Tranh luận nóng

Mỹ-Israel-Saudi kích động Cách mạng màu ở Iran?

Thứ Tư, 03/01/2018 07:15

(Quan hệ quốc tế) - Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra một tuyên bố là “Thời khắc thay đổi ở Iran đã điểm”, bóng gió về một cuộc bạo loạn lật đổ ở Iran.

Bạo lực bùng phát ở Iran

Trong khi bình luận về các cuộc biểu tình ở Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố rằng, người dân nước này đang "khao khát tự do" và đã đến thời điểm chín muồi để có một cuộc thay đổi tại quốc gia Trung Đông này.

"Trong suốt nhiều năm qua, dân tộc Iran vĩ đại phải chịu sự đàn áp. Người dân cần thực phẩm và tự do. Cùng với sự vi phạm nhân quyền, tại Iran, phúc lợi vật chất của quốc gia đã bị tàn phá hủy hoại. Đã đến thời điểm cho một sự thay đổi", - nhà lãnh đạo Mỹ viết trong microblog Twitter.

Làn sóng biểu tình ở Iran đã bước sang ngày thứ 5 và ngày càng lan rộng. Theo giới truyền thông, các cuộc biểu tình ở các thành phố lớn của Iran bắt đầu vào hôm 28/12/2017 ở thành phố Mashhad, ban đầu nhằm phản đối giá tăng cao và nạn tham nhũng nhưng bây giờ theo hướng chống chính phủ.

Những người biểu tình bất mãn với tình hình kinh tế khó khăn và tham nhũng trong nước đã xuống đường phản đối chính phủ và hô vang khẩu hiệu ủng hộ các tù nhân chính trị. Biểu tình đặc biệt lan rộng vào thời khắc chuyển giao năm mới ở đất nước này.

Các phương tiện truyền thông nước ngoài dẫn nguồn tin địa phương cho biết, đã có hơn 13 người thiệt mạng trong các phong trào hành động phản kháng. Ngày có nhiều người thiệt mạng nhất là 31/12 với 10 người chết, trong đó 6 người thiệt mạng ở thị trấn miền tây Tuyserkan, hai người chết ở thị trấn Izeh, tây nam Iran, hai người biểu tình thiệt mạng ở thị trấn miền tây Dorud.

Tuy nhiên, chính quyền thông báo là lực lượng an ninh được điều đến để bảo đảm an ninh an toàn và không nổ súng vào người biểu tình. Ngược lại, giới truyền thông nhà nước tuyên bố rằng, đã có nổ súng nhắm vào cảnh sát ở Najafabad, gần Isfahan miền trung Iran, giết chết một sĩ quan và làm bị thương ba người.

My-Israel-Saudi kich dong Cach mang mau o Iran?

Giới sinh viên đối đầu cảnh sát tại Đại học Iran ở thủ đô Tehran, ngày 30/12/2017

Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã lên tiếng kêu gọi người dân bình tĩnh. Theo ông, các cuộc biểu tình trong những ngày qua cho thấy Iran là một đất nước tự do và theo hiến pháp, mọi người dân đều có quyền chỉ trích chính phủ. Nhưng có quyền chỉ trích chính phủ không đồng nghĩa với việc “được phép gây ra bất ổn”, các cuộc biểu tình phải hướng tới cải thiện tình hình đất nước.

Giới phân tích dự kiến các cuộc biểu tình sẽ tiếp tục gia tăng trong những ngày tới và chính quyền Tehran có thể sử đưa ra những biện pháp cứng rắn để vãn hồi trật tự, không để biểu tình tiếp tục lan rộng, trong thời gian dài.

Có dấu ấn bàn tay phương Tây?

Trước các cuộc biểu tình này, Liên minh châu Âu kêu gọi Iran bảo đảm quyền biểu tình ôn hòa của công dân và tuyên bố rằng, EU đã liên lạc với giới chức lãnh đạo Tehran và đang theo dõi tình hình.

Đức kêu gọi "các bên ở Iran kiềm chế, tránh có hành động bạo lực"; còn Anh kêu gọi tổ chức đối thoại có ý nghĩa, tôn trọng các quyền tự do ngôn luận và biểu tình hòa bình ở Iran. EU kêu gọi Tehran đảm bảo quyền được biểu tình cho người dân và tuyên bố theo dõi sát tình hình Iran.

Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Mỹ chính thức tỏ thái độ ủng hộ người biểu tình Iran. Ngoài thông điệp của Tổng thống Donald Trump, phó Tổng thống Mỹ Michael Pence tuyên bố rằng Washington sẽ không bỏ qua phong trào biểu tình ở Iran.

Ông nói rằng, sự kháng cự mạnh mẽ và ngày càng tăng của người dân Iran hôm nay mang lại hy vọng và niềm tin cho tất cả những ai đấu tranh cho tự do và chống lại chế độ độc tài. Ông nói về "sai lầm đáng xấu hổ" khi không ủng hộ những người biểu tình trước đây của Iran và lần này Mỹ không được và sẽ không để cho họ thất vọng.