Tranh luận nóng

Vì sao sau hơn 40 năm S-300 vẫn được sản xuất?

Thứ Sáu, 07/12/2018 10:10

(Vũ khí) - S-300 hiện đang phục vụ trong quân đội của 17 quốc gia, một số ít quốc gia khác hiện đang rất quan tâm đến hệ thống này.

Hệ thống tên lửa phòng không S-300 đi vào hoạt động trong lực lượng vũ trang Liên Xô từ năm 1978. Ngày nay các hệ thống phòng không liên tục được hiện đại hóa nhưng S-300 vẫn là một trong những vũ khí phòng không chính của Nga. Vì vậy sau hơn 40 phục vụ trong quân đội, S-300 vẫn tiếp tục được sản xuất.

Vi sao sau hon 40 nam S-300 van duoc san xuat?
Hơn 40 năm phục vụ, S-300 vẫn tiếp tục được sản xuất.

S-300P

S-300P là phiên bản đời đầu của S-300. Chúng có tính chuyên môn hóa cao và hầu như không vượt trội hơn so với hệ thống S-200.

Tuy nhiên một cấu trúc mở đã cho phép phát triển S-300 thành một số biến thế phòng không khác nhau và một trong số đó xuất hiện gần đây. Sự phát triển của hệ thống này và tính linh hoạt trong thiết kế của nó không có tương tự trên thế giới.

Theo một nghiên cứu về lịch sử của S-300 viết trên tạp chí Military Watch Magazine cho biết, đến nay có ba biế thể chính của S-300 đó là S-300P, S-300V và S-300F.

Đầu tiên S-300P không có nhiều kỷ lục nhưng có thể tự hào về nó so với các hệ thống phòng không khác là việc có ống phóng tên lửa thẳng đứng, điều này cho phép hệ thống phòng không có thể tiêu diệt các mục tiêu trong rừng và đô thị mà khó bị phát hiện.

Sau đó cùng một ý tưởng này đã xuất hiện các hệ thống phòng không khác như Patriot, KN-06 và HQ-9. S-300 cũng có khả năng tấn công nhiều mục tiêu cùng lúc.

Tuy nhiên khả năng của S-300P bị hạn chế, đặc biệt là phạm vi hoạt động khiêm tốn chỉ khoảng 70 km. Một vấn đề khác đó là thời gian chuẩn bị để triển khai hệ thống này tương đối lâu khi ít nhất là một giờ.

Hệ thống có khả năng tiêu diệt các tên lửa hành trình và máy bay. Nó được sử dụng để thay thế các tên lửa S-25 “đất đối không”, được đưa vào hoạt động từ năm 1955.

Sự kế thừa của S-300P là S-300PM/PS được đưa vào hoạt động năm 1985. Việc sử dụng trên xe khung gầm làm cho nó tăng đáng kể tính di động của hệ thống, và kết quả là tăng khả năng sống sót cho chúng.

S-300PM và S-400

S-300PM1 được đưa vào hoạt động năm 1992. Hệ thống đã tạo ra một cuộc cách mạng thực sự khi lần đầu tiên trên thế giới một hệ thống phòng không có thể sử dụng đồng thời các tên lửa khác nhau.

 Chúng bao gồm tên lửa 48N6E (phạm vi 195km), 9M96E1 (phạm vi 40km) và 9M96E2 (phạm vi 120km). Việc sử dụng các tên lửa này đã biến S-300PM1 thành một hệ thống có khả năng đánh trúng các mục tiêu ở khoảng cách ngắn và trung bình.

Hệ thống tên lửa phòng không S-300PM2 được đưa vào hoạt động năm 1997. Hệ thống có thể phát hiện và tiêu diệt mục tiêu xa hơn so với phiên bản trước đó. Đây là phiên bản đầu tiên của S-300 có khả năng phá hủy các tên lửa đạn đạo chiến thuật tầm trung.

S-300PM2 là một bước quan trọng hướng tới sự phát triên của hệ thống phòng không S-300PM3, sau đó đổi tên thành S-400. Nó đã trở thành một trong những hệ thống phòng không tốt nhất của thế kỷ XXI.

“Triumph” được đưa vào hoạt động vào năm 2007, chúng sử dụng tên lửa 40N6 (phạm vi 400km), 48N6 (phạm vi 250km), 9M96E2 (phạm vi 120km) và 9M96E1 (phạm vi 40km).

Các hệ thống Patriot và THAAD phạm vi ngắn hơn và không thể đồng thời bắn một số mục tiêu khi so với S-400.

S-300F “Fort”

S-300F “Fort” là phiên bản ít được biết đến nhất trong gia đình S-300. Phiên bản phòng không của Hải quân này được thiết kế để bảo vệ các tàu của Hải quân khỏi các cuộc tấn công bằng tên lửa. S-300F được đưa vào sử dụng năm 1984 .

Một trong những điểm mới của hệ thống so với S-300P đó là việc sử dụng tên lửa 5V55R, làm tăng phạm vi tấn công của tổ hợp phòng không lên 90km.

Phiên bản cải tiến của hệ thống này có tên S-300FM được đưa vào hoạt động năm 1990.

Đây là phiên bản “F” đầu tiên sử dụng tên lửa 48N6, thống nhất với S-300PM. Hiện nay S-300PM vẫn còn đang phục vụ trong lực lượng vũ trang.

S-300V

Nhưng phiên bản mới nhất của hệ thống phòng không S-300V hiện vẫn đang được sản xuất. S-300V đầu tiên đưa vào hoạt động năm 1984. Giống như S-300P, đây là phiên bản dành cho lực lượng mặt đất. Vào thời điểm bắt đầu hoạt động, S-300V là hệ thống phòng không tiên tiến nhất trên thế giới.

Nhiệm vụ chính của S-300V được coi là bảo vệ chống lại các tên lửa đạn đạo, điều này khiến nó trở thành mục tiêu ưu tiên của kẻ thù. Đó cũng là lý do tại sao tính cơ động đối với hệ thống này cực cao.

Năm 2012 hệ thống S-300VM vượt trội hơn so với S-300V đã được đưa vào hoạt động. Hệ thống mới có khả năng tiêu diệt 24 mục tiêu cùng lúc với độ chính xác chưa từng thấy. Ngoài ra một phiên bản mới khác của hệ thống đã được tạo ra là S-300V4. Chúng có thể sử dụng tên lửa siêu âm 40N6.

Bất chấp những khủng hoảng về nền kinh tế Nga sau sự sụp đổ của Liên Xô, sự phát triển của các hệ thống phòng không Nga đã không dừng lại.

Nếu như trường hợp S-300F không có được những bước phát triển tiếp theo do khó khăn trong ngành công nghiệp đóng tàu trước đây, thì trường hợp của S-300P và S-300V đã được cải tiến đáng kể.

Đây vẫn là một trong những phương tiện phòng không và phòng thủ chống tên lửa hiệu quả nhất. S-500 sẽ sớm đi vào hoạt động, một hệ thống hoàn toàn mới sẽ bổ sung cho S-300 và S-400 sẽ làm tăng độ an toàn cho không phận Nga.

Nguyễn Đông