Tranh luận nóng

Phương Tây thừa nhận chưa hiểu Nga

Thứ Tư, 13/09/2017 09:50

(Quan hệ quốc tế) - Chính những nhận thức sai lầm của phương Tây đã khiến chính sách của họ đối với Nga trở nên bất định.

Cái lý của người Nga

Trang Financial Times (FT) vừa có bài phân tích nêu lên vấn đề “Phương Tây đã bao giờ hiểu Nga?”. Theo bài viết, tại thời điểm Liên Xô sụp đổ, hầu như ai cũng cho rằng Liên bang Xô viết (USSR) vững chắc như một hòn đá tảng. Sau đó, trong khi phương Tây ca ngợi việc Nga chuyển sang mô hình dân chủ và thị trường thì nước Nga khi đó dưới thời Tổng thống Boris Yeltsin lại đi theo một hướng khác.

Khi các chuyên gia Mỹ tìm kiếm “mục tiêu chiến lược chung”, còn các đồng nghiệp châu Âu theo đuổi “một mối quan hệ đối tác cho quá trình hiện đại hóa”, thì giới chức Nga lại coi phương Tây như một thế lực đối lập, đồng thời cáo buộc phương Tây làm bẽ mặt Nga.

Phuong Tay thua nhan chua hieu Nga
Tổng thống Nga Vladimir Putin

Theo FT, có những thời điểm phương Tây vô cùng choáng váng khi chứng kiến Nga bắt đầu can thiệp vào Gruzia, Ukraine và Syria, đồng thời phương Tây tìm cách che giấu sự lúng túng của mình bằng cách nhắc lại "câu thần chú": nước Nga vốn rất khó đoán.

Ngày nay, những người từng nỗ lực hết sức để thiết lập một mối quan hệ đối tác với Nga sẽ tuyên bố rằng Nga đã chọn phương thức đối đầu, và rằng sự lựa chọn đó đã "ăn sâu bám rễ" trong lịch sử của nước này.

Nếu Tổng thống Nga Vladimir Putin quyết định đối đầu với phương Tây, vậy tại sao ông phải kiên nhẫn chờ Tổng thống Mỹ Donald Trump bình thường hóa quan hệ - và tại sao ông Putin lại phản ứng một cách khá nhẹ nhàng trước các lệnh trừng phạt gần đây của Mỹ?

Ông Putin thậm chí còn không hề "phản pháo" Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, người đã cố tình gây tổn hại uy tín của ông (Putin) để từ đó tạo thêm danh tiếng cho chính bản thân mình (Macron).

Phuong Tay thua nhan chua hieu Nga
Nga có đủ lý lẽ cho các hành động quân sự của mình thời gian qua

Tất cả những động thái dưới đây cũng khó có thể được coi là bằng chứng về một mong muốn "bất hòa". Các hành động quyết đoán của Moscow, chẳng hạn như vụ Nga cho máy bay áp sát các máy bay của NATO, thực ra là nhằm buộc phương Tây phải quay trở lại một mối quan hệ "vốn có thâm niên" theo các điều kiện của Kremlin.

Việc Nga can dự vào Syria không hẳn là để thể hiện sự phản đối đối với phương Tây, mà chủ yếu là nhằm kéo phương Tây ngồi vào bàn đàm phán với Nga.

“Công việc bẩn thỉu”

FT cho rằng cách phương Tây quan hệ với Nga thường rất thú vị. Ý tưởng sử dụng Nga để kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc quả thật quá ngây thơ. Tại sao Kremlin lại phải hành động như một “biệt đội tự sát” của phương Tây để làm những công việc bẩn thỉu?

Bên cạnh đó, việc thuyết phục Nga thúc đẩy các mục tiêu của Mỹ có thể sẽ đòi hỏi sự lãnh đạo tinh vi của các nhà phương Tây. Ai mong muốn đóng vai trò này?

Các chuyên gia cho rằng phương Tây cần tìm một mô hình mới trong chính sách kiềm chế và hợp tác với Nga. Tuy nhiên, điều này nghe có vẻ mơ hồ. Phương Tây sẽ kiềm chế Nga như thế nào nếu giới tinh hoa Nga hội nhập với phương Tây? Hơn nữa, để thực sự kiềm chế được Nga thì cần phải cô lập nước này, nhưng đây là điều phương Tây không thể làm được. Thậm chí, ý tưởng kết hợp giữa chính sách kiềm chế và hợp tác còn mơ hồ hơn.

Nhân tố chính khiến phương Tây có cái nhìn sai lầm về Nga là do khăng khăng công nhận một giải pháp duy nhất, chi phối tất cả, trong khi giải pháp đó không hề tồn tại.