Tranh luận nóng

Iran phong tỏa eo biển Hormuz: Mỹ đừng vuốt đuôi sử tử

Thứ Hai, 23/07/2018 17:04

(Quan hệ quốc tế) - Iran mới đây đã cảnh báo hậu quả của việc Mỹ chống lại việc xuất khẩu dầu của nước này và nhắc lại đe dọa sẽ đóng cửa eo biển Hormuz. 

Iran tái cảnh báo về việc phong tỏa eo biển Hormuz

Sau khi rút khỏi “Thỏa thuận hạt nhân Iran 2015” (Iran Nuclear Deal-IND) Hoa Kỳ đã tuyên bố áp đặt "các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt nhất" vào Iran, tìm cách kiềm chế thương mại dầu mỏ để ngăn chặn Tehran tiếp tục phát triển chương trình vũ khí hạt nhân của mình.

Vừa qua, trước đe dọa trừng phạt, cấm vận của Mỹ, Iran đã đe dọa sẽ đóng cửa eo biển Hormuz - một trong những huyết mạch vận chuyển dầu lớn nhất trên thế giới, không cho phép bất cứ ai vận chuyển dầu ra khỏi khu vực này.

Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã cảnh báo những nỗ lực của Mỹ nhằm ngăn chặn thương mại dầu mỏ của Tehran. Ông nói thêm rằng, không giống như các quốc gia vùng Vịnh, Iran có nhiều "eo biển" khác ngoài eo biển Hormuz, để vận chuyển dầu của mình ra nước ngoài, trong trường hợp xuất khẩu dầu mỏ của nước này bị chặn lại.

"Ông Trump! Chúng tôi là những người đàn ông trung thực, trong suốt chiều dài lịch sử, chúng tôi đã đảm bảo sự an toàn của các tuyến đường thủy trong khu vực này [eo biển Hormuz]. Đừng vuốt đuôi sư tử, nó sẽ mang lại cho ông sự hối tiếc" - Rouhani nói.

Eo biển Hormuz là một lối ra hẹp từ vịnh Ba Tư (Vịnh Persian) ra Ấn Độ Dương, nơi các nhà sản xuất dầu trong khu vực, kể cả Saudi Arabia, Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) đã sử dụng để tung các tàu chở dầu thô của họ xuất khẩu đi khắp các nơi trên thế giới.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố vào ngày 8 tháng 5 rằng Hoa Kỳ đã rút khỏi “Kế hoạch Hành động chung Toàn diện” (JCPOA), một thỏa thuận quốc tế đạt được vào năm 2015 với Iran, của Nhóm P5+1, bao gồm Hoa Kỳ, Nga, Pháp, Trung Quốc, Anh, Đức và EU.

Kế hoạch này được xây dựng nhằm mục đích ngăn chặn Iran giành được vũ khí hạt nhân và đề nghị cứu trợ khỏi các biện pháp trừng phạt kinh tế, nên còn được gọi là “Thỏa thuận hạt nhân Iran 2015” (Iran Nuclear Deal-IND).

Trong suốt quá trình vận động tranh cử cho đến khi trở thành ông chủ của Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã không ngừng phê phán thỏa thuận mà người tiền nhiệm Barak Obama đã mất rất nhiều tâm sức mới đạt được và gọi đó là “sai lầm lịch sử”, “sai trong tất cả những vấn đề cốt lõi”.

Iran phong toa eo bien Hormuz: My dung vuot duoi su tu

Iran đóng cửa eo biển Hormuz sẽ là biện pháp cuối cùng, nếu nước này bị dồn vào chân tường

Ông đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận yêu cầu Liên minh châu Âu, Iran và các bên có liên quan khác phải chấp thuận một số nguyên tắc mới do Washington đề ra để ký một thỏa thuận mới theo ý Mỹ.

Sau khi không đạt được mục đích, ông Trump đã tuyên bố sẽ áp đặt lại các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Iran, cũng như đối với bất kỳ công ty nào kinh doanh với Tehran, đồng thời quyết định giáng đòn mạnh nhất vào xuất khẩu dầu mỏ của Iran, nhằm khiến đối thủ phải khuất phục.

Phong tỏa eo Hormuz: Đòn đáp trả khiến Mỹ chao đảo

Trong thời gian qua, xuất khẩu dầu thô của Iran đã tăng lên đáng kể sau khi các biện pháp trừng phạt được áp đặt đối với quốc gia này vào năm 2012, hạn chế sản lượng dầu của họ xuống 2,5 triệu thùng/ngày (trước đây là 3,8 triệu thùng), được dỡ bỏ vào năm 2015, trở lại mức trước năm 2012.

Hiện chưa rõ liệu lệnh trừng phạt lần này có làm suy giảm cực hạn xuất khẩu dầu mỏ của Iran hay không, khi các nước EU đang đấu tranh để tránh bị ảnh hưởng bởi lệnh cấm vận của Mỹ.

Được biết, eo biển Hormuz nằm trong vịnh Ba Tư, hay còn gọi là vịnh Persian (Persian Gulf) là con đường biển chiến lược quan trọng và rất hẹp, chỗ hẹp nhất chỉ rộng khoảng 34 km. Phía bắc eo biển giáp bờ biển Iran và phía nam giáp bờ biển UAE và đảo Musandam, một phần lãnh thổ tách rời khỏi lục địa của Oman.

Eo biển Hormuz nối giữa vịnh Oman phía đông nam và vịnh Ba Tư ở tây nam, tàu chở hàng đi qua đây chủ yếu là dầu thô xuất khẩu, có đến 40% lượng dầu mỏ của thế giới được chuyên chở qua con đường này, do đó nó là một vị trí kiểm soát quan trọng.

Do vị thế huyết mạch chạy dài theo bờ biển Iran và rất hẹp nên eo biển này có thể dễ dàng bị các nước có tiềm lực quân sự mạnh như Iran phong tỏa, do hải quân nước này có rất nhiều tàu cao tốc tên lửa và tên lửa chống hạm/đối đất mạnh, đồng thời lại có số lượng thủy lôi khổng lồ lên tới 6000-8000 quả.