Tranh luận nóng

Mỹ có kế phá thế hợp tung Nga-Iran?

Thứ Sáu, 12/01/2018 13:41

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ có thể tìm cách cải thiện quan hệ với Nga bởi điều này không chỉ mang lại lợi ích cho chính Mỹ mà còn khiến Iran ngờ vực và lo ngại.

Trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngoại giao về tương lai của Syria bắt đầu “tăng nhiệt”, những khác biệt giữa mục tiêu của Nga và Iran cũng trở nên sâu sắc hơn.

Iran cho rằng việc Nga sẵn sàng hợp tác với những nước như Thổ Nhĩ Kỳ có thể làm suy yếu lợi ích của Iran tại Syria.

Các nhà lãnh đạo Iran cũng bày tỏ quan ngại về mối quan hệ cá nhân giữa Putin với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Một số thông tin được truyền thông Iran đăng tải cho biết Tehran đã tức giận khi Putin thông báo cho Mỹ về các mục tiêu của Moscow trước cả khi diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh tại Sochi hồi tháng 11/2017 giữa Putin, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Tổng thống Iran Hassan Rouhani.

Các nhà lãnh đạo Iran, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ (từ trái qua phải) tại Sochi, Nga hồi tháng 11/2017

Việc Nga sẵn sàng hợp tác với nhiều đối tác trong vấn đề Syria phản ánh chính sách rộng lớn hơn của cường quốc này tại Trung Đông, chính sách được một nhà phân tích hàng đầu tại Nga miêu tả bằng cái tên “học thuyết linh hoạt”.

Đây cũng là yếu tố có vai trò quan trọng trong chính sách đối ngoại của ông Putin. Một ví dụ điển hình là việc Nga muốn duy trì quan hệ hữu hảo với Saudi Arabia vì nước này cần thiết để hạn chế sản lượng dầu mỏ và đẩy giá dầu lên cao - những yếu tố rất cần để đảm bảo Nga gia tăng sức mạnh quân sự và củng cố những vấn đề nội tại.

Tuy nhiên, ông Putin vướng phải một vấn đề là Iran theo dòng Hồi giáo Shi’ite và Saudi Arabia theo dòng Sunni đang bị kẹt trong một cuộc tranh giành ảnh hưởng quyết liệt ở Trung Đông. Vì vậy, Iran rất không hài lòng với việc Moscow thay đổi thái độ sau nhiều năm căng thẳng với Riyadh.

Tổng thống Nga Putin tiếp Quốc vương Saudi Arabia Salman tại Kremlin hồi tháng 10/2017

Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Putin, Nga cũng đã phát triển quan hệ tốt đẹp chưa từng có với Israel. Ông Putin là nhà lãnh đạo Nga đầu tiên đến thăm Israel 2 lần và cũng đã nhiều lần đón tiếp thành công Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu để thảo luận về lợi ích của Israel ở Syria.

Ông Putin được cho là có “mối quan hệ cá nhân tốt đẹp” với ông Netanyahu và đã yêu cầu cả Tổng thống Assad lẫn lực lượng Hezbollah không được trả đũa các cuộc tấn công của Israel ở Syria.

Nhà lãnh đạo Nga thậm chí còn thúc đẩy một thỏa thuận nhằm ngăn chặn các thế lực nước ngoài lợi dụng Syria làm bàn đạp để tấn công nước láng giềng Israel, một lập trường đối lập hoàn toàn với mục tiêu của Iran là lợi dụng Syria để gây áp lực với khu vực biên giới phía Bắc Israel.

Israel "tự do" không kích các mục tiêu ở Syria vì Nga "nhắm mắt làm ngơ"?

Thù địch Iran-Israel ngày càng sâu sắc, bởi vậy mối quan hệ tốt đẹp giữa Moscow với nhà nước Do Thái có thể khiến những căng thẳng vốn có trong quan hệ Nga-Iran thêm trầm trọng.

Reuters cho rằng Mỹ cần tìm cách tận dụng những bất đồng giữa Nga và Iran để làm suy yếu quan hệ hợp tác của hai bên. Trước tiên, điều này đòi hỏi Washington phải duy trì sự chủ động ở Trung Đông và tránh thể hiện rằng họ đang từ bỏ khu vực.

Mỹ cũng có thể tìm cách cải thiện quan hệ với Nga bởi điều này không chỉ mang lại lợi ích cho chính Mỹ, mà còn khiến Iran ngờ vực và lo sợ Nga sẽ “bán đứng” Iran để đổi lấy một mối quan hệ nồng ấm hơn với phương Tây.

Đông Triều