Tranh luận nóng

Gaddafi bị giết 6 năm, dân Libya tiếc 'chế độ độc tài'

Thứ Năm, 09/11/2017 18:47

(Quan hệ quốc tế) - Uớc vọng "xoá độc tài - gieo dân chủ" cho Libya qua việc lật đổ Gaddafi chỉ là “giấc mơ hoang với nhiều cơn ác mộng" của Mỹ và phương Tây...

Libya vẫn vô định sau 6 năm Tổng thống Gaddafi bị giết

Vì bất bình với cách quản lý của Tổng thống Gaddafi và cũng không chấp nhận Libya đổi thay theo kế hoạch của Saif Al-Islam - người được cho là kế thừa quyền lực “nhà độc tài”- một số bộ tộc ở Libya đã nổi dậy chống chính quyền trung ương.

Cuộc nồi dậy nhanh chóng chuyển thành cuộc xung đột vũ trang và đến ngày 15/2/2011 thì biến thành cuộc nội chiến tại Libya.

Các bộ lạc hy vọng khi lật đổ được “chế độ độc tài" thì quyền lợi của họ sẽ bình đẳng trong một đất nước tự do.

Gaddafi bi giet 6 nam, dan Libya tiec 'che do doc tai'
Tổng thống Obama đã xem "xoá độc tài, giao dân chủ" cho Libya là sai lầm lớn nhất trong cuộc đời làm tổng thống của mình

Vốn coi Gaddafi như “lãnh chúa châu Phi” nên nội chiến nổ ra là cơ hội cho phương Tây “xoá độc tài - gieo dân chủ” cho Libya. Vì vậy, khi Gaddafi đàn áp nổi dậy, NATO đã nhanh chóng hành động, ngăn chặn phạm tội ác chiến tranh.

Thế là trước sức mạnh của cả hai lực lượng “nội công, ngoại kích”, chế độ Gaddafi nhanh chóng sụp đổ và chính thức khép lại một triều đại bằng cái chết của Gaddafi vào một buổi chiều buồn, cuối tháng 10/2011 tại thị trấn Sirte.

“Khi Gaddafi bị lật đổ đã có cảnh hân hoan tại Libya. Song sự mừng vui chỉ diễn ra chưa đầy một tháng, khi dư âm chiến thắng qua đi, cuộc sống thiếu thốn ập đến mà không biết dựa vào đâu, người Libya mới giật mình khi nghĩ về quá khứ”, theo BBC.

Đến nay đã 6 năm Tổng thống Gaddafi bị giết chết trong một cuộc nổi dậy đẫm máu và kinh hoàng, những người tham gia vào việc “xoá độc tài” vẫn chưa thể định hình được một chế độ chính trị - xã hội tại Libya.

Còn lực lượng “gieo dân chủ” cho Libya thì - theo nhận định của Tạp chí Mỹ Foreign Policy Journal - đã biến đất nước Libya thời hậu Gaddafi đã trở thành thiên đường cho những chiến binh Hồi giáo và là thị trường nô lệ của thế kỷ 21.

Đất nước Libya vẫn đang bị xâu xé bởi xung đột phe phái, xã hội bất ổn và đầy bạo lực, người dân không có việc làm, cuộc sống thiếu thốn và phải dời bỏ quê hương đi tìm miền đất hứa. Phải chăng đó là mục đích thực sự của việc lật đổ chế độ Gaddafi?

Sống trong quốc gia có chủ quyền mà người dân Libya như ở trên hoang đảo

Reuters ngày 26/10 đưa tin, nhiều người dân tại Thủ đô Tripoli của Libya phải khoan các vỉa hè để hy vọng có thể tiếp cận nguồn nước ngầm trong sự tuyệt vọng, sau khi các vòi nước gia đình và công cộng không có một giọt nước trong nhiều ngày.

Hệ thống cung cấp nước của Tripoli sau nhiều năm bỏ bê đã bị tắt nguồn nước để bảo dưỡng khẩn cấp hồi đầu tháng 10. Tuy nhiên, một nhóm vũ trang đã phá hoại hệ thống cấp nước khiến cho nỗi thống khổ của người dân Tripoli kéo dài thêm.

