Tranh luận nóng

Chính biến Venezuela: Nga nói đanh thép, Mỹ có dám động binh?

Thứ Ba, 05/02/2019 08:12

(Quan hệ quốc tế) - Sau loạt hành động thừa nhận chức danh tự phong "Tổng thống lâm thời" ông Guaido của các nước châu Âu, Nga đã lên tiếng đanh thép.

Ngày 3/2, 10 nước châu Âu gồm Phần Lan, Bồ Đào Nha, Hà Lan, Tây Ban Nha, Đan Mạch, Pháp, Anh, Áo, Thụy Điển, Đức đồng loạt chỉ trích Tổng thống Nicolas Maduro không tiến hành cuộc bầu cử lại. Và sau đó, họ công nhận chức danh "Tổng thống lâm thời" tự xưng của lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido.

Ngày 4/2, Nga đã lên tiếng. Phát biểu trước báo giới, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nhấn mạnh phải để cho người Venezuela tự giải quyết vấn đề của họ, chứ không phải các quốc gia bên ngoài.

Người phát ngôn Điện Kremlin nhấn mạnh "Những âm mưu hợp pháp hóa hành vi tiếm quyền là can thiệp phi pháp vào các công việc nội bộ của quốc gia có chủ quyền Venezuela".

Thông điệp mà nước Nga đưa ra là rất đanh thép, nhưng hoàn toàn bình tĩnh trước hàng loạt các động thái của phương Tây xung quanh vấn đề Venezuela. Đáng chú ý nhất trong đó là việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố không loại trừ khả năng can thiệp quân sự vào quốc gia Mỹ Latinh này hôm 3/2.

Chinh bien Venezuela: Nga noi danh thep, My co dam dong binh?
Tổng thống Maduro nói chuyện trước binh lính của quân đội Venezuela về quyết tâm chống ngoại xâm

Washington hoàn toàn ủng hộ Guaido một cách vô điều kiện và đã thực hiện hàng loạt biện pháp thể hiện sự hậu thuẫn đó, trong đó bao gồm việc gia tăng trừng phạt kinh tế Venezuela, khóa các nguồn tài sản gửi ở ngân hàng nước ngoài của Caracas, trừng phạt công ty dầu khí quốc doanh của Venezuela.

Ngoài ra, các nguồn tài chính được giao dịch bằng đồng USD đã không được cho phép tiếp cận với chính quyền của ông Maduro. Những sức ép đó chưa làm thay đổi được cục diện chính trị tại quốc gia này.

Tổng thống Maduro kiên quyết kêu gọi phe đối lập ngừng các hoạt động chống đối, ngồi vào bàn đàm phán để thực hiện một giải pháp hòa bình. Ông Maduro khẳng định không dùng sức mạnh quân đội để đàn áp phe đối lập và nhân dân, những người lính nước này chỉ có nhiệm vụ chống lại ngoại xâm.

Ngoài ra, ông Maduro cũng từ chối cuộc bầu cử sớm bởi ông khẳng định mình là Tổng thống hợp pháp do dân bầu với 68% số phiếu. Vị Tổng thống này chỉ đồng thuận đề xuất của Quốc hội Lập hiến về việc bầu cử Quốc hội sớm trong năm 2019 thay vì kế hoạch là 2020.

Trong khi đó, phe Guaido không giấu ý định mời Mỹ can thiệp quân sự để nhanh chóng giải quyết vấn đề với chính quyền Tổng thống Maduro. Những hành động leo thang từ phía Guaido - Washington cho thấy Venezuela đang thực sự đứng trước nguy cơ hứng chịu một cuộc ngoại xâm. Hoặc kịch bản khác, dễ dàng hơn, Mỹ sẽ bí mật trang bị vũ khí cho phe đối lập, đưa thêm lính đánh thuê xâm nhập vào nước này và gây ra một cuộc nội chiến.

