East — thuật ngữ chính trị- địa lý được sử dụng từ năm 1980 để chỉ khu vực gồm các nước A rập truyền thống ở Trung Đông, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, Afganistan, Pakistan, Turmenistan, vùng Kapkaz và nhiều nước Hồi Giáo khác ở Bắc Phi và cả Israel-ND) sắp xảy ra một cuộc chiến tranh lớn.

Tuong Nga: My co dung don hat nhan chien thuat chong Iran?

Ngoài ra, như ai cũng hiểu- hiện nay Iran - hơn bất kỳ một nước nào khác - không muốn làm căng thẳng thêm tình hình. Cái mà Iran đang cần là các biện pháp trừng phạt được dỡ bỏ, và để Iran buôn bán năng lượng bình thường với tất cả các quốc gia khác trên thế giới.

Vậy cuyện gì đang xảy ra ở Trung Đông? Nước Nga, từ khi can thiệp vào cuộc xung đột Syria, đã không chỉ trấn áp một tập đoàn khủng bố do Mỹ cố tình tạo ra, mà còn làm thay đổi tình hình địa- chính trị trong toàn bộ thế giới Hồi giáo. Matxcova ép được người Shiite (người Hồi giáo dòng Shiite) và Sunni (người Hồi giáo dòng Sunni) ngồi lại với nhau quanh bàn đàm phán để tìm cách giải quyết tình hình ở Syria.

Cho đến nay, Mỹ và Israel đã hành xử tại Trung Đông theo cái cách là luôn giữ cho tình hình lúc nào cũng sôi sùng sục- làm như vậy để dễ điều tiết giá dầu. Nhưng bây giờ thì các cấu trúc này đang sụp đổ, đang manh nha hình thành một thế giới Trung dung mới – một thế giới nằm giữa Mỹ và Trung Quốc.

Cả Tel Aviv và các ông trùm tài phiệt thân Israel cực đoan – mà chủ yếu là các ông trùm tài chính ở Mỹ đều muốn chặn đứng tiến trình này. Bởi vì ở đây vấn đề không còn chỉ là sự hòa giải giữa người Sunni với người Shiite nữa, mà đó còn là về một tiến trình thống nhất trong tương lai của Phương Đông Ả Rập, và sau đó- là trong toàn bộ thế giới Hồi giáo.

Tôi xin nhắc lại rằng kịch bản này đã được nhà khoa học chính trị nổi tiếng người Mỹ Samuel Huntington mô tả từ đầu những năm 1990 trong tác phẩm “Cuộc xung đột giữa các nền văn minh” của mình. Ông cũng đã chỉ ra rằng Hồi giáo sẽ là lực lượng chủ yếu có thể làm suy yếu, và sau đó- quật ngã Phương Tây.

Chính vì vậy, theo quan điểm của Phương Tây, vào thời điểm hiện tại cần phải bẻ gẫy cái tam giác Matxcova -Ankara-Tehran bằng mọi giá. Và Tehran chính là mắt xích yếu nhất trong tam giác này.

"SP ": - Tại sao ông lại cho là như vậy?

- Thổ Nhĩ Kỳ ràng buộc với NATO bằng các cam kết pháp lý và Liên minh (NATO) có nghĩa vụ bảo vệ nước này. Thành thử, chưa đến lúc “xử lý” Thổ Nhĩ Kỳ, còn cuộc đảo chính chống Erdogan do người Mỹ cố tổ chức, đã bị dập tắt.

Đụng đến nước Nga cũng rất nguy hiểm: dù sao thì đó cũng là một cường quốc hạt nhân, thêm nữa, Nga đang bắt đầu khắc phục được hậu quả của những thất bại trong (phát triển) lĩnh vực vũ khí thông thường.

Nhưng còn nếu đánh sụp được Iran và phát động một cuộc chiến tranh ở Đại Trung Đông – sẽ rất có lợi cho cả các ông trùm tài chính và cả các ông trùm dầu mỏ Mỹ. Cộng thêm nữa, tất nhiên, cũng rất có lợi cho Israel. Theo tôi, tại khu vực này, vũ khí hạt nhân chiến thuật có thể được sử dụng để chống lại Iran - Israel cực kỳ quan tâm đến khả năng này.

Nhưng với Tổng thống Mỹ D.Trump- mọi chuyện lại khác. D.Trump không muốn mình là người phát động chiến tranh trước- ông ấy không cần một cuộc chiến tranh như vậy, đặc biệt là ngay trước thềm chiến dịch tranh cử tổng thống. Bởi vì trong trường hợp xảy ra xung đột, các quan tài sẽ xếp hàng nối đuôi nhau chạy về Mỹ - và nếu như vậy- sẽ không đem lại bất cứ một lợi lộc gì cho D. Trump. Cộng thêm nữa, tôi không loại trừ khả năng nhiều khu rừng lớn ở Mỹ sẽ đột nhiên bốc cháy.

Vì vậy hiện nay tình thế đang là như thế này: quyết định phát động chiến tranh với Iran đã được các thế lực ngầm thông qua, và nhiều khả năng là đã thông qua cả quyết định sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật. Nhưng có một câu hỏi là - ai sẽ là người đầu tiên bóp cò? Hiện nay, người ta (ý nói Mỹ) đang xô đẩy người A rập Saudi, tìm cách ép họ phát động cuộc chiến tranh. Và sau đó, làm cho căng thẳng leo thang, lôi các quốc gia khác vào cuộc.

"SP": — Điều đó có nghĩa là gì đối với Nga?

