Tranh luận nóng

Jordan nã đại bác vào Saudi-Israel, Mỹ hết phép trị đồng minh

Thứ Ba, 02/01/2018 08:02

(Quan hệ quốc tế) - Quốc vương Abdullah của Jordan đã lên tiếng thách thức Mỹ, Israel và các nhà lãnh đạo Ả Rập khác về vấn đề công nhận Jerusalem là của Israel hay Palestine.

Vua Jordan công nhận Jerusalem của người Hồi giáo

Vua Abdullah của Jordan chủ nhật - 31 tháng 12 đã nã một phát đại bác vào Mỹ và các đồng minh Ả rập như Saudi Arabia hay Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE), khi tuyên bố mình là mình là bầy tôi trung thành của Hướng cầu nguyện thứ nhất (First Qibla) và Thánh đường Hồi giáo thứ ba (tức là Jerusalem).

“First Qibla” là hướng đầu tiên mà người Hồi giáo hướng tới trong cầu nguyện (trước khi nó được chuyển sang Mecca của Saudi Arabia); trong khi Thánh đường Hồi giáo thứ ba là Al Aqsa trên Núi Đền ở Jerusalem. Các thánh đường Hồi giáo thứ hai và thứ nhất đều ở Saudi Arabia (Mecca và Medina).

Giới truyền thông nhận định rằng, mặc dù không tuyên bố thẳng Jerusalem là của Palestine nhưng Quốc vương Jordan coi thành phố thánh này là của Đạo Hồi chứ không phải của Do Thái giáo; tức là phủ nhận sự sở hữu của Israel với thành phố giao thoa của 3 tôn giáo lớn này.

Jordan đang thách thức quốc gia láng giềng Saudi Arabia của Nhà vua Salman và Thái tử Muhammad - những người đã chấp nhận từ bỏ Jerusalem, nơi có Thánh đường Hồi giáo Hồi giáo thứ ba, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công nhận “Thành phố Thánh” là thủ đô của Israel.

Hôm chủ nhật, Nhà vua Abdullah đã làm nổi bật vai trò của mình khi nhấn mạnh thông điệp này tới mọi quan chức chính phủ, các nhà lập pháp và những sĩ quan quân đội Jordan; thông qua đó cũng gửi thông điệp tới toàn thế giới Hồi giáo về sự tôn sùng đạo Hồi của mình.

Theo giới quan sát, tuyên bố của Jordan mang 4 thông điệp sau:

Một là: Israel - dưới sự hậu thuẫn của Mỹ - đang âm mưu cướp đoạt thánh địa của người Hồi giáo và người Kitô giáo.

Hai là: Mâu thuẫn giữa các tôn giáo sẽ không bao giờ mất đi, cũng như sự thù địch giữa thế giới Ả rập với Israel sẽ không bao giờ chấm dứt.

Ba là: Saudi và UAE chính là những kẻ đã “phản bội thế giới Hồi giáo”, khi trao Thánh đường Hồi giáo thứ ba cho Do Thái Giáo.

Bốn là: Jordan sẽ không cam chịu để Mỹ-Saudi Arabia trao Jerusalem vào tay Israel mà sẽ cương quyết ủng hộ Palestine.

Việc Jordan cương quyết chống lại Saudi Arabia, không thừa nhận Jerusalem là của Israel đã khiến tranh chấp giữa Israel với Palestine biến thành xung đột nội bộ trong khối Ả rập, có nguy cơ phá vỡ sự đoàn kết thống nhất giữa họ, vốn đã sứt mẻ ít nhiều sau căng thẳng Saudi-Qatar trong thời gian vừa qua.

Ngoài ra, quan điểm thiên lệch của Mỹ về vấn đề Jerusalem cũng khiến xung đột Israel-Palestine ngày càng khoét sâu mâu thuẫn tôn giáo giữa Do Thái giáo với Hồi giáo và Kitô giáo; có nguy cơ leo thang căng thẳng thành một cuộc đối đầu rộng lớn trên tầm khu vực, bởi người Hồi giáo hiện diện không chỉ ở khu vực Trung Đông mà còn ở khắp nơi trên thế giới.

