Tranh luận nóng

Mỹ tháo chạy bỏ rơi đặc nhiệm Pháp ở Syria

Thứ Sáu, 18/10/2019 09:40

(Quan hệ quốc tế) - Các thành viên NATO hiểu ra rằng “đối tác chủ yếu” trong khối không sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ của mình mà chỉ sử dụng họ làm “bia đỡ đạn”.

Khi người Mỹ tháo chạy

Báo chí Pháp đưa tin, quân đội Mỹ khi rút khỏi miền Bắc Syria đã bỏ lại các đặc nhiệm của đồng minh Pháp. Điều này đã khiến Paris không khỏi hoài nghi về cam kết của Washington về trách nhiệm trong khuôn khổ của NATO.

Trước đó, Pháp đã ngầm thừa nhận các đặc nhiệm của quân đội nước này có tham gia cái gọi là “lực lượng quốc tế” tại miền Bắc Syria. Tuy nhiên, những người Pháp bị “bỏ rơi” một cách không thương tiếc và ngay cả trang bị cũng không được người Mỹ để lại.

Tình huống này xảy ra sau khi quân đội Syria (SAA) với thỏa thuận với lực lượng người Kurd đã tiến vào khu vực vốn do nhóm tự xưng là Các lực lượng dân chủ Syria (SDF) kiểm soát. Việc SAA tiến vào quá nhanh trong khi lực lượng Mỹ gần như tháo chạy khỏi thực địa đã buộc Pháp phải thỏa thuận với “bên thứ ba” nhằm đảm bảo an toàn cho các binh sĩ đặc nhiệm của mình.

My thao chay bo roi dac nhiem Phap o Syria
Tổng thống Pháp E. Macron trong một lần gặp gỡ các đặc nhiệm Pháp

Lính Pháp bị mắc kẹt giữa một bên là quân Thổ Nhĩ Kỳ tiến vào từ phía Bắc còn SAA tiến đến từ phía Nam. Người Pháp hiện có quan hệ không tốt với cả hai lực lượng này. Pháp phản đối chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ và ngừng xuất khẩu vũ khí cho Ankara. Trong khi đó, việc thừa nhận đưa đặc nhiệm sang miền Bắc Syria đã làm rõ chân tướng của Pháp khi góp phần xâu xé lãnh thổ của Syria.

Nhân sự kiện này, truyền thông Nga bình luận rằng vụ việc đã chứng tỏ cái gọi là “tình đoàn kết của NATO” trong các tình huống khẩn cấp không hề tồn tại. Paris đã buộc phải tổ chức sơ tán khẩn cấp lực lượng đặc nhiệm của mình. Báo chí Nga mỉa mai thêm rằng các nước thành viên NATO đã hiểu ra rằng “đối tác chủ yếu” của họ trong khối không sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ của mình mà chỉ sử dụng họ làm “bia đỡ đạn”.

Hôm 14/10, truyền thông quốc tế cũng loan tin Pháp không còn sự lựa chọn nào khác ngoài quyết định rút quân khỏi liên minh chống tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) ở miền Bắc Syria, sau quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc rút các lực lượng khỏi quốc gia Trung Đông này.

Pháp đóng góp khoảng 1.000 quân trong liên minh chống IS ở Syria và Iraq, trong đó, theo các nguồn tin quân sự, có 200 thành viên của lực lượng đặc nhiệm ở phía Bắc Syria. Mặc dù Chính phủ Pháp chưa bao giờ khẳng định về sự hiện diện của lực lượng trên, song Tổng thống Emmanuel Macron đã ngầm thừa nhận các binh sĩ này đang hoạt động trong khu vực sau một cuộc gặp với các lãnh đạo quân đội tối 13/10.

My thao chay bo roi dac nhiem Phap o Syria
Quân Mỹ vội rút lui bỏ rơi cả đồng minh

Tuyên bố của Phủ Tổng thống Pháp cho hay: "Các biện pháp sẽ được triển khai trong những giờ tới để đảm bảo sự an toàn của đội ngũ nhân viên quân sự và các thường dân Pháp có mặt trong khu vực".

Một nguồn tin trong giới ngoại giao Pháp nói: "Chúng tôi chưa bao giờ giấu giếm sự thực rằng các quốc gia có số quân nhỏ sẽ không thể ở lại nếu Mỹ rút khỏi".

Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian ngày 17/10 tới Iraq với mục đích được công bố là thảo luận về khả năng các phần tử thánh chiến nước ngoài, trong đó có các công dân Pháp, trốn khỏi miền Bắc Syria. Tuy nhiên, nội dung thực sự có thể là một cuộc thương lượng để rút quân Pháp khỏi khu vực một cách an toàn.

