Tranh luận nóng

Tên lửa bị chặn: Iran giật mình, quảng bá vũ khí Mỹ?

Thứ Bảy, 11/11/2017 19:59

(Quan hệ quốc tế) - Từ đạo diễn cuộc "khủng hoảng ngoại giao Qatar" đến tạo kịch bản cuộc "khủng hoảng chính trị Li-băng", Mỹ đã khai thác được nhiều lợi ích...

Tình hình Trung Đông đang nóng lên xoay quanh việc Thủ tướng Li-băng Saad Hariri quyết từ bỏ sinh mệnh chính trị để bảo toàn tính mạng bản thân. Ả-rập Saudi và Iran đang bị cuốn vào vòng xoáy "khủng hoảng chính trị Li-băng".

Cũng nên nhắc lại rằng, ngày 3/11, ông Saad Hariri thực hiện chuyến bay không báo trước sang Ả-rập Saudi. Dù có chút bất ngờ, song dư luận vẫn cho rằng đó chỉ là chuyến thăm định kỳ của ông Hariri đến quốc gia bảo trợ cho sự nghiệp của ông.

Ten lua bi chan: Iran giat minh, quang ba vu khi My?
Sau đạo diễn "khủng hoảng ngoại giao Qatar", Washington tiếp tục tạo kịch bản "khủng hoảng chính trị Li-băng", qua đó gia tăng lợi ích Mỹ?

Tuy nhiên, ngày 4/11 từ thủ đô Riyadh, người đứng đầu chính phủ Li-băng bất ngờ thông báo từ chức, mà nguyên nhân là do cảm thấy bị đe doạ bởi Hezbollah - một phần trong liên minh cầm quyền và là cánh tay mặt của Iran ở nước ngoài.

Chỉ vài giờ sau khi ông Hariri tuyên bố từ chức, một tên lửa đạn đạo được phóng đi từ lãnh thổ do nhóm du kích Houthis ở Yemen được Iran hậu thuẫn, hướng vào sân bay quốc tế Riyadh. Quả tên lửa đã bị đánh chặn trước khi đến mục tiêu.

Ả-rập Saudi và Mỹ khẳng định đây là loại tên lửa Qiam-1 do Iran sản xuất và cáo buộc cả Tehran lẫn Hezbollah có vai trò trong vụ này, mặc dù nhóm Houthis đã nhận trách nhiệm gây ra vụ việc, theo Aljazeera.

Tehran, dù lên tiếng phản phản bác cáo buộc của Riyadh và Washington, song lại không hoàn toàn phủ nhận sự liên quan đến vụ việc - một động thái khá khó hiểu với "cường quốc Trung Đông" này. 

"Thật kỳ lạ, liên minh quân sự của Ả-rập Saudi đã tuyên bố tên lửa đạn đạo được bắn vào Riyadh từ Yemen, song lại cáo buộc Iran. Trong khi đó Bộ Ngoại giao Mỹ vẫn kêu gọi Iran tích cực giải quyết cuộc khủng hoảng Yemen", theo Iran Daily.

Tình hình đang ngày một nóng lên khiến các nhà quan sát và giới ngoại giao phải tính toán xem các diễn biến liên quan đến "khủng hoảng chính trị Li-băng" liệu có kích hoạt ngòi nổ chiến tranh khu vực Trung Đông hay không.

Theo giới phân tích, cuộc chiến Trung Đông có xảy ra hay không thì chưa biết và rất khó dự đoán, song khi quả tên lửa Qiam-1 được Houthis bắn về Riyadh và bị đánh chặn thì tác động của nó có thể nhận diện được ngay.

Có thể thấy rằng, sau khi Houthis nhận trách nhiệm về vụ phóng tên lửa Qiam-1 vào Thủ đô Riyadh của Ả-rập Saudi đã giúp mang lại nhiều lợi ích cho Mỹ tại vùng đất nóng. Tại sao vậy?

Houthis giúp đảm bảo thoả thuận mua bán vũ khí trị giá 350 tỷ USD giữa Mỹ và Ả-rập Saudi sẽ được thực thi?

