Tranh luận nóng

Nga-Trung: Lợi và Hại khi xích lại trong thế kỷ XXI

Thứ Ba, 25/06/2019 07:14

(Quan hệ quốc tế) - Xin được giới thiệu bài báo với tiêu đề trên của học giả Nga Ilia Polonski. Bài đăng trên “Bình luận quân sự “ Nga ngày 24/6/2019.

Mục đích của Bộ chỉ số là phản ánh sự phát triển năng động trong hợp tác thương mại và kinh tế giữa hai nước và xu hướng phát triển các quan hệ đó trong tương lai.

Sự xuất hiện của Bộ chỉ số nói trên là một bằng chứng cho thấy Bắc Kinh quan tâm sâu sắc đến việc xây dựng quan hệ kinh tế song phương. Ngoài ra, do Bộ chỉ số được soạn thảo và công bố tại tỉnh biên giới Cáp Nhĩ Tân, nên có thể hiểu là các chuyên gia Trung Quốc đang tính đến việc biến Cáp Nhĩ Tân thành một trung tâm chủ chốt của quan hệ hợp tác kinh tế Nga-Trung. Và sự hợp tác này đang phát triển nhanh, cụ thể:

Thứ nhất, Trung Quốc đang trở thành một trong những khách hàng chính mua dầu mỏ và khí đốt Nga. Đường ống dẫn khí đốt”Sức mạnh Siberia” (ảnh trên-ND) đang được xây dựng, và đường ống này sẽ cung cấp cho Trung Quốc nhiều khí đốt Nga hơn. Và hiện nay, đối với chúng ta (Nga), hướng Trung Quốc thậm chí còn nhiều triển vọng hơn so với hướng Châu Âu, bởi vì thị trường Trung Quốc thực sự là một thị trường không đáy.

Thứ hai, Trung Quốc mua từ Nga nhiều loại tài nguyên thiên nhiên khác nhau - từ kim loại quý, đá quý và gỗ. Tuy nhiên, quy mô xuất khẩu gỗ từ Nga sang Trung Quốc thực sự đang rất đáng sợ, vì thường các công ty Trung Quốc mua gỗ hành động như bọn săn trộm, chúng chặt trụi các cánh rừng Nga theo kiểu tận diệt và chuyển gỗ khai thác được theo cách đó sang Trung Quốc (ảnh dưới-ND).

Nhưng Trung Quốc cũng đã bắt đầu quan tâm đến việc mua những mặt hàng mà trước đây họ không mua của Nga. Ví dụ, Nga có thể bán các sản phẩm sữa của mình cho Trung Quốc. Ở Trung Quốc không có một số sản phẩm từ sữa như ở Nga. Như Ryazenka (một loại sữa chua), Kefir (sữa chua đặc), Yogur (sữa chua) chẳng hạn.

Nga có thể xuất khẩu với số lượng lớn những sản phẩm này sang thị trường Trung Quốc, vấn đề chỉ là chiến lược tiếp thị như thế nào, bởi vì cho đến nay các sản phẩm từ sữa này của Nga gần như không được người tiêu dùng Trung Quốc biết đến.

Cũng không hề có khó khăn gì với vấn đề logistics. Ví dụ, nhà máy sản xuất các sản phẩm sữa khổng lồ Ussuri (Nga) chỉ cách Trung Quốc đúng "hai bước chân", nhà máy này có thể cung cấp một số lượng lớn các sản phẩm sữa cho tỉnh Hắc Long Giang (Trung Quốc) láng giềng.

Hạn sử dụng của kefir (sữa chua đặc Nga) là trong vòng 7 ngày. Và nếu vận chuyển từ Ussuriysk sang Trung Quốc, chỉ mất vài giờ là hàng đến tay người tiêu dùng. Như vậy sẽ có lợi hơn nhiều cho người Trung Quốc nếu so với việc họ mua kefir từ New Zealand- rất đắt tiền vì phải vận chuyển bằng máy bay.

