Tranh luận nóng

Mỹ có kế phá thế hợp tung Nga-Iran?

Thứ Sáu, 12/01/2018 13:41

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ có thể tìm cách cải thiện quan hệ với Nga bởi điều này không chỉ mang lại lợi ích cho chính Mỹ mà còn khiến Iran ngờ vực và lo ngại.

Liên minh vụ lợi

Hãng tin Reuters mới đây có bài viết bình luận về đối sách của Mỹ nhằm phá vỡ mối liên minh giữa Nga và Iran, có thể ví như thế “hợp tung” ở Trung Đông.

Theo Reuters, Iran và Nga đều không giấu diếm tham vọng cho Mỹ “ra rìa” ở Trung Đông. Trong chuyến thăm gần đây tới Tehran của Tổng thống Nga Vladimir Putin, lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei đã nói với Putin rằng:

“Sự hợp tác của chúng ta có thể cô lập Mỹ”. Về phần mình, Putin cũng ca ngợi mối quan hệ giữa Moscow-Tehran là “rất hiệu quả”.

My co ke pha the hop tung Nga-Iran?
Tổng thống Nga Vladimir Putin và lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei

Rõ ràng, liên minh Nga-Iran đã gặt hái được thành quả ở Syria, nơi hợp tác quân sự Moscow-Tehran đã giúp lật ngược tình thế theo hướng có lợi cho đồng minh chung của họ là Tổng thống Syria Bashar al-Assad, khiến Mỹ phải từ bỏ mục tiêu buộc ông Assad rời khỏi quyền lực.

Tuy nhiên, dù Washington vẫn nên thận trọng với liên minh Nga-Iran, song đây có vẻ là một “cuộc hôn nhân vụ lợi” hơn là một “liên minh chiến lược” - và một trong những vết rạn nứt đã bắt đầu hình thành.

Việc đánh bại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại Syria dường như đã cho thấy những khác biệt quan trọng trong mục tiêu và chiến thuật của Putin và Khamenei.

Mục tiêu cuối cùng của Moscow là ngăn chặn sự thay đổi chế độ, thúc đẩy ảnh hưởng của Nga ở Trung Đông và giữ các căn cứ quân sự của nước này ở Syria.

Ông Putin hy vọng việc đạt được những mục tiêu này sẽ giúp ông giành các lợi thế về ngoại giao ở phương Tây và thúc đẩy Mỹ công nhận Nga là một đối thủ ngang hàng.

Tuy nhiên, dù Moscow coi Assad là nhà lãnh đạo hợp pháp của Syria, song sự quan tâm chính của Tổng thống Nga Putin vẫn là bảo vệ và củng cố các thể chế nhà nước Syria hơn là bản thân người đồng cấp Assad.

My co ke pha the hop tung Nga-Iran?
Máy bay ném bom tầm xa Tu-22M3 được Nga bố trí tại Iran để tấn công mục tiêu ở Syria

Theo Reuters, Nga thậm chí còn gợi ý các đối tác phương Tây rằng Moscow sẽ chấp nhận để ông Assad “ra đi”, miễn là việc này trở thành một phần trong tiến trình hòa bình chung.

Ngược lại, Iran coi sự ra đi của ông Assad là một "lằn ranh đỏ" và tin rằng việc để nhà lãnh đạo Syria tiếp tục nắm quyền là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với hai mục tiêu chính của mình.

Mục tiêu đầu tiên là giúp Iran vừa duy trì cung cấp vũ khí cho Hezbollah theo dòng Hồi giáo Shi'ite, vừa xây dựng một hành lang ảnh hưởng của Shi’ite và “không có người Sunni" kéo dài từ Iran tới Địa Trung Hải - một mục tiêu mà Tehran lo ngại chính phủ mới ở Syria sẽ không đồng tình.

Thứ hai, Iran tin rằng sự hiện diện của họ tại Syria là đặc biệt quan trọng đối với khả năng gây áp lực cho Israel. Iran muốn đảm bảo rằng họ có thể tấn công nhà nước Do Thái từ cả Lebanon và Syria, bởi vậy Iran quyết tâm duy trì và “mượn tay” các nhóm dân sự người Shi’ite tại Syria.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) mong muốn biến các lực lượng này trở thành một tổ chức chính trị và quân sự được thể chế hoá tương tự như Hezbollah ở Lebanon.

Ý đồ này mâu thuẫn với mong muốn của Nga nhằm xây dựng một Syria mạnh mẽ hơn và giảm sự phụ thuộc của quốc gia Trung Đông này vào Iran. 

}