Tranh luận nóng

Mỹ giúp Nga thành thế lực mới ở Trung Đông?

Thứ Hai, 09/10/2017 11:03

(Quan hệ quốc tế) - Không chỉ tạo điều kiện cho Nga thể hiện tiềm lực quân sự ở Syria, Mỹ còn tự giúp các nước Trung Đông đứng cạnh Moscow.

Tự Mỹ tạo điều kiện cho Nga quay trở lại Trung Đông

Quốc vương Ả-Rập Saudi Salman bin Abdulaziz Al Saud vừa trở thành vị vua đầu tiên của quốc gia giàu dầu mỏ vùng Vịnh tới thăm chính thức Moscow từ 5-8/10.

Cùng với đó, Nga và Ả-Rập Saudi cũng tiến hành hàng loạt thỏa thuận thương mại song phương liên quan tới kinh tế, dầu khí, giao lưu văn hóa, giáo dục, thậm chí cả quốc phòng.

My giup Nga thanh the luc moi o Trung Dong?
Quốc vương Ả-rập Saudi và Tổng thống Nga tại Điện Kremlin. Ảnh: TASS

Trước chuyến thăm của Quốc vương Ả-Rập Saudi, hàng loạt nguyên thủ quốc gia Trung Đông như Israel, Qatar, Thổ Nhĩ Kỹ, Ai Cập và Jordan đều đã tới thăm Nga thời gian qua như một nỗ lực cam kết kéo quan hệ song phương tới gần hơn.

Tuy nhiên, theo giới quan sát, nỗ lực thực sự của Quốc vương Ả-Rập Saudi lại nhấn mạnh ở chỗ tìm cách để kiềm chế sự ảnh hưởng của Iran, một đồng minh thân cận của Nga nhưng bị hầu hết quốc gia vùng Vịnh coi là kẻ thù nguy hiểm.

Hàng loạt các cuộc viếng thăm Moscow thời gian là một dấu hiệu cho thấy tầm ảnh hưởng không thể ngó lơ của Nga ở vùng Vịnh- nơi từng được cho là dấu mốc thành công của Mỹ, đặc biệt là sau thành công của Nga trong việc mang lại hòa bình ở Syria.

Ông Dennis Ross, cố vấn nhiều đời Tổng thống Mỹ và từng phụ trách tiến trình đàm phán hòa bình ở Trung Đông, lý giải: "Việc Nga can thiệp quân sự thành công ở Syria đã làm thay đổi thực tế và cán cân quyền lực ở đây. Putin đã thành công trong việc biến Nga thành một nhân tố quan trọng ở Trung Đông. Đó là lý do bạn thấy các nguyên thủ Trung Đông liên tục công du đến Moscow".

Vị cựu cố vấn cho hay, Moscow đã từng là một thế lực lớn của Trung Đông trong thời Chiến tranh lạnh và đã hỗ trợ các nước Ả Rập về mặt vũ trang để chống lại Iran. Nhưng sau khi Liên Xô tan rã, ảnh hưởng của Moscow cũng mất dần và khi Mỹ tấn công Iraq, Nga chỉ đứng ngoài cuộc và không thể làm gì khác ngoài phản đối.

Thế nhưng cục diện bắt đầu xoay chiều từ năm 2013 khi Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama quyết định không tấn công chế độ Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Sự đổi chiều này đã khiến các quốc gia Trung Đông đồng tình với việc thay đổi Tổng thống Syria bị phân tán.

Cuộc chiến tại Syria khi đó đã tạo nên một lực lượng mà ngay cả Mỹ cũng không lường tới là tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Sự ra đời của khủng bố IS cũng như các mối nguy hại mà chúng có thể ảnh hưởng trực tiếp tới nước Nga đã khiến Moscow hành động.

Tháng 10/2015, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã cử quân đội sang để hỗ trợ và bảo vệ nhà lãnh đạo Syria cũng như định hình lại sức mạnh lực lượng tại Trung Đông.

