Tranh luận nóng

Mỹ-NATO không giúp Thổ ở Idlib: Đều trong tính toán của Putin

Thứ Tư, 19/02/2020 13:32

(Quan hệ quốc tế) - Với tính toán của Tổng thống Putin thì Tổng thống Erdogan khó có cơ hội "chạy lại" một lần nữa, nếu cứ quyết "chạy đi"....

Tính toán của Putin khiến Mỹ-NATO không thể giúp Thổ tấn công Idlib

Trước tình hình ngày một nóng lên tại cứ điểm Idlib, Thổ Nhĩ Kỳ được cho là sẽ triển khai lực lượng tấn công, ngăn chặn quân đội Syria giành thêm ưu thế tại chảo lửa này, đồng thời hỗ trợ phiến quân chiếm lại quyền kiểm soát một số khu vực.

Trong bối cảnh đó, với tư cách của Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, Ankara được cho là rất kỳ vọng sẽ có sự hỗ trợ của liên minh quân sự hùng mạnh này cho kế hoạch của mình.

Điều đó càng có cơ sở khi NATO cáo buộc Nga hành động bất hợp pháp ở Idlib, vậy nhưng thực tế chỉ có vậy. Bởi, ngày 18/2, đại diện NATO đã cho biết liên minh này không có kế hoạch hỗ trợ nếu Thổ Nhĩ Kỳ tấn công vào Idlib, theo TASS.

My-NATO khong giup Tho o Idlib: Deu trong tinh toan cua Putin
Tấn công Idlib là mạo hiểm với Thổ Nhĩ Kỳ

Trước đó, ngày 17/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc đối thoại với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, cũng chỉ kêu gọi Nga không nên ủng hộ những hành động của quân đội Syria tại Idlib.

"Tổng thống Trump cho biết Mỹ mong muốn Nga chấm dứt sự ủng hộ đối với hành động tàn bạo của chế độ Assad, và cuộc xung đột Syria phải được giải quyết bằng con đường chính trị", Thông báo cáo chí của Nhà Trắng nêu rõ.

Phản ứng của Brussles và Washington về những gì đang xảy ra tại Idlib là một bất lợi rất lớn cho Ankara trong cuộc đối đầu với Damascus tại chảo lửa này, nhưng chắc chắn không bất ngờ với Mosow.

Giới phân tích cho rằng, phản ứng của Brussles và Washington về những gì đang xảy ra tại Idlib đều nằm trong tính toán của Tổng thống Putin, hay chính xác hơn là nhà lãnh đạo Nga biết trước việc lập khu giảm căng thẳng Idlib sẽ có kết quả như vậy.

Điều đó thể hiện rõ nhất qua việc Tổng thống Putin đi nước cờ đa tác hiệu, yêu cầu lực lượng đối lập tại Idlib phải được tách biệt với các lực lượng khủng bố tại cứ điểm này - mà nhiều thành phần trong số đó được núp dưới danh nghĩa đối lập ôn hoà.

Với nước đi này, Putin đã đưa Erdogan - và Donald Trump - vào thế bí, không thể đi nước cờ giải vây. Vì nếu thực hiện được yêu cầu của Moscow thì Ankara mất thế trong ván cờ Syria, vì nhiều quân cờ chủ lực sẽ bị loại bỏ.

Còn nếu không thực hiện hay không thực hiện được yêu cầu của Moscow thì phải đứng nhìn đàn em ôm đầu máu. Muốn hành động cứng rắn thì không được sự ủng hộ của đồng minh, mà một mình đối đầu với Moscow thì Ankara "mất cả chì lẫn chài".

Nhiều chuyên gia Nga suy đoán rằng một trong những lý do đã khiến NATO từ chối ủng hộ Thổ Nhĩ Kỳ tấn công Idlib là bởi hành động của Ankara, trong đó đặc biệt là việc mua hệ thống phòng không S-400 Triumf của Nga.

My-NATO khong giup Tho o Idlib: Deu trong tinh toan cua Putin
NATO không ủng hộ Thổ tấn công Idlib là bất lợi lớn với Ankara

"Vì Thổ Nhĩ Kỳ đã ký hợp đồng mua các hệ thống phòng không của Nga, mà theo NATO sẽ đe dọa đến an ninh của liên minh quân sự, do vậy Ankara đã phải hứng chịu lệnh trừng phạt.

Điều này rõ ràng là không thể chấp nhận được trong mối quan hệ đồng minh, song đối với NATO, đây là một lý do khác để cho Ankara thấy rằng hành vi của mình sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng như thế nào", một chuyên gia Nga lưu ý, theo TASS.

Tuy nhiên, dường như nhận định đó chưa chuẩn xác, vì trước đó NATO phản ứng rất mềm mỏng với Thổ Nhĩ Kỳ về thương vụ S-400. Theo giới phân tích, vấn đề do Ankara hành động khiến NATO không thể ủng hộ. Bởi, theo đại diện NATO thì :

1. Cuộc chiến của Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria vào đầu tháng 2/2020 không phải là lý do cho sự hỗ trợ quân sự của NATO. Ít nhất, một vấn đề như vậy đã không được nêu ra trong cuộc họp của các Bộ trưởng Quốc phòng NATO.

2. Các binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ đã chết trong một chiến dịch quân sự trên lãnh thổ nước ngoài, không thuộc phạm vi Điều 5, Hiến chương NATO. Cái chết của họ không do một cuộc tấn công vào Thổ Nhĩ Kỳ, vì vậy NATO không tham gia cuộc xung đột.

