Tranh luận nóng

Dùng Thỏa thuận Minsk níu EU chống Nga: Hạ sách của Kiev

Thứ Tư, 15/05/2019 07:20

(Quan hệ quốc tế) - Chính quyền Kiev đang mang thỏa thuận Minsk ra để làm đe dọa châu Âu, ép đối phó với việc Nga cấp hộ chiếu cho cư dân vùng Donbass.

Ngày 13/5, Ngoại trưởng Ukraine Pavel Klimkin tuyên bố Ukraine sẽ từ chối tuân thủ thỏa thuận Minsk nếu các nước Liên minh châu Âu (EU) tiến hành việc giảm nhẹ các biện pháp trừng phạt chống lại Nga.

"Nếu bây giờ, sau khi Nga bắt đầu cấp hộ chiếu cho cư dân của 2 tỉnh Donetsk và Lugansk mà EU có những bước đi làm dịu các hình thức trừng phạt Nga, thì sẽ phá hủy hoàn toàn logic của những gì chúng tôi và họ (EU) đã cố gắng trước đó" - Ông Klimkin cho biết với tờ Sự thật châu Âu.

Tại Brussels, trong cuộc họp với các Ngoại trưởng các nước thành viên EU, Ngoại trưởng Ukraine cũng đưa ra các tuyên bố tương tự: "Sự suy yếu các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga của EU sẽ giết chết các thỏa thuận Minsk".

Những tuyên bố này không khác gì việc Kiev ép buộc châu Âu: Nếu giảm trừng phạt Nga, Ukraine sẽ tái khởi động tình trạng đối đầu với miền Đông Donbass và sẽ tình hình khu vực này rất phức tạp.

Dung Thoa thuan Minsk niu EU chong Nga: Ha sach cua Kiev
Lính Ukraine nạp đạn pháo phóng loạt để bắn vào Donbass năm 2015

Tuy nhiên, Ukraine dường như đang hỗn loạn trong việc tìm kiếm các đối sách chống lại việc Nga cấp hộ chiếu cho người dân Donbass. Việc lấy Thỏa thuận Minsk làm điều kiện đe dọa dường như là bước đi thất sách của Kiev.

Cần nhớ rằng Thỏa thuận Minsk ra đời nhằm đảo bảo các mục tiêu: chấm dứt căng thẳng quân sự giữa Kiev và Donbass, duy trì các hoạt động đàm phán hòa giải giữa hai bên dưới cơ chế Donbass vẫn là một phần của Ukraine và không công nhận chính quyền tự trị, và quan trọng nhất, binh lính người nước ngoài không được quyền hiện diện ở Donetsk và Lugansk.

Nếu Thỏa thuận Minsk bị xóa bỏ, như lời Kiev đe dọa, điều này đồng nghĩa với việc chính quyền Ukraine sẵn sàng tái khởi động các kế hoạch quân sự mới nhằm vào vùng Donbass.

Kịch bản khả dĩ nhất, vũ khí hạng nặng của Ukraine sẽ ồ ạt kéo về vùng giáp giới với Donetsk và Lugansk. Các cuộc pháo kích qua lại sẽ tiếp diễn. Ngoài ra, Ukraine sẽ ngừng cung cấp điện, nước, năng lượng cho Donbass và cắt giảm tất cả các khoản tài chính an sinh xã hội (bảo hiểm y tế, lương hưu, hệ thống ngân hàng...)

Còn kịch bản xấu nhất, Ukraine tiến hành cuộc chiến tổng lực với Donbass để giải quyết triệt để vấn đề đòi ly khai, tự trị ở khu vực này. Nói cách khác, cuộc nội chiến sẽ nổ ra ở Ukraine.

Tuy nhiên, nếu thỏa thuận Minsk bị xóa bỏ và Donbass đang ngập tràn người Ukraine có quốc tịch Nga thì leo thang quân sự nổ ra chỉ khiến Nga có cớ để đưa quân vào khu vực Donbass với lý do: Bảo vệ công dân và "các binh sĩ nước ngoài không phải rút khỏi Donbass - theo thỏa thuận Minsk".

Ngoài ra, Ukraine đang tự tin thái quá vào tình thế của mình. Donbass là khu vực thuần túy ủng hộ Nga, duy trì chính quyền thân Nga và nhận được những khoản viện trợ, hậu thuẫn tài chính, tiềm lực, năng lượng từ Moscow. Nếu nội chiến xảy ra hứa hẹn sẽ rất bất lợi cho Kiev.

Dung Thoa thuan Minsk niu EU chong Nga: Ha sach cua Kiev
Chính quyền Kiev mang việc tiến hành nội chiến ra làm phương thức đe dọa EU

Trong khi đó, ngày mà Nga tuyên bố trừng phạt năng lượng Ukraine đang đến gần: 1/6. Khi đó, dầu và các sản phẩm từ dầu, than... từ Nga sẽ không còn đến với Ukraine. Hiện tại, dòng chảy từ Belarus vào Ukraine đã bị tạm khóa. Và nếu biện pháp trừng phạt này có hiệu lực, 80% nhiên liệu của Ukraine sẽ biến mất.

Khi đó, thậm chí xe tăng của Ukraine sẽ không có dầu để lăn bánh trên chiến trường. Các binh đoàn của Kiev nhiều khả năng sẽ đi bộ ra tiền tuyến. Cuộc chiến này, Kiev chưa đánh đã ở thế thua nếu không có năng lượng.

Đó chỉ là những phân tích trên khía cạnh tồn tại hay không tồn tại của Thỏa thuận Minsk. Còn thực tế, Kiev đang muốn lấy Thỏa thuận này để gây áp lực với châu Âu trong việc gia tăng các áp lực lên Nga. Nhưng bản chất người châu Âu có còn cần giá trị của Kiev?

Ukraine không được đi đường tắt vào EU, NATO khi hàng loạt quy định, rào cản được bày ra. Các khoản viện trợ nhỏ giọt, trong khi Mỹ gần như không có sự hỗ trợ thiết thực nào ngoài những tuyên bố ngoại giao. Còn một điều cần chú ý, Ukraine càng phức tạp, bất ổn định, đường vào NATO càng xa vời vợi. Bởi quy định của khối quân sự này nhấn mạnh các quốc gia thành viên phải có một nền chính trị ổn định và không có nguy cơ chiến tranh hay nội chiến.

Những tuyên bố của Ngoại trưởng Klimkin chỉ cho thấy một điều duy nhất: Nguy cơ EU giảm trừng phạt, thậm chí là chấm dứt trừng phạt với Nga đang ở rất gần. Và chính quyền Maidan thân phương Tây dường như đang bị bỏ rơi, bởi chính những người phương Tây cũng không còn mặn mà trong việc chống Nga.

Đỗ Tú