Chiến dịch quân sự của Nga tại Syria thành công cũng như tiềm lực quân sự nổi trội đã tạo nên sức thuyết phục không thể to lớn hơn của ông Putin tại Syria.

Tiêu chuẩn kép của Mỹ khiến lòng tin ở Trung Đông bị bào mòn

Ở thời điểm đó, khi Nga đang chịu sự kìm kẹp của các biện pháp trừng phạt kinh tế từ châu Âu và Mỹ, sau đó là Thổ Nhĩ Kỳ, sự thành công trong chiến dịch tiêu diệt khủng bố của Moscow đã giúp họ có lại được sự tin tưởng trong con mắt của các quốc gia vùng Vịnh.

Nhớ lại vụ tiêm kích F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi máy bay ném bom Su-24 của Nga chỉ 1 tháng sau khi Moscow tham chiến tại Syria đã khiến 2 nước rơi vào tình trạng căng thẳng và áp đòn trừng phạt ngược.

Vụ bắn rơi Su-24 được cho là màn kịch mà Thổ Nhĩ Kỳ - trọng tâm Trung Đông của liên minh quân sự NATO do Mỹ dẫn đầu, đã bày nên nhằm khiêu khích sự trung thành của Ankara.

Tuy nhiên, đó lại là phép thử cho thấy tầm nhìn của Nga trong việc lấy lại niềm tin nơi Tổng thống Erdogan khi hỗ trợ chống lại cuộc đảo chính ở ngay Thủ đô Ankara.

Mối quan hệ thân thiết trở lại sau đó của Nga - Thổ Nhĩ Kỳ đã phần nào giúp định hình trục ảnh hưởng của Nga tại Trung Đông, đồng thời là minh chứng rõ nhất cho "tiêu chuẩn kép" của phương Tây mà Ankara có thể nhìn ra.

My giup Nga thanh the luc moi o Trung Dong?
Trục Nga mới ở Trung Đông đánh bật tiêu chuẩn kép của Mỹ

Thổ Nhĩ Kỳ là một trong 4 quốc gia nuôi dưỡng âm mưu bá chủ Trung Đông bên cạnh Iraq, Iran và Ả-Rập Saudi.

Sự biến chuyển của Thổ Nhĩ Kỳ cũng như cách Nga cân bằng ảnh hưởng của Iran để tạo trục xoay mới gồm Nga- Thổ Nhĩ Kỳ- Iran đã khiến liên minh này đứng độc lập trên một vùng ảnh hưởng rộng lớn tại Trung Đông.

Thêm vào đó, sự ảnh hưởng ngày càng tăng của Iran, quốc gia thân thiện với Nga, đã phát triển từ sau khi thỏa thuận hạt nhân được ký kết. Chính quyền Mỹ khi đó cho rằng, với thỏa thuận này, Iran sẽ tiết chế hành động của mình trong việc tăng cường mối đe dọa các quốc gia láng giềng. Nhưng điều đó không xảy ra.

Tổng thống Donald Trump mới đây đã thể hiện ý định khôi phục ảnh hưởng ở Trung Đông khi bày tỏ rõ ràng sự đối đầu với Iran cũng như rút khỏi thỏa thuận hạt nhân. Nhưng có lẽ đã quá muộn!

Cùng với sự ảnh hưởng của Iran tại Syria, Ả-Rập Saudi đã bày tỏ mong muốn hợp tác bằng chuyến thăm của Quốc vương khi tới Nga.

Chuyến thăm Nga của Quốc vương Ả-Rập Saudi tới Nga đã cho thấy tầm quan trọng của Moscow đối với quốc gia này, bất chấp nỗ lực của ông Donald Trump khi chọn Ả-Rập Saudi là điểm đến đầu tiên của chuyến công du trên cương vị là Tổng thống nước Mỹ.

Thêm một ví dụ nữa, cuộc khủng hoảng ngoại giao ở Qatar cũng là một trong những biểu hiện khiến các nước Trung Đông phải lựa chọn hợp tác với Nga.


 

}