Tranh luận nóng

Mỹ tự nhận định: Liên minh ủng hộ Syria đang tan rã

Thứ Tư, 13/06/2018 07:08

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ cho rằng liên minh ủng hộ Syria đang tan rã, trong đó Nga không muốn mất đi danh tiếng và lợi ích kinh tế vì một Iran muốn gây chiến.

Thách thức đối với Hezbollah nằm ở chỗ tổ chức này hiện ở thế yếu hơn bao giờ hết so với IRGC trong lịch sử. Hezbollah từng là lực lượng ủy nhiệm duy nhất của Iran ở vùng Levant, giúp Hezbollah có được lực đòn bẩy trước người bảo trợ.

Nhưng thực tế này đã thay đổi bởi kể từ sau khi nổ ra nội chiến ở Syria, IRGC đã tạo lập được một mạng lưới chiến binh quốc tế rộng hơn ở Syria. Liệu Hezbollah có thể từ chối khi IRGC thúc ép tham chiến với Israel hay không vẫn còn là câu hỏi ngỏ.

Foreign Affairs khẳng định những căng thẳng này đang chia cắt Iran với các đối tác còn lại ở Syria. Một ví dụ nổi bật: Đòn không kích của Israel nhằm vào các mục tiêu của Iran và Hezbollah ở Syria đã được tiến hành với sự làm ngơ, nếu không muốn nói là ủng hộ, của Nga.

Tổng thống Nga Putin phát biểu trước các binh sĩ Nga và Syria tại Khmeimim trong một chuyến thăm nhanh tới đây

Nga đã lựa chọn không đồn trú lực lượng cùng với lực lượng của Iran, để rồi khi xét đến thỏa thuận tránh xung đột Israel-Nga trên không phận Syria, Israel có được sự linh hoạt cần thiết để tấn công các mục tiêu của Iran ở Syria.

Đây được coi là một lời cảnh báo của Moscow rằng IRGC không nên tiếp tục thử vận may khi tìm cách biến các khu vực nằm dưới quyền kiểm soát của chính phủ Syria ở Syria thành một căn cứ thực sự phục vụ cho một cuộc chiến tranh tương lai với Israel.

Một biểu hiện khác được Foreign Affairs đánh giá là mâu thuẫn giữa Nga và Iran là tuyên bố hồi tháng 5/2018 của Tổng thống Putin rằng tất cả các lực lượng nước ngoài cần phải rời khỏi Syria. Sau đó, đặc phái viên của Nga về Syria, ông Alexander Lavrentiev, giải thích ý của nhà lãnh đạo Nga rằng lực lượng nước ngoài gồm có Mỹ, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, các tay súng Shiite người nước ngoài, nhưng không có Israel.

Đáp lại, Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố không ai có thể buộc lực lượng Iran rút khỏi Syria, khẳng định số này vẫn sẽ ở lại Syria cho đến khi nào Tổng thống Assad chính thức đề nghị rời đi.

Các tay súng Hezbollah tại Syria

Đã xuất hiện thông tin về quyết định của Chính quyền Assad yêu cầu lực lượng Iran, các tay súng Shiite đồng minh rút khỏi vùng giảm căng thẳng gần biên giới với Israel và Jordan.

Theo Foreign Affairs, do lựa chọn can dự có giới hạn ở Syria, đặc biệt là ở phía Tây, nơi Iran tập trung lực lượng mạnh nhất, Mỹ không có nhiều ưu thế trước Iran. Thế nhưng Mỹ có thể tiến hành nhiều bước đi nhằm khoét sâu sự chia rẽ tiến nay trong liên minh ủng hộ Assad, từ đó đánh bật ảnh hưởng của Iran ở vùng Levant.

Điều đầu tiên là Mỹ phải từ bỏ ảo tưởng rằng có thể sớm lật đổ Tổng thống Assad và điều thứ hai là Mỹ phải khẳng định một cách chắc chắn về dự định hiện diện lâu dài ở Đông Bắc Syria.

Vùng ảnh hưởng của Mỹ ở phía Bắc và Đông Syria có nguồn lợi lớn về dầu mỏ, nước ngọt và nông nghiệp, tạo cho Mỹ có nhiều ưu thế trong xác lập tương lai của Syria. Việc Mỹ rút khỏi phía Đông Syria sẽ khiến lực lượng chính phủ Syria, Iran và Nga đoàn kết lại để giành lại vùng lãnh thổ này.

Đặc nhiệm Mỹ tại Syria

Đặc biệt, giới chuyên gia Mỹ cho rằng Moscow và Damascus nhòm ngó nguồn lợi năng lượng ở đây, xem đây là nguồn tài chính cho sự can dự của Nga, đóng góp vào tái thiết Syria. Nhưng nếu Mỹ vẫn giữ lực lượng ở đây, các lực lượng ủng hộ chính phủ Syria sẽ buộc phải hướng sự chú ý tới những khu vực khác, từ đó khoét sâu chia rẽ ngay bên trong nội bộ liên minh.

Thứ ba, Mỹ vẫn có khả năng tạo lập kết cục ở Tây Nam Syria. Tại đây, sự hợp tác với Jordan và Israel đã giúp Mỹ đầu tư thành công vào quân nổi dậy mà Mỹ cho là “ôn hòa” vốn kiểm soát vùng lãnh thổ này trong nhiều năm.

Để hỗ trợ các mục tiêu này, Mỹ cần giải ngân số tiền 200 triệu USD trong gói tài chính nhằm giữ ổn định Syria. Một phần trong quỹ này có thể được dùng cho huấn luyện, chuyển đổi các nhóm vũ trang đối lập thành lực lượng đóng vai trò bảo đảm an ninh địa phương và hỗ trợ chính quyền địa phương quản lý các cộng đồng dân cư này.

Đối với Israel, người Mỹ chủ trương tiếp tục ủng hộ các màn phô diễn sức mạnh giống như các cuộc không kích vừa qua vào các mục tiêu của Iran trên đất Syria. Tuy nhiên, đề xuất được đưa ra là Mỹ cũng cần kiềm chế đồng minh thân cận này.

  • Thành Minh