Jordan na dai bac vao Saudi-Israel, My het phep tri dong minh

Jordan đang bảo vệ quan điểm: Jerusalem là của Palestine chứ không phải của Israel

Jordan làm gì để đối phó với Saudi, Israel?

Ngoài tuyên bố trên, Vua Abdullah còn có hành động rất cứng rắn khi liên tiếp bắt giam 3 hoàng tử Jordan là Hoàng tử Faisal bin Hussein, Hoàng tử Ali và Hoàng tử Talal bin Muhammad, những người bị cáo buộc duy trì mối quan hệ bí mật với các hoàng tử của Saudi Arabia và UAE.

Mặc dù tuyên bố của quân đội Jordan nói rằng ba hoàng tử đã nghỉ hưu sớm như là một phần của những thay đổi trong giới lãnh đạo quân sự đang được thực hiện trong Quân đội Jordan nhưng không ai trong số họ đã được nhìn thấy, kể từ khi họ “nghỉ hưu sớm”.

Hành động này được cho là sự đáp trả việc Saudi Arabia vừa qua đã bắt giữ nhà tài phiệt Sabih al-Masri, người mang hai quốc tịch Jordan-Palestine, nhằm gây sức ép buộc Jordan và Palestine phải nhượng bộ.

Theo đó, Saudi Arabia muốn chính quyền Palestine phải chấp nhận Jerusalem của Israel, còn Jordan phải từ bỏ mối liên kết với Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ, ngừng các hành động chống phá Mỹ và đồng minh Israel về vấn đề quy chế của Jerusalem.

Tuy nhiên, đến nay đã rõ là cũng giống như Qatar trước đây, Jordan đã cương quyết không chịu khuất phục trước Saudi Arabia và Israel, thậm chí là đối với cả Mỹ, bởi nếu Vua Abdullah chấp thuận điều này, người Hồi giáo ở Jordan sẽ coi ông là “kẻ phản bội” đạo Hồi.

Do đó, để thực hiện quyết tâm của mình, Jordan có thể sử dụng những công cụ sau:

Một là: Gia tăng liên kết với Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar, hình thành trục Hồi giáo mới ở Trung Đông-Bắc Phi để đối chọi với trục Hồi giáo cũ do Mỹ lãnh đạo là Saudi Arabia, UAE; có thể sử dụng con bài thân Nga để gây sức ép với Mỹ để buộc Washington phải rút lại quyết định của mình.

Hai là: Gây sức ép với Mỹ và Israel ở mặt trận Syria, cụ thể là hai tỉnh Daraa và As-Suwayda; để Quân đội Syria quét sạch phiến quân ở hai tỉnh này, cô lập căn cứ Mỹ ở al-Tanf và lực lượng phiến quân còn lại ở tỉnh Qaneitra. Lúc đó, biên giới phía Bắc của Israel sẽ bị uy hiếp nặng nề.

Ba là: Gia tăng hậu thuẫn cho lực lượng Hamas, Hezbollah nhằm gây sức ép cho Israel ở ngay trong nước và trên biên giới phía Bắc. Với sự bắt tay với 2 lực lượng này, thậm chí là cả Quân đội Syria, Israel sẽ ăn không ngon, ngủ không yên, còn Mỹ cũng sẽ rất vất vả ở Syria.

Mặc dù nhìn bề ngoài, tuyên bố của Jordan chỉ đơn thuần là phản đối quan điểm đối ngoại của Mỹ về một vấn đề cụ thể của Trung Đông, nhưng nhìn rộng ra, những hành động của Jordan đã cho thấy có sự biến động lớn trong quan hệ giữa các nước trong thế giới Ả rập và trong quan hệ với Mỹ, khiến bức tranh địa-chính trị Trung Đông năm 2018 sẽ có những diễn biến rất khó lường.

Điều này chúng ta sẽ tìm hiểu trong kỳ sau.

Thiên Nam