Tranh luận nóng

'NATO Trung Đông' họp để Ả-rập Saudi bán vũ khí Mỹ?

Thứ Năm, 30/11/2017 13:49

(Quan hệ quốc tế) - Khi giúp Mỹ có những đơn đặt hàng, Ả-rập Saudi có thể giảm bớt áp lực từ việc phải hiện thực hoá thoả thuận khổng lồ mua bán vũ khí với Trump...

Al-Arabiya ngày 26/11 đưa tin, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng Liên minh Quân sự Hồi giáo - từng được ví von là NATO Trung Đông - lần đầu tiên được tổ chức tại Riyadh của Ả-rập Saudi, sau hai năm liên minh quân sự này được thành lập.

Tại sự kiện đặc biệt này, Thái tử và cũng là Bộ trưởng Quốc phòng Ả-rập Saudi Mohammed bin Salman tuyên bố rằng một liên minh quân sự Hồi giáo ra đời 2 năm trước sẽ trấn áp khủng bố cho đến khi chúng bị tiêu diệt hoàn toàn

Theo Thái tử Mohammed, mối đe dọa lớn nhấtcủa chủ nghĩa khủng bố không chỉ là sát hại người dân vô tội, phát tán sự hận thù mà còn làm hoen ố đạo Hồi và bóp méo niềm tin tôn giáo, vì vậy "chúng ta sẽ cùng nhau chống khủng bố".

'NATO Trung Dong' hop de A-rap Saudi ban vu khi My?
Cũng như NATO, NATO Trung Đông cũng không muốn tấn công khủng bố

Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng 'NATO Trung Đông' diễn ra 2 ngày sau vụ khủng bố tại một đền thờ Hồi giáo ở Ai Cập, làm hơn 300 người thiệt mạng, vì vậy dư luận cảm nhận Liên minh Quân sự Hồi giáo đã quyết chống khủng bố sau 2 năm im tiếng.

Tuy nhiên giới phân tích cho rằng, sự kiện lần này cũng chẳng khác gì sự kiện thành lập, chỉ là để thể hiện ý chí của "chủ xị" Ả-rập Saudi, chỉ có điều lần trước thì muốn hiện thực hoá "mộng bá chủ Trung Đông", còn lần này là chào bán vũ khí Mỹ.

Thứ nhất, Liên minh Quân sự Hồi giáo chỉ là tập hợp 41 quốc gia Hồi giáo tại châu Á và châu Phi theo lời hiệu triệu của Ả-rập Saudi cùng nhau chống khủng bố và thế là hình thành liên minh, không hiệp ước liên kết, định chế căn bản, cơ chế vận hành.

Cũng nên nhắc lại ngày 15/12/2015, đại diện 34 quốc gia Hồi giáo - không có Iran, Iraq, Syria - đến Riyadh họp bàn và quyết định thành lập một liên minh quân sự do Ả-rập Saudi đứng đầu để chống khủng bố. Trung tâm điều phối đóng tại Riyadh.

Đến tháng 1/2017 thì Liên minh Quân sự Hồi giáo có số thành viên lên tới 41 với nhiệm vụ là "bảo vệ các quốc gia Hồi giáo khỏi sự đe dọa của tất cả các nhóm khủng bố và các tổ chức tao điều kiện, nuôi dưỡng khủng bố", theo Reuters.

Vậy là trong khi các siêu cường chưa thống nhất để hình thành một mặt trận chống khủng bố quốc tế thì các nước vùng Trung Đông - Bắc Phi cùng với một số nước Hồi giáo trên thế giới, đã thành lập một liên minh chống khủng bố của riêng mình.

Tuy nhiên, sau khi thành lập thì Liên minh Quân sự Hồi giáo gần như mất dạng trong bối cảnh gót giày của khủng bố, nhất là IS, đã cày xới gần như nát vùng Trung Đông. Cho đến nay dư luận gần như đã quên có tồn tại một liên minh quân sự Hồi giáo. 