Có thể nhận diện đây chính là cơ sở khiến cho Nga sẵn sàng căng thẳng với Thổ Nhĩ Kỳ tại khu vực giảm căng thẳng Idlib, khi tại đây tình hình không thể giảm căng thẳng được nữa.

Tính toán của Putin khiến Erdogan không dám đóng vai 'kẻ chạy lại' một lần nữa

Đến nay có nhiều câu hỏi được dư luân đặt ra là : Khi Nga sẵn sàng căng thẳng với Thổ Nhĩ Kỳ tại khu vực giảm căng thẳng Idlib thì liệu thương vụ S-400 có được hoàn tất và Ankara có khoá van của TurkStream hay không?

Tổng thống Putin có tính đến tình huống này không, đã có hướng xử lý nào chưa nếu Tổng thống Erdogan hành động? Theo giới phân tích, ngay khi yêu cầu tách đối lập- đối lập ôn hoà, Putin đã tính tới phi vụ S-400 và đột phá khẩu TurkStream.

My-NATO khong giup Tho o Idlib: Deu trong tinh toan cua Putin
Tổng thống Putin đã sẵn sàng cho việc dừng thương vụ S-400

Có thể nhận diện trong tính toán và hành động của Putin, xác suất cho việc Erdogan dừng thương vụ S-400 và đóng van TurkStream là rất thấp. Bởi tính toán của Putin khiến Erdogan không dám đóng vai "kẻ chạy lại" một lần nữa.

Với phi vụ S-400. Có thể thấy, việc Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống phòng thủ S-400 của Nga chỉ là động thái Moscow tìm cách ngoáy rộng lỗ hổng của "mạn thuyền" NATO tại vị trí Thổ Nhĩ Kỳ mà thôi.

Và Mỹ-NATO hoàn toàn có thể lấp lỗ hổng mà S-400 ngoáy rộng vì S-400 chỉ là một loại vũ khí có vòng đời nhất định và hoàn toàn có thể thay thế bằng những loại vũ khí khác, nếu Washington-Brussles nhún nhường Ankara.

Hơn nữa, khi "triều đại Erdogan" kết thúc, thì nguy hại từ việc Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu S-400 hoàn toàn có thể được giải quyết đối với Mỹ-NATO. Trong khi đó, Nga chịu sức ép và thiệt hại không nhỏ khi xúc tiến thương vụ này.

Do vậy, dù là một phi vụ quan trọng, nhưng Moscow được cho là không quá kỳ vọng, không đặt quá nhiều tham vọng vào thương vụ S-400. Tuy nhiên, Ankara thì lại không có đường lùi sau khi việc chuyển giao được xúc tiến.

Nghĩa là nếu Erdogan dừng thương vụ S-400 thì Thổ Nhĩ Kỳ cũng không dễ có lại "thiện cảm" từ Mỹ-NATO. Phản ứng của Mỹ-NATO với cuộc đảo chính bất thành khi Erdogan "chạy lại" với Putin sau "khủng hoảng 17 giây" là không thể lãng quên.

Với đột phá khẩu TurkStream. Đúng là Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ có vai trò rất quan trọng với Tổng thống Putin trong việc vẽ lại bản đồ năng lượng Châu Âu và bản đồ năng lượng thế giới, nhưng không phải là không có giải pháp thay thế.

Và dường như nhận thấy việc căng thẳng giữa Nga vả Thổ tại vùng giảm căng thẳng Idlib là khó tránh khỏi nên Tổng thống Putin đã "chạy chỗ" trước. Đó là việc ký hợp đồng mới về trung chuyển khí đốt với Ukraine.

My-NATO khong giup Tho o Idlib: Deu trong tinh toan cua Putin
Còn nếu khoá van TurkStream, Erdogan không còn cơ hội chạy lại với Putin

Nhiều người đặt câu hỏi là tại sao lúc đầu Nga đề xuất là sẽ giảm lượng khí đốt trung chuyển qua Ukraine xuống còn khoảng 10 tỷ đến 15 tỷ m3 khí/năm, nhưng khi ký hợp đồng mới thì lượng trung chuyển vẫn từ 40 tỷ đến 65 tỷ m3 khí/năm.

Có nhận định rằng, do trừng phạt của Mỹ đối với Nord Stream-2 và sức ép của EU nên Moscow phải nhượng bộ Kiev, để vừa đảm bảo được lợi ích kinh tế, vừa giảm thiểu được sức ép về chính trị.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, đó còn là một phương án dự phòng cho việc giải quyết rốt ráo vấn đề tại khu vực giảm căng thẳng Idlib, mà chắc chắn sẽ gây căng thẳng cho Moscow và Ankara, khiến Erdogan có thể khoá van TurkStream.

Với những động thái như vậy, cho thấy Tổng thống Putin đã sẵn sàng cho mọi tình huống xấu có thể xảy ra với quan hệ Nga-Thổ, khi diễn ra căng thẳng giữa hai liên quan đến việc giải quyết tình hình tại cứ điểm Idlib.  

Đặc biệt, với tính toán của Putin thì Erdogan khó có cơ hội "chạy lại" một lần nữa nếu cứ quyết "chạy đi". Dường như Tổng thống Erdogan đã nhận ra điều này nên không dám manh động, mà việc cử biệt phái gấp rút sang Moscow đã thể hiện rõ điều đó.

Ngọc Việt