Tranh luận nóng

Mỹ ép mức 0, Iran sẽ giáng đòn chấn động Trung Đông

Thứ Tư, 24/04/2019 07:22

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ quyết áp đặt xuất khẩu dầu Iran về ‘mức 0’, Tehran không chịu khuất phục, chuẩn bị tung đòn quân sự để phong tỏa Biển Đỏ hoặc eo biển Hormuz.

My ep muc 0, Iran se giang don chan dong Trung Dong

Mỹ siết chặt hoàn toàn lệnh cấm xuất khẩu dầu Iran

Mỹ đã đặt lực lượng quân sự của mình ở Trung Đông vào tình trạng báo động cao vào ngày 22 tháng 4, trước khi tuyên bố hủy bỏ các miễn trừ cho phép 8 quốc gia mua dầu của Iran, nước hiện đang Mỹ bị trừng phạt, sau khi ông Donald Trump hủy bỏ Kế hoạch Hành động chung toàn diện (Joint Comprehensive Plan of Action - JCPOA), hay còn gọi là “Thỏa thuận Hạt nhân Iran” (Iran Nuclear Deal - IND) hồi tháng 5/2018.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo nói trong một tuyên bố cứng rắn chưa từng thấy: “Chúng tôi sẽ đưa tất cả về không [xuất khẩu dầu của Iran]. Chúng tôi sẽ tiếp tục thực thi các biện pháp trừng phạt và giám sát việc tuân thủ. Bất kỳ quốc gia hoặc tổ chức nào tương tác với Iran nên thận trọng và phải hết sức thận trọng, bởi họ sẽ không thu được bất cứ lợi ích gì”.

Ông tiếp tục nhấn mạnh rằng, Washington sẽ cương quyết thực hiện các biện pháp trừng phạt đối với Tehran và những nước nào mua dầu của Iran. Việc xuất khẩu dầu của Iran có trở về mức 0 hay không, hoàn toàn phụ thuộc vào hành động của các nhà lãnh đạo cấp cao của Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Các quốc gia sẽ không còn được hưởng lợi từ các miễn trừ là Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Italia, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ. Mỗi ngày, các nước này nhập khẩu khoảng một triệu thùng dầu của Iran.

Trước lệnh trừng phạt, Iran đã xuất khẩu 2,1 triệu thùng mỗi ngày, con số đó đã giảm đi 700.000 thùng sau khi Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt mới, khiến nguồn thu của nước này giảm mạnh.

Vì dầu là hàng hóa xuất khẩu duy nhất của Iran, nên mức doanh số xuất khẩu dầu “về mức không” mà Mỹ quyết tâm áp đặt cho Iran tương đương với doanh thu bằng 0 cho kho bạc của nước này. Đó là một viễn cảnh tồi tệ mà Tehran không bao giờ muốn thấy.

My ep muc 0, Iran se giang don chan dong Trung Dong

Xuất khẩu dầu là nguồn thu ngân sách chủ yếu của Iran

Hậu quả khủng khiếp từ lệnh trừng phạt của Mỹ

Trước khi các lệnh trừng phạt mới nhất của Mỹ bị siết chặt, vòng cấm vận đầu tiên đã gây ra hậu quả khủng khiếp đối với Iran.

Tỷ lệ lạm phát chính thức ở Iran đã tăng vọt gấp hơn 2 lần và chạm đến mức 30,6% hàng năm. Thực phẩm cơ bản, nước và thuốc lá có giá cao hơn 85,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó vào năm 2018, đồng đô la Mỹ dừng ở mức 1 USD đổi 40.000 rial, thì hiện nay, tỷ giá có lúc đã lên đến con số 1 USD = 140.000 rial.

Mục tiêu của Mỹ vẫn rất đơn giản, theo định nghĩa của Pompeo là “tước bỏ nguồn lực của các quỹ mà chế độ ngoài vòng pháp luật đã sử dụng để gây bất ổn ở Trung Đông trong bốn thập kỷ qua” và buộc Iran “phải hành xử như một quốc gia bình thường”. Ngoại trưởng Mỹ tính toán rằng, các lệnh trừng phạt sẽ ngăn chặn ít nhất 10 tỷ dollars rơi vào tay chính quyền Iran.

Áp lực cực lớn và chưa từng có của Washington đối với Tehran được gia tăng mức nguy hiểm, do kết hợp với những tác động tàn khốc bởi những thảm họa thời tiết khắc nghiệt nhất mà nhà nước cộng hòa Hồi giáo và nhân dân Iran phải gánh chịu trong nhiều năm qua.

Nhiều tuần mưa không ngừng đã gây ra lũ lụt trên diện rộng ở 25 vùng, 31 tỉnh, buộc hơn 2 triệu người Iran phải rời bỏ nhà cửa; hơn 150 ngôi nhà đã bị phá hủy hoàn toàn, hàng chục nghìn ngôi nhà khác chịu thiệt hại; sản lượng mùa màng đạt giá trị lên tới 14% tổng sản phẩm quốc gia hàng năm của Iran cũng bị mất trắng; đường sá, cầu cống và các công trình trị thủy lợi trị giá 2,5 triệu dollars để cung cấp nước sinh hoạt và tưới tiêu cũng bị cuốn trôi.

Hậu quả khủng khiếp của thiên tai đã đủ khiến Iran lao đao, nên nếu việc cắt giảm xuất khẩu dầu về 0 trở thành hiện thực, đó sẽ là một đòn chí tử đối với nền kinh tế của nước này.