Gaddafi bi giet 6 nam, dan Libya tiec 'che do doc tai'
Cuộc sống của người dân Libya thời hậu Gaddafi gắn liền với khói lửa và đạn pháo

“Khủng hoảng nước sinh hoạt là biểu tượng rõ nhất cho sự thất bại của chính quyền một quốc gia vốn từng thuộc hàng giàu có ở Bắc Phi - Trung Đông, song đã kết thúc khi nhà lãnh đạo Gaddafi bị lật đổ vào năm 2011”, Reuters bình luận.

Theo hãng tin Anh, đối với người dân Libya lúc này thì chiến tranh không là nghĩa lý gì so với mất điện và thiếu nước, mà nguyên nhân là do các nhóm vũ trang tranh giành sự kiểm soát nguồn dầu thô và cơ sở hạ tầng yếu kém.

Tuần trước, hệ thống cung cấp nước từ sông Great Man Made của chế độ Gaddafi, một hệ thống đường ống bơm nước dưới sa mạc phía nam của Libya đến các khu vực ven biển như Tripoli xây dựng vào năm 1996, đã được tận dụng.

"Song sau đó một nhóm vũ trang đã tấn công dẫn đến việc đóng cửa ba nhà máy và 24 điểm cung cấp nước", ông Tawfiq Shwehaidi, Giám đốc Great Man Made River tại thành phố miền đông Benghazi cho biết.

"Có những lúc chúng tôi không có một giọt nước sinh hoạt trong hơn mười ngày trời, vậy mà chính phủ không làm được gì để có thể thay đổi tình hình", ông Nasser Said, một cư dân ở quận Ben Ashour của Tripoli, thể hiện sự thất vọng.

Theo ông Nasser Said, vì không thể chờ đợi gì ở chính phủ nên ông đã thuê máy phát điện để khoan một số điểm sâu tới 31 mét để hy vọng tìm ra mạch nước ngầm có thể đảm cuộc sống cho những căn hộ trong khu dân cư của ông.

"Không có nước sinh hoạt, không có điện thắp sáng, chúng tôi sống trong một đất nước nhưng chẳng khác gì sống trên một hoang đảo. Vì vậy phài tìm nguồn nước, điều mà chúng tôi đã không phải nghĩ tới từ hơn 20 năm trước", ông Said cho biết.

Phương Tây bất lực, còn người Libya ngày càng nuối tiếc “chế độ độc tài”

Chính phủ Đoàn kết Quốc gia Libya (GNA) - thực thể chính trị được các cường quốc phương Tây nặn ra trái nguyên lý - đã phải vật lộn để thể hiện quyền lực của mình kể từ khi trở về Thủ đô Tripoli vào tháng 3/2016, song đã hoàn toàn thất bại.

Gaddafi bi giet 6 nam, dan Libya tiec 'che do doc tai'
Chính phủ Libya do phương Tây nặn ra bất lực với tình hình hiện tại

Về mặt pháp lý, GNA đã bị Toà án Tối cao Libya bác bỏ tính pháp lý, nghĩa là hiện nay GNA đang tồn tại bất hợp pháp tại Libya. Còn về mặt chức năng một nhà nước, GNA cũng không thể hiện được trong đáp ứng nhu cầu cuộc sống của người dân.

Tại Thủ đô Tripoli, xung đột giữa các nhóm vũ trang được cho là đã giảm đi nhiều từ đầu năm tới nay khi một số nhóm vũ trang đã có sự liên kết với GNA, song chính phủ được LHQ hậu thuẫn này vẫn không thể làm được gì để cải thiện tình hình.

Các dịch vụ y tế công cộng đã trở thành thảm hoạ, lạm phát thì tăng vọt khiến cho cuộc sống người dân rơi vào khủng hoảng.

Đặc biệt, năm học mới không thể bắt đầu khi giáo viên bị nợ tiền lương nhiều tháng trời.