Dọn đường cho Nga?

Trong khi đó, bình luận về những diễn biến tại miền Bắc Syria hiện nay, báo chí Pháp cho rằng chính Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã "dọn đường" cho Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Tờ Le Monde của Pháp viết: "Bị cô lập trên trường quốc tế, Ankara dường như chọn con đường đưa cả nước vào đổ vỡ với hệ quả kinh tế không thể phục hồi. Ông Trump đổi giọng, trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ nhưng vẫn khẳng định rút quân".

Còn tờ Les Echos một mặt lên án ông Trump bỏ rơi đồng minh, một mặt lo ngại quân đội Pháp không kịp chuẩn bị đối phó với tình huống bất ngờ, không bảo vệ được đồng minh người Kurd ở Syria và nguy cơ nằm trong tầm tên lửa của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ.

My thao chay bo roi dac nhiem Phap o Syria
Xe tăng M60 của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tiến vào Manbij, miền Bắc Syria hôm 14/10

Le Figaro cũng tỏ ra bất bình về chính sách không nhất quán của Tổng thống Mỹ Trump. Ông Trump bị đảng Cộng hòa công kích nên vội trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ. Theo tờ báo Pháp, về địa chiến lược, hành động “thiếu suy nghĩ” và thích phô trương của cả Mỹ lẫn Thổ Nhĩ Kỳ đã tạo cơ hội tốt cho Nga củng cố thế thượng phong.

Trong bài viết có tựa đề "Mosocw trở thành tâm điểm của bàn cờ Thổ Nhĩ Kỳ-Syria", Le Figaro khẳng định rằng trong khi ông Trump đe dọa ông Erdogan, "ngư ông đắc lợi" trong cuộc xung đột này là ông Putin. Chưa đầy một tuần lễ sau khi Ankara mở chiến dịch tấn công lực lượng người Kurd ở Syria, nước Nga là phe hưởng lợi. Hình ảnh mang tính biểu tượng ngày 15/10 là một phóng viên Nga đến tận thành phố Mabij ở Syria để ghi hình một căn cứ Mỹ bị bỏ trống sau khi ông Trump ra lệnh rút quân.

Bên cạnh những thắng lợi, Nga được cho là phải đối mặt với không ít rủi ro. Chính Tổng thống Putin mới đây cảnh báo nguy cơ khủng bố hồi sinh nếu hàng nghìn tay súng IS thoát khỏi nhà tù. Nga cũng lo ngại xảy ra xung đột trực tiếp giữa quân đội Syria và Thổ Nhĩ Kỳ.

Dường như dự liệu được các kịch bản, Nga đã đưa lực lượng quân cảnh tuần tra chung dọc theo đường ranh giới giữa quân đội Syria và quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Thông điệp rõ ràng của Nga là đóng vai "trung gian mang lại hòa bình", không bỏ rơi người Kurd như ông Trump.

My thao chay bo roi dac nhiem Phap o Syria
Phóng viên kênh RT của Nga vào hẳn căn cứ vừa bị Mỹ bỏ lại khi tháo chạy khỏi miền Bắc Syria

Một hành động cụ thể khác của Nga là tổ chức cho đại diện của đại diện người Kurd và Chính phủ Syria gặp nhau tại căn cứ quân sự Hmeimim hồi tuần trước, sau khi ông Trump ra lệnh rút quân Mỹ. Moscow cũng xác nhận là vào ngày 29/10 tới sẽ diễn ra cuộc họp đầu tiên của Hội đồng Hiến pháp, bước đầu nhằm thúc đẩy tiến trình hòa giải chính trị tại Syria.

Trong khi đó, hãng tin AP của Mỹ đặt câu hỏi, liệu việc người Kurd tuyên bố “đổi phe” và đứng về phía Damascus và Moscow có phải là thời khắc đảo lộn địa chính trị? AP cho biết cuộc điều tra của họ cho thấy tiến trình này đã được khởi động hơn một năm trước.

Theo AP, các quan chức Mỹ, Nga và người Kurd tiết lộ, do lo sợ bị bỏ rơi, người Kurd đã mở kênh liên hệ bí mật với chính quyền Syria và Nga trong năm 2018 và những cuộc đàm phán trở nên sôi động trong vài tuần gần đây. Đại sứ Nga tại Liên minh châu Âu Vladimir Chizhov chia sẻ với hãng tin TASS: “Chính chúng tôi đã cảnh báo người Kurd rằng Mỹ sẽ bỏ rơi họ”.

Đông Triều