Tranh luận nóng

Dầu mỏ chạm đáy và vận mệnh Nga trong cuộc chiến IS

Thứ Ba, 03/11/2015 06:44

(Quan hệ quốc tế) - Dầu mỏ lại lao dốc, gần với ngưỡng khủng hoảng trầm trọng của nền kinh tế Nga, giữa lúc Moscow đang dốc toàn lực cho cuộc chiến đánh IS ở Syria.

Dau mo cham day va van menh Nga trong cuoc chien IS

Giá dầu tiếp tục đà lao dốc

Các chuyên gia kinh tế lại vừa gióng lên hồi chuông báo động về việc giá dầu mỏ có thể tiếp tục giảm. Điều này là do các kho trữ dầu của các quốc gia trên thế giới đã hoạt động gần hết công suất, hay nói cách khác, thị trường dầu mỏ chuẩn bị bước vào giai đoạn bão hòa.

Những dữ liệu được nêu trong báo cáo của ngân hàng Goldman Sachs gợi nhớ tình hình tương tự những năm 1998 và 2009, khi khối lượng lưu trữ dầu của các nước đã lên tới mức tối đa, đẩy giá dầu xuống tận đáy, trong khi nguồn cung vẫn tiếp tục duy trì.

Các chuyên gia của Goldman Sachs nhận định, giá dầu có thể tiếp tục giảm xuống mức 40 USD/thùng. Tuy vậy, báo cáo trên cũng nêu lên một vài yếu tố kỳ vọng cho tương lai là, sự cân bằng giữa cung và cầu trên thị trường dầu sẽ xảy ra trong năm 2016.

Kể từ đầu mùa hè năm 2014 đến đầu năm 2015, giá dầu đã giảm hơn một nửa, dầu Brent từ 100 USD/thùng giảm xuống 45 USD/thùng. Quyết định đưa ra vào tháng 11-2014 của OPEC về duy trì hạn ngạch khai thác dầu ở mức 30 triệu thùng/ngày đã khiến cho giá dầu giảm mạnh.

Từ tháng 1-2015, giá dầu bắt đầu tăng lên, ngày 6-5 đạt đỉnh điểm gần 70 USD/thùng, sau đó nó lại tiếp tục lao dốc. Vào đầu tháng 8, lần đầu tiên kể từ 15-1, giá dầu hỗn hợp Biển Bắc Brent đã giảm dưới mốc 50 USD/thùng và ổn định tương đối, báo hiệu một cuộc khủng hoảng mới.

Dau mo cham day va van menh Nga trong cuoc chien IS
Các chuyên gia đánh giá không khả quan về thị trường dầu mỏ sắp tới

Nhà phân tích độc lập Andrei Kiprovich nhận xét, tuy nhiên, từ quan điểm của người tiêu dùng, mô hình dầu giá rẻ tương tự quả là một món quà “trên trời rơi xuống”. Tất cả mọi người và mọi tổ chức đều được lợi khi giá xăng dầu, giá khí đốt xuống thấp.

Do đó, khi giá dầu sụt giảm mạnh, kẻ hưởng lợi với những kho chứa đầy dầu là các nước công nghiệp phát triển, mà lại đang khát nhiên liệu như Trung Quốc, hoặc những nước khai thác dầu với mức giá rất thấp nên họ có thể vui lòng ngồi chờ đến khi giá dầu tăng lên.

Tương lai giá dầu sẽ diễn biến khó lường

Không phải quốc gia nào cũng đều vui mừng phấn khởi trước tình trạng này. Bởi vì đối với nhiều quốc gia, ví dụ như Nga, Venezuela, Iran…, tiền thu được từ khai thác dầu được đầu tư vào các dự án quan trọng cho tương lai, giúp phát triển nền kinh tế và đạt hiệu suất cao.

Tuy nhiên, không ai có thể dự báo điều gì sẽ xảy ra với giá dầu sắp tới. Nhà phân tích cao cấp Ngân hàng Alfa - ông Alexander Kornilov nhấn mạnh rằng, tình hình thị trường dầu mỏ hiện nay diễn biến rất phức tạp và khó lường.

Một mặt, chúng ta thấy giá dầu có vẻ ổn định ở mức 48-50 USD/thùng, cho phép cảm thấy một sự “yên tâm ngắn hạn trong mức thấp”. Mặt khác, tương lai của giá dầu được xác định bởi nhiều yếu tố thực sự là khó dự đoán.

Trước hết, đó là tình hình khai thác dầu tại Hoa Kỳ và chính sách của OPEC về chiến lược trong thị trường dầu mỏ toàn cầu. Nếu OPEC cứ giữ nguyên hoặc tăng sản lượng thì giá dầu sẽ tuột dốc thê thảm.

Dau mo cham day va van menh Nga trong cuoc chien IS
Những nước đang khát năng lượng như Trung Quốc được lợi lớn nhờ giá dầu giảm mạnh

Trước đây, các nhà phân tích ngân hàng Goldman Sachs lưu ý rằng họ không phải là những người đầu tiên nêu lên quan ngại dựa vào thông tin về việc cung lớn hơn cầu và “tràn” lượng dự trữ dầu.

Chẳng hạn, trước đó các chuyên gia của Bank of America Merill Lynch cũng dự đoán rằng tình trạng này sẽ khiến giá dầu lao dốc xuống 13 USD/thùng và điều đó phải xảy ra trong tháng 3 năm nay. Tuy nhiên, dự báo này đã không xảy ra và rất khó xảy ra trong tương lai.

“Sinh mệnh” của Nga có liên quan đến cuộc chiến chống IS

Nhưng trong thời điểm này, việc dự báo giá dầu tụt xuống bằng hoặc dưới mức 40USD/thùng là hoàn toàn có thể. Tuy nhiên, nó có thể chịu sự tác động của chiến dịch quân sự Moscow đang tiến hành ở Syria và ngược lại, chiến dịch không kích của Nga cũng chịu sự tác động ngược của giá dầu.

Hiểm họa rất lớn đến từ việc bán dầu giá rẻ của tổ chức khủng bố “Nhà nước Hồi giáo” IS, khiến các nước mua được lượng dầu này bán ra phá giá thị trường. Mà một số phân tích cho rằng, đầu nậu mua dầu của IS là Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar và cả Mỹ.

Việc mua dầu giá siêu rẻ sẽ khiến Mỹ và đồng minh có nguồn dự trữ rất lớn, khiến họ bán tháo ra thị trường nhằm hạ giá dầu tối đa để hạ gục Moscow và một số nước xuất khẩu dầu mỏ đồng minh của Nga như Venezuela, Iran… Đó là một mũi tên trúng rất nhiều đích.