Nếu các kịch bản này xảy ra, thảm cảnh sẽ tiếp tục xảy đến với quốc gia Mỹ Latinh này. Tuy nhiên, tình thế tại Venezuela chưa cho phép Mỹ có thể sớm thực hiện những tham vọng đó.

Chinh bien Venezuela: Nga noi danh thep, My co dam dong binh?
Người biểu tình ủng hộ Guaido vẫn xuống đường yêu cầu ông Maduro từ chức

Thứ nhất, Liên Hợp Quốc lên tiếng công nhận và ủng hộ chính quyền của Tổng thống Nicolas Maduro. Tính hợp pháp của Tổng thống này là bất khả xâm phạm. Mọi biện pháp quân sự đều được quy kết vào các hành động bất chấp, phi pháp.

Thứ hai, Mỹ đang cô đơn trong vấn đề Venezuela. Ngoài mặt, EU ủng hộ Juan Guaido. Nhưng thực tế, họ không ngay lập tức công nhận vị Tổng thống tự xưng này. Các đồng minh của Mỹ vẫn phải chờ đợi 8 ngày để ông Maduro tổ chức bầu cử sớm.

Họ tạo cơ hội cho Maduro tự thay đổi, hoặc có thể họ cũng đang chờ đợi thế cục thay đổi theo chiều hướng phù hợp, tốt đẹp hơn cho mình. Ví dụ như các cuộc biểu tình của phe Guaido có thể được đẩy lên thành một cuộc lật đổ.

Còn hiện tại, mọi sự ủng hộ chỉ dừng trên các phát ngôn ngoại giao. Mà như ông Maduro đã nói: Châu Âu ở quá xa và họ không can thiệp được nhiều vào Venezuela. Chúng tôi không có lợi ích hay hợp tác nào với họ.

Với các quốc gia xung quanh, Mỹ có trong tay một nhóm nước được gọi là đồng minh. Nhưng nhóm này không đủ 50% trong Tổ chức các nước Nam Mỹ. Vì thế, họ không tạo ra được số phiếu thuận cần thiết để khu vực này thông qua một lệnh can thiệp quân sự vào Venezuela. Nếu đơn thương độc mã phát động chiến tranh, Mỹ sẽ trở thành kẻ xâm lược.

Chinh bien Venezuela: Nga noi danh thep, My co dam dong binh?
Bạo động xảy ra nhiều ngày nay trên đường phố Caracas

Thứ ba, Nga chưa hành động, nhưng quan điểm của họ, những phát ngôn của họ mạnh hơn hành động. Nga không công khai lên tiếng sẽ can thiệp quân sự vào Venezuela. Điện Kremlin chỉ nói: tình thế chưa phù hợp để nói trước bất kỳ điều gì.

Và ông Maduro cũng đã nói: Venezuela muốn giải quyết mọi thứ trong hòa bình, chưa yêu cầu Nga hỗ trợ điều gì. Nhưng Caracas và Moscow có mối quan hệ toàn diện và chiến lược.

Như vậy, Nga có thể can thiệp quân sự, hoặc hỗ trợ quân sự cho Venezuela nếu Tổng thống hợp pháp Maduro yêu cầu hỗ trợ. Điều này gợi nhớ đến ký ức buồn của Mỹ ở những Syria, Libya. Vì thế, Mỹ không thể công khai động binh. Điều họ duy nhất có thể làm là hậu thuẫn Guaido trở thành một thế lực quân sự và thúc đẩy nội chiến.

Tuy nhiên, Washington cần phải xem lại các ký ức buồn của họ trong lịch sử hiện đại khoảng 10 năm nay. Thế giới không còn đơn cực như thời Liên Xô sụp đổ. Nga đã trỗi dậy, Trung Quốc cũng trỗi dậy. Mỹ cần phải thay đổi những kinh nghiệm của mình để có cách chơi cuộc cờ Venezuela hiệu quả hơn.

Đỗ Tú