Liên Hợp Quốc đã đưa ra dự đoán rằng kim ngạch buôn bán các sản phẩm sữa trên thế giới sẽ tăng tới 10 tỷ đô la vào năm 2027- chủ yếu là nhờ nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh ở Trung Quốc và các nước Đông Nam Á, - trong khi đó toàn bộ khu vực châu Á-Thái Bình Dương rất gần với Nga và có thể được coi là một hướng ưu tiên. Nga hoàn toàn có cơ hội để chiếm lĩnh gần như toàn bộ thị trường (sản phẩm sữa) này.

Thêm nữa, sau khi cuộc chiến thương mại với Mỹ được khởi động, Trung Quốc cần nhập khẩu một số lượng rất lớn đậu nành để thay thế sản phẩm đậu nành trước đây nhập từ Mỹ. Rất tiếc, cây đậu nành ở Nga chưa bao giờ được quan tâm đầu tư như ở Mỹ,vì vậy bây giờ Trung Quốc phải mua đậu nành từ Brazil.

Nhưng Nga vẫn có cửa, chỉ cần hiện đại hóa một chút ngành nông nghiệp, Nga sẽ có thể cung cấp ngày càng nhiều đậu nành cho Trung Quốc. Hơn nữa, ở Nga, nông dân không trồng đậu nành biến đổi gien, nên chất lượng sản phẩm rất cao và được ưa chuộng.

Hiện nay Nga xuất khẩu khoảng 800.000 tấn đậu nành (mỗi năm), nhưng chúng ta (Nga) có thể tăng khối lượng xuất khẩu lên 3,7 triệu tấn trong tương lai gần. Các công ty Trung Quốc đang rất quan tâm đến việc mua đậu nành của Nga, và như vậy, có thể giúp tăng số lượng các khu chuyên trồng đậu nành ở các vùng nông nghiệp của nước ta (Nga).

Sau cuộc gặp giữa (Tổng thống Nga) Vladimir Putin và (Chủ tịch Trung Quốc)Tập Cận Bình mới đây, những hạn chế trong xuất khẩu đậu nành đã được dỡ bỏ.

Những mâu thuẫn có thể nảy sinh

Nhưng tiến trình xích lại gần nhau với Trung Quốc cũng ẩn chứa trong mình rất nhiều rủi ro đối với Nga. Cụ thể, phát triển quan hệ thương mại với Trung Quốc- đấy là một quá trình "Hán hóa" không thể đảo ngược các không gian kinh tế Nga.

Doanh nghiệp Trung Quốc đang tích cực thâm nhập vùng Viễn Đông, Vùng Ngoại Baikal, Đông Siberia và thậm chí cả về Hướng Tây Nga. Đi sau các khoản đầu tư Trung Quốc là cổ phần Trung Quốc trong các công ty (Nga), là công nhân Trung Quốc (trên đất Nga).

Trong thời gian gần đây, Trung Quốc đã bóng gió nói về khả năng sử dụng Tuyến đường biển Phương Bắc trong khuôn khổ Học thuyết “Con đường tơ lụa vĩ đại”. “Con đường biển Phương Bắc”- đó là một tuyến giao thông chỉ của Nga và tuy hiện nay Nga đang kiểm soát nó, nhưng điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Hiện Trung Quốc đang đóng các tàu phá băng – trong khi nước này trên thực tế không có biển lạnh (biển đóng băng) và vì thế không cần gì đến tàu phá băng, - vậy (tàu phá băng Trung Quốc) chỉ có thể được sử dụng để chinh phục “Tuyến đường biển Phương Bắc” của Nga.

Nhưng dù Nga đã có thể từ chối được không cho Mỹ sử dụng (“Con đường biển Phương Bắc”), thì với Trung Quốc, do cái gọi là “những mối quan hệ đặc biệt” đã được thiết lập, Nga sẽ không thể có cơ hội thoái thác (cho Trung Quốc sử dụng chung “Con đường biển Phương Bắc”-ND).