Tranh luận nóng

Thỏa thuận Mỹ-Trung: Kẻ được người mất, hư hư thực thực

Thứ Hai, 16/12/2019 10:43

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ sẽ tăng gấp đôi hàng xuất khẩu sang Trung Quốc, thế nhưng dường như đó là điều mà Bắc Kinh đã tính toán từ trước.

Ngày 15/12, trả lời phỏng vấn trên kênh truyền hình CBS News, Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer cho biết, thỏa thuận thương mại giai đoạn một với Trung Quốc đã hoàn tất. Sẽ cần thêm một số sửa đổi về dịch thuật và câu chữ nhưng thỏa thuận này đã xong.

Thỏa thuận sẽ tăng gần gấp đôi hàng xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc trong hai năm tới. Hàng nông sản Trung Quốc mua từ Mỹ cũng dự kiến tăng lên 40-50 tỷ USD trong thời gian này", ông Lighthizer nói và nhấn mạnh, thời gian cụ thể để quan chức hai nước ký thỏa thuận vẫn đang được cân nhắc.

Thỏa thuận thương mại giai đoạn một giữa Washington và Bắc Kinh được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố hôm 13/12 sau khi hai bên thống nhất một số điều khoản từ hồi tháng 10. Việc ký văn bản dự kiến diễn ra vào đầu tháng 1/2020. Thành công của thỏa thuận sẽ phụ thuộc vào quyết định của các quan chức Bắc Kinh.

"Liệu toàn bộ thỏa thuận này có hiệu lực hay không sẽ phụ thuộc vào người đưa ra quyết định ở Trung Quốc, chứ không phải Mỹ", Đại diện Thương mại Mỹ nói. Ông cũng hi vọng các quan chức Trung Quốc có tư tưởng cải cách là người đưa ra quyết định.

Thoa thuan My-Trung: Ke duoc nguoi mat, hu hu thuc thuc
Tổng thống Mỹ Donald Trump (bìa trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Sau khi đạt thỏa thuận thương mại giai đoạn một, lệnh áp thuế của Mỹ với 160 tỷ USD hàng Trung Quốc dự kiến có hiệu lực vào ngày 15/12 sẽ dừng lại, mức thuế 25% với 250 tỷ USD hàng Trung Quốc được giữ nguyên, mức 15% với 120 tỷ USD hàng hóa giảm xuống 7,5%.

Đổi lại, Trung Quốc sẽ mua một số sản phẩm nông nghiệp, sản xuất và năng lượng trị giá khoảng 200 tỷ USD trong hai năm tới, tăng gấp đôi xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc.

Trung Quốc cũng đã cam kết bảo vệ tốt hơn tài sản trí tuệ của Mỹ, hạn chế việc chuyển giao cưỡng ép công nghệ Mỹ sang các công ty Trung Quốc, mở thị trường dịch vụ tài chính cho các công ty Mỹ và tránh thao túng tiền tệ.

Theo đánh giá của giới chuyên gia, Bắc Kinh đã không phải nhượng bộ quá nhiều trong thỏa thuận thương mại mới nhất. Thậm chí, các nhà lãnh đạo Trung Quốc được cho đã khéo "chơi đùa" Tổng thống Trump khi từ chối xác nhận có một thỏa thuận trong nhiều giờ sau khi thông tin bị rò rỉ từ Nhà Trắng.

Trung Quốc đồng ý mua thêm khoảng 200 tỷ USD hàng hóa nông nghiệp, năng lượng... của Mỹ, nhưng Bắc Kinh vốn dĩ đã lên kế hoạch cho điều này. Nước này thậm chí đã đưa ra mức giá mua vào giữa năm 2018. Vì vậy, sự nhượng bộ lớn nhất mà Bắc Kinh đưa ra trong thỏa thuận này chính là đồng ý với các hình phạt nếu Trung Quốc không giữ lời.

Thỏa thuận với Trung Quốc có thể là một chiến thắng về mặt chính trị với Tổng thống Trump, nhưng mục tiêu của ông là buộc Bắc Kinh phải đại tu các chính sách kinh tế, đã không xảy ra.

Thỏa thuận giai đoạn 1 đã không làm thay đổi căn bản các tham vọng của Trung Quốc trong kế hoạch "Made in China 2025" - điều đã thúc đẩy ông Trump yêu cầu các cố vấn thương mại như ông Navarro, thúc đẩy Trung Quốc thực hiện một cam kết không còn trợ cấp bất công cho các ngành công nghiệp chính và đánh cắp bí mật thương mại của Mỹ.

Một thỏa thuận khiêm tốn dường như buộc ông Trump phải nhanh chóng hứa hẹn sẽ có một thỏa thuận giai đoạn thứ 2, sau cuộc bầu cử 2020, trong khi nhiều người lo ngại điều này sẽ khó thành sự thật.

Về phần mình, Trung Quốc đã phải đối mặt với một nền kinh tế chậm lại trước cả khi cuộc chiến thương mại bắt đầu. Thuế quan của ông Trump làm trầm trọng thêm "vết thương" này.

Mặc dù Bắc Kinh hiện có thể tạm an tâm rằng Washington sẽ không tăng thuế như dự kiến vào ngày 15/12, nhưng mức thuế đối với gần 370 tỷ USD hàng nhập khẩu nước này vẫn còn đó.

Quan trọng hơn, nhiều dấu hiệu cho thấy một số công ty đã chuyển chuỗi cung ứng của họ ra khỏi Trung Quốc để sang các nước khác, dường như không có khả năng quay trở lại cả khi thương chiến kết thúc hoàn toàn.

Thành Đô