Tranh luận nóng

Mỹ lại cắt viện trợ an ninh, Afghanistan ngày càng kiệt quệ

Thứ Hai, 13/05/2019 13:55

(Quan hệ quốc tế) - Afghanistan vừa lên tiếng chỉ trích quyết định của Mỹ cắt 600 triệu USD viện trợ cho các lực lượng an ninh tại nước này.

Phát biểu tại một phiên họp Thượng viện, Chủ tịch Quốc hội Afghanistan Fazel Hadi Muslimyar ngày 12/5 chỉ trích quyết định của Washington.

"Việc ngừng khoản viện trợ trị giá 600 triệu USD sẽ khiến suy yếu lực lượng an ninh của Afghanistan trong cuộc chiến chống lại các nhóm khủng bố. Washington đang ngày càng cắt giảm các khoản viện trợ mà họ đã cam kết" - ông Muslimyar cho biết.

Chủ tịch Quốc hội Afghanistan nhấn mạnh: "Nếu khoản viện trợ cuối cùng bị cắt giảm, chúng tôi buộc phải chấm dứt thỏa thuận quan hệ đối tác chiến lược với Mỹ. Những quyết định này gây tổn hại nghiêm trọng mối quan hệ giữa hai quốc gia".

Thậm chí, Chủ tịch Quốc hội quốc gia này còn cáo buộc khoản tiền 600 triệu USD đã bị Mỹ cắt bỏ và sử dụng vào mục đích xây bức tường biên giới với Mexico. Ông Muslimyar cho rằng Washington đã quên các nghĩa vụ quốc tế của họ.

My lai cat vien tro an ninh, Afghanistan ngay cang kiet que
Một đơn vị bộ binh của Afghanistan do Mỹ huấn luyện

Nghị sĩ Muhammad Alam Ezidyar khẳng định: "Washington ngày càng cho thấy họ không có thiện chí duy trì sự hợp tác giữa hai nước. Có rất nhiều thỏa thuận đã bị âm thầm gạt bỏ mà không thông báo trước. Chúng tôi cảm thấy có sự không minh bạch trong các vấn đề này".

Đây không phải lần đầu tiên Mỹ cắt viện trợ cho Afghanistan. Hồi tháng 1/2019, Cơ quan Thanh tra Đặc biệt về tái thiết Afghanistan (SIGAR) cho biết quân số của quốc gia này đã giảm còn 308.693 binh sĩ, tương đương 87,7% quân số được ấn định

Đây là mức thấp nhất kể từ khi NATO bắt đầu các hoạt động huấn luyện, tư vấn và hỗ trợ quân sự cho Afghanistan từ tháng 1/2015. Nguyên nhân được chỉ ra gồm 2 yếu tố: Sự bành trướng của Taliban khiến tình trạng đào ngũ gia tăng và Mỹ cắt giảm viện trợ làm Afghanistan buộc phải cắt giảm biên chế nhiều đơn vị quân sự.

Cuối năm 2018, trong cuộc phỏng vấn với đài CBS, Tổng thống Afghanistan là Ashraf Ghani đã thẳng thắn nhấn mạnh, nếu không có sự hỗ trợ tài chính của Mỹ, quân đội Afghanistan không thể trụ nổi trong sáu tháng và đất nước này sẽ tràn ngập khủng bố.

"Afghanistan không thể duy trì quân đội quá nửa năm, điều này là sự thật, chúng tôi không có tiền. Trong mười mấy năm qua, công việc duy nhất của chúng tôi là chiến tranh chống khủng bố. Người dân tị nạn, làng mạc bị xâm chiếm, các nhà máy không hoạt động... Chúng tôi đang phải sống bằng các nguồn viện trợ" - Tổng thống Ghani cho biết.

Thực tế cho thấy, Taliban đang kiểm soát các mỏ dầu, mỏ tài nguyên, kim loại quý của quốc gia này và trục lợi từ việc buôn lậu. Trong khi đó, các cơ sở công nghiệp của Taliban gần như không hoạt động, nguồn vốn đầu tư nước ngoài gần như không đáng kể từ nhiều năm nay.

SIGAR ước tính, đến tháng 10/2018, 53,8% số đơn vị hành chính địa lý thuộc quyền kiểm soát hoặc ảnh hưởng của chính phủ, những khu vực còn lại do Taliban kiểm soát. Tuy nhiên, nguồn tin của CIA thông báo ngược lại, khoảng 60% Afghanistan đã do Taliban kiểm soát.

My lai cat vien tro an ninh, Afghanistan ngay cang kiet que
Kinh tế Afghanistan kiệt quệ vì chiến tranh liên miên, buộc phải sống dựa vào các khoản viện trợ từ Mỹ và đồng minh của họ

Năm 2016, Hội nghị quốc tế Tái thiết Afghanistan được tổ chức hồi tháng 10 với sự tham gia của 75 quốc gia và 26 tổ chức quốc tế kết thúc tại thủ đô Brussels của Bỉ. Hội nghị này mang đến khoản cam kết tài trợ 31,6 tỉ euro (khoảng 15,2 tỉ USD theo tỉ giá khi đó).

Các khoản viện trợ này được giải ngân theo lộ trình nhiều năm. Tuy nhiên, Kabul cho rằng khoản tiền này được giải ngân nhỏ giọt và các dự án không mang lại hiệu quả cao. Kabul cũng nhấn mạnh việc phải có một hiệp định hòa bình giữa Taliban - Mỹ - và chính quyền Kabul.

Tổng thống Ghani năm 2018 khẳng định nếu không có hiệp định ngừng bắn, mọi nguồn tài chính được đổ vào quốc gia này chỉ phục vụ yếu tố duy nhất là chiến tranh. Tuy nhiên cho đến nay, Mỹ và Taliban vẫn chưa đạt được tiến bộ nào cho một thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên và tiến hành hòa giải dân tộc.

Còn về phía Mỹ, Washington dường như đã không còn nhiều quyết tâm với đối tác Afghanistan của họ. Kể từ năm 2001 phát động cuộc chiến chống khủng bố ở Afghanistan đến nay, Mỹ đã tổn thất khoảng 1,07 nghìn tỉ USD.

Tại khu vực Trung Đông, Mỹ vẫn đang duy trì hiện diện quân sự cao nhất ở Afghanistan, ước tính lên tới 16.000 quân, trong khi Iraq chỉ có 7.000 quân và 2.000 quân tại Syria.

Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần tuyên bố Afghanistan là vũng lầy của nước Mỹ và cần phải nhanh chóng thoát ra khỏi đó.

Minh Hoàng