- Một cuộc chiến tranh như vậy không có lợi gì cho nước Nga - Matxcova mong muốn có một Trung Đông thân thiện, và nói chung, muốn có một đồng minh tin cậy là thế giới Hồi giáo.

"SP": - Iran có thể trụ được một cuộc chiến tranh với Mỹ không?

-  Nếu như Mỹ huy động toàn bộ sức mạnh tàu sân bay Mỹ để chống Tehran, và nếu Israel cũng tham chiến, Iran sẽ chịu tổn thất rất lớn. Nhưng chiến thắng được Tehran- có nghĩa là đánh sập được ý chí và buộc Tehran phải gương cờ trắng đầu hàng- người Mỹ sẽ không làm được điều đó.

Một cuộc tấn công như vậy sẽ không chỉ cố kết tất cả người dân Iran lại với nhau, mà cả tập hợp được tất cả những lực lượng Hồi giáo cực đoan chống lại Israel. Do đó, Mỹ và Israel sẽ phải đối mặt với sự chống đối trên khắp hành tinh. Tôi thậm chí còn không thể hình dung là trong trường hợp này ai trong số những người (nước) Châu Âu sẽ “dính” vào cuộc xung đột cùng với Mỹ.

"SP: - Nếu xảy ra xung đột, chúng ta (Nga) có thể hỗ trợ kỹ thuật cho Iran không?

-  Chúng ta (Nga) có nghĩa vụ phải làm như vậy – nhổ toẹt vào tất cả các biện pháp trừng phạt của Mỹ. Chúng ta cùng Iran cần phải hành động với tư cách là hai quốc gia độc lập.

Ngay từ Hội nghị Yalta (Hội nghị giữa lãnh đạo ba cường quốc: Stalin, Roosevelt và Churchilh từ ngày 4–11/2/1945 tại Yalta, Liên Xô-ND) thì Liên Xô (Nga là chủ thể thừa kế hợp pháp của Liên Xô), đã được trao quyền- với tư cách là một trong năm thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Liên Xô (Nga hiện nay) phải chịu trách nhiệm về an ninh của các quốc gia khác. Chính đó là những gì chúng ta phải làm, bằng cách hỗ trợ Iran.

2/ Chuyên gia Viện nghiên cứu chiến lược Nga Xergey Ermakov

-  Cuộc tấn công các nhà máy lọc dầu của A rập Xê út- đấy là một thách thức công khai nghiêm trọng đối với nước Mỹ, và người Mỹ đơn giản là phải có nghĩa vụ đáp trả các thách thức đó. Vấn đề ở đây đã là- liệu Washington có đủ khả năng thực hiện những cam kết của mình là đảm bảo an ninh cho các đồng minh hay không- và đây chính là nhân tố quan trọng hàng đầu trong tình huống như hiện nay.

Tuong Nga: My co dung don hat nhan chien thuat chong Iran?

Nhân tố thứ hai – tại Mỹ, trên thực tế, chiến dịch tranh cử tổng thống đã được phát động. Điều này cũng có tác động rất lớn đến các quyết sách của Nhà Trắng trong giai đoạn này.

Chính hai nhân tố này sẽ quyết định việc nước Mỹ sẽ sẵn sàng đi xa đến đâu trong cuộc đối đầu với Tehran. Tôi cho rằng Washington sẽ cân nhắc hết sức kỹ lưỡng mọi kịch bản (khả năng), bới vì người Mỹ chỉ chấp nhận duy nhất một phương án- đó một chiến dịch quân sự chớp nhoáng và thành công.

"SP": - Ông cho rằng có thể có một chiến dịch như vậy (chiến thắng) Tehran?

-  Tôi không nghĩ rằng người Mỹ sẽ phát động xung đột. Cần phải hiểu rằng: Mỹ đánh giá rất duy lý cả sức mạnh của mình lẫn khả năng phòng thủ của Iran. Hiện giờ không có dấu hiệu nào cho thấy Mỹ đã thực sự sẵn sàng cho một chiến dịch quân sự quy mô lớn.

Về bản chất, chúng ta đang chứng kiến một cuộc chiến từ ngữ của Washington. Tôi lưu ý rằng cái cách hâm thật nóng vấn đề như vậy- đó là một thủ pháp chính trị đặc trưng của chính quyền D. Donald Trump.

Họ làm thế để sau này (khi đàm phán) buộc đối phương phải nhượng bộ, hoặc buộc các đồng minh của Mỹ phải có lập trường cứng rắn hơn và đoàn kết hơn với Mỹ trong quan hệ với Iran. Và sau đó nữa – Mỹ có thể tự tin và tự hào tuyên bố về một chiến thắng tiếp theo trong chính sách đối ngoại của nhà lãnh đạo Mỹ.

Tôi cho rằng, trước thềm cuộc bầu cử tổng thống mới, D. Trump cần phải chứng minh được những thành công của mình trên trường quốc tế. Chứng minh được rằng Mỹ đang “quyết liệt” bảo vệ lợi ích của mình – hơn nữa, trong trường hợp với Iran thì lợi ích an ninh gắn liền với các lợi ích kinh tế.

Theo quan điểm của tôi, kết quả của các hành động hiện tại của Mỹ sẽ là tăng sức ép đối với Iran: trong vấn đề này, chúng ta nhận thấy có một sự đồng thuận trong cộng đồng các chuyên gia Mỹ.

Giới thân cận với Trump tin rằng không cần phải gây sức ép lên Tehran ở mọi hướng – chỉ cần tạo ra một quan điểm thống nhất tại Phương Tây và cô lập hoàn toàn Iran, làm cho nước này không còn có thể nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế nữa là đủ.

  • Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (dịch)