Hẳn dư luận còn nhớ, trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị người đứng đầu nhà nước Mỹ đến Ả-rập Saudi hồi tháng 5/2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đạt được thành công ngoài mong đợi.

Ten lua bi chan: Iran giat minh, quang ba vu khi My?
Thoả thuận khổng lồ 350 tỷ USD Washington - Riyadh đã có điều kiện hiện thực hoá

Tổng thống Trump được Hoàng gia Ả-rập Saudi đón tiếp với nghi lễ long trọng và thái độ nồng hậu hơn nhiều so với đón tiếp cựu Tổng thống Obama, dù ông Obama luôn đứng về phía Riyadh, khi phủ quyết đạo luật hồi tố Riyadh trong sự kiện 11/9.

Tuy nhiên, quan trọng hơn là Mỹ đã có thỏa thuận mua bán vũ khí với Ả-rập Saudi trị giá lên đến 350 tỷ USD trong vòng 10 năm, trong đó khoản trị giá 110 tỷ USD có hiệu lực ngay lập tức. Đây là kỷ lục trong một chuyến công du một tổng thống Mỹ.

Khi đó Nhà Trắng đã ca ngợi thoả thuận giữa Washington và Riyadh là một bước tiến quan trọng trong mối quan hệ vể an ninh giữa những đồng minh chiến lược, tạo ra một liên minh hùng mạnh chống lực lượng khủng bố quốc tế.

Mặc dù vậy, với giá trị quá lớn nên thoả thuận mua bán vũ khí giữa Washington và Riyadh bị giới chuyên gia nghi ngờ về giá trị thật của nó cũng như khả năng hiện thực hoá thoả thuận.

Ngày 6/10 vừa qua, khi  Ả-rập Saudi và Nga có thỏa thuận sơ bộ về việc mua bán hệ thống phòng không S-400, Mỹ đã nhanh chóng đồng ý bán cho Ả-rập Saudi Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) với giá 15 tỷ USD.

"Việc mua bán này giúp tăng cường an ninh và lợi ích đối ngoại của Mỹ, hỗ trợ an ninh lâu dài của Ả-rập Saudi và Vùng Vịnh trước mối đe dọa từ Iran cũng như các mối đe dọa khác tại khu vực", thông cáo Bộ Ngoại giao Mỹ ghi rõ.

THAAD là một trong những hệ thống đánh chặn tên lửa hiệu quả nhất của Mỹ, được trang bị hệ thống radar tối tân. THAAD đã được lắp đặt tại các nước láng giềng của Ả-rập Saudi, bao gồm Qatar và Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, hệ thống THAAD, nếu hiện diện tại Ả-rập Saudi, sẽ giúp ổn định tình hình Vùng Vịnh và bảo vệ lực lượng Mỹ cũng như đồng minh tại khu vực vốn đang phải đối mặt với nguy cơ ngày càng gia tăng từ tên lửa Iran.

Các quan chức cho biết thương vụ này là một phần trong gói mua bán vũ khí trị giá 110 tỷ USD mà Tổng thống Trump từng hứa với Quốc vương Ả-rập Saudi Salman trong chuyến công du hồi tháng 5/2017.

Ten lua bi chan: Iran giat minh, quang ba vu khi My?
THAAD có cơ hội thể hiện tính năng tại Trung Đông

Điều đó cho thấy thỏa thuận khổng lồ về mua bán vũ khí giữa Washington và Riyadh đã được hiện thực hoá. Tuy nhiên, vì việc cung cấp THAAD diễn ra trong bối cảnh Moscow có thể cung cấp cho Riyadh S-400, nên vấn đề mang nặng cảm xúc.

Song khi kẻ thù chính thức đe doạ Ả-rập Saudi qua việc Houthis phóng tên lửa vào sân bay Riyadh thì việc tăng cường khả năng phòng thủ không thể chậm trễ với chính quyền Riyadh được nữa.

Và khi quả tên lửa Qiam-1 bị đánh chặn trước khi tới mục tiêu thì vấn đề tính năng kỹ thuật và hiệu quả của vũ khí công - thủ được đạt lên hàng đầu, chứ không còn là chiến thuật, chiến lược. Đây là điều kiện cho vũ khí Mỹ hiện diện tại Ả-rập Saudi.