Rõ ràng, sự ra đời của 'NATO Trung Đông' dường như chỉ theo phong trào, chứ không phải để chống khủng bố.

Thậm chí đã có nhìn nhận rằng các quốc gia tham gia Liên minh Quân sự Hồi chỉ để tránh bị lực lượng chồng khủng bố tấn công.

'NATO Trung Dong' hop de A-rap Saudi ban vu khi My?
IS hoành hành tại Iraq, Syria nhưng Liên minh Quân sự Hồi giáo lại không có 2 quốc gia này

Bởi cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ cho phép quân đội Mỹ chỉ cần nhìn thấy, nghe thấy, cảm nhận thấy khủng bố đang ở quốc gia, khu vực nào hay được thực thể nào nuôi dưỡng là tấn công, bất chấp chủ quyền các quốc gia.

Thứ hai, từ khi ra đời 'NATO Trung Đông' không hề có bất cứ hành động nào chống khủng bố, nay khủng bố đang đại bại thì tổ chức này nhóm họp khẳng định quyết tâm tiêu diệt khủng bố, khiến sự kiện không có nhiều giá trị và ý nghĩa.

Có thể thấy rằng, Liên minh Quân sự Hồi giáo để Iran ở bên ngoài thì có thể hợp lẽ vì cuộc đối đầu - nhất là sau khi cuộc đại khủng hoảng tinh thần khởi phát - giữa Riyadh và Tehran vẫn chưa chấm dứt.

Song việc để Iraq và Syria bên ngoài cho thấy 'NATO Trung Đông' ra đời không phải để chống khủng bố. Bởi Iraq và Syria là đất sống và đất diễn của IS cũng như nhiều nhóm khủng bố khác và chúng hoành hành rất dữ dội.

Do vậy, nếu Damascus và Baghdad thất thủ thì cũng sẽ làm cho đạo Hồi bị hoen ố, điều mà tôn chỉ của 'NATO Trung Đông' không cho phép. Vậy nhưng Liên minh Quân sự Hội giáo lại nhường cho Nga và Mỹ chống khủng bố tại chến trường này.

Điều đó cho thấy, hoặc 'NATO Trung Đông' không đủ khả năng chống khủng bố hoặc không chống khủng bố. Khi IS gần như bị đánh bại thì Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng của liên minh được nhóm họp, khẳng định quyết tấm chống khủng bố.

Vì vậy, điều này không thuyết phục mà dường như nó chỉ là một sự bừng tỉnh của Riyadh khi nhới lại có một công cụ quan trọng đã bị lãng quên, không sử dụng mà thôi.

Thứ ba, sau khi thoả thuận với Tổng thống Trump mua vũ khí với giá trị lên đến 350 tỷ USD, trong đó 100 tỷ USD phải thực hiện ngay, nhưng tình hình có nhiều bất lợi cho việc hiện thực hoá. Vì vậy Riyadh phải tính tới việc chia lửa với những anh em.

'NATO Trung Dong' hop de A-rap Saudi ban vu khi My?
Riyadh đã leo lên lưng cọp nên phải tìm cách xuống

Có thể khẳng định rằng, việc Riyadh có thoả thuận mua vũ khi giá trị 350 tỷ USD không phải là vung tay quá trán, song đó là quyết định rất mạo hiểm, bởi trong 2 năm 2015 - 2016, ngân sách chính phủ Hoàng gia đã thâm hụt lên đến gần 400 tỷ USD.

Giá dầu thô dù có tăng song cũng chỉ đạt khoảng 60% so với trước đây, khiến cho 'Vương quốc dầu mỏ' chỉ tạm thời hết lao đao chứ không thể trở lại thời hoàng kim chỉ cần hút dầu mang bán lấy tiền và chia lại cho thần dân.

Chính phủ Hoàng gia đã có chương trình tái cơ cấu kình tế, nhưng chưa mang lại kết quả khả quan nào, mà nguồn lực bị hạn chế và những khó khăn nội bộ được xem là nguyên nhân chính. Người dân cũng đã xuống đường phản đối chính phủ.