Tranh luận nóng

Su-25 quay lại Idlib, Mỹ bỗng nói giọng nhân đạo ở Syria

Thứ Bảy, 16/03/2019 13:20

(Quan hệ quốc tế) - Tiêm kích Su-25 của Nga đã quay trở lại chiến trường Syria để tăng viện cho các hoạt động không kích vào Idlib.

Thông tin từ tập đoàn Image Sat International có trụ sở ở Israel đã công bố một bức ảnh vệ tinh mới nhất về căn cứ không quân Hmeimim của Nga hôm 15/3. Theo đó, các căn cứ này đã cho thấy sự trở lại của các máy bay Sukhoi Su-25.

Động thái này của không quân Nga diễn ra chỉ vài ngày sau khi họ tiến hành chiến dịch tấn công quy mô lớn vào các vị trí của Hay'at Tahrir al-Sham (HTS) gần thủ phủ tỉnh Idlib.

Tờ Almasdar dẫn nhiều nguồn tin khẳng định, đã không còn gì bí mật khi Quân đội Ả Rập Syria (SAA) và quân đội Nga đã phối hợp tiến hành một chiến dịch quân sự quy mô lớn để tiêu diệt các phần tử khủng bố và lực lượng thánh chiến khỏi khu vực Idlib, từng là vùng phi quân sự trước đây.

Cuối năm 2018, sau khi hoàn thành chiến dịch giải phóng miền Nam Syria, Nga đã cho các máy bay tiêm kích Su-25 về nước. Mẫu máy bay này có khả năng tấn công mặt đất hiệu quả, được sử dụng rộng rãi trong quân đội Nga trong các nhiệm vụ ném bom oanh tạc, hô trợ tấn công mặt đất.

Su-25 quay lai Idlib, My bong noi giong nhan dao o Syria
Hình ảnh vệ tinh cho thấy Su-25 đã quay lại Syria

Việc tấn công vào Idlib được giới quan sát đánh giá là chiến dịch cuối cùng mà quân đội Nga và SAA thực hiện tại Syria nhằm thống nhất lãnh thổ quốc gia này sau nhiều năm chia cắt. Chính Moscow cũng đã nhiều lần khẳng định mục tiêu cao nhất là đảm bảo toàn vẹn lãnh thổ cho đồng minh Syria.

Tính đến thời điểm hiện tại, miền Đông Syria đang thuộc quản lý của Lực lượng Dân chủ Syria SDF với nòng cốt là người Kurd. Sau khi Mỹ tuyên bố rút quân, SDF đã tiến hành thảo luận với Damascus để tìm kiếm một giải pháp chính trị, thay vì đối đầu đòi tự trị và lập nước như trước đây.

IS không còn kiểm soát % lãnh thổ nào ở Syria. Nơi vẫn bị cát cứ và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát khủng bố chỉ còn Idlib. Hiện tại, HTS là nhóm khủng bố có sức mạnh lớn nhất Idlib, với khoảng 45.000 tay súng và kiểm soát khoảng 80% lãnh thổ tỉnh Idlib, Hama.

Cuộc chiến Idlib đã bị trì hoãn từ tháng 9/2018 cho đến nay. Thời điểm đó, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã thống nhất với nhau về một thỏa thuận ngừng bắn, nhằm phân loại khủng bố và nổi dậy ôn hòa (đa phần được Ankara hậu thuẫn chiếm đóng lãnh thổ Syria).

Tình trạng ngừng chiến ấy kéo dài cho đến nay và đã đến lúc Nga buộc phải hành động. Tất nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ không hoàn toàn ủng hộ quyết định này, nhưng họ không có lựa chọn khác bởi Moscow là người có tiếng nói lớn nhất trong cuộc khủng hoảng Syria tại hiện tại.

Điều đáng chú ý, Mỹ cũng là một thế lực không hề mong muốn cuộc chiến này diễn ra. Ngay sau khi các chiến dịch quân sự bùng phát hồi giữa tuần, Washington lập tức lên tiếng vũ khí của Moscow và SAA đã làm thiệt hại hàng trăm dân thường và "con số này đang tăng lên hàng ngày sau mỗi quả bom được thả xuống Idlib".

Su-25 quay lai Idlib, My bong noi giong nhan dao o Syria
Tiêm kích Nga thả bom trên chiến trường Syria

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, Moscow cần hạn chế hoặc chấm dứt các hoạt động không kích quy mô lớn bởi cuộc chiến tại đây sẽ là một thảm họa nhân đạo với người dân Idlib. Vậy vì sao, Mỹ bất ngờ lớn tiếng lo lắng cho tình trạng mạng sống của người dân Syria?

Thứ nhất, Idlib vốn có nguy cơ trở thành một "nồi hầm" đúng nghĩa đen khi trước khi có thỏa thuận Sochi hồi tháng 9/2018, các chuyên gia Nga đã phân tích cuộc chiến tại đây có thể dẫn đến xung đột giữa hơn 100.000 tay súng cho tất cả các bên và ảnh hưởng trực tiếp tới 2 triệu dân thường.

HTS là một tổ chức khủng bố và việc mang thường dân ra làm lá chắn sống là điều khả dĩ nhất chúng có thể làm để tránh bị không kích. Bản thân các vũ khí hạng nặng như xe tăng, các hệ thống pháo, căn cứ chỉ huy... đều được HTS đặt cạnh các vị trí dân sự như trường học, bệnh viện. Vì thế, những cảnh báo của Mỹ là có cơ sở trong trường hợp của Idlib lần này.

Thứ hai, quân đội Mỹ là lực lượng thường xuyên bị tố cáo gây ra các thiệt hại về thường dân sau mỗi cuộc không kích của họ trên đất Syria. Việc lên tiếng về Idlib lần này là cơ hội tốt nhất để Washington có thể hạ bệ uy tín Moscow và vớt vát danh tiếng cho mình.

Thứ ba, để Nga tiến hành chiến dịch vào Idlib lúc này là điều không thể khiến Washington thấy thoải mái. Trước đó đã có nguồn tin Mỹ tài trợ cho HTS để xây dựng lực lượng khủng bố mới kế cận cho IS đã bị tiêu diệt. Moscow tham chiến, kế hoạch này của Mỹ bị diệt trong trừng nước.

Mỹ chỉ nỗ lực duy trì tình trạng hiện tại ở Idlib. Còn lực lượng cát cứ là còn chiến tranh, khủng hoảng ở Syria sẽ không chấm dứt.

Điều này sẽ lôi Nga và đồng minh của họ vào một cuộc chiến dài hơi, tốn kém. Cuộc chiến mà Mỹ đa phải tuyên bố rút quân vì thua Nga trong toàn bộ cục diện ở Syria.

Đỗ Tú