Tranh luận nóng

Thoả thuận ngừng bắn Syria: Nước đi đa tác hiệu của Mỹ

Thứ Tư, 12/07/2017 13:09

(Quan hệ quốc tế) - Người Nga thường sử dụng lá bài cho các nước của mình trong các ván bài, song với Mỹ thì sử dụng chiêu bài khiến đối phương bất ngờ...

Tình chiến sự tại Syria đang có diễn biến phức tạp, sau khi Mỹ có điều chỉnh chiến lược quân sự tại các chiến trường, trao toàn quyền cho Lầu Năm Góc mà việc tấn công có thể được tiến hành chỉ cần nhận diện đối phương có ý định thù nghịch.

Hành động và phương châm hành động của Mỹ được xem là đã mở đường cho những hành động quân sự của Israel, mà được cho là quyết liệt nhất với Syria sau 6 năm Tel Aviv thể hiện sự trung lập trong cuộc chiến đẫm máu này.

Thực tế đó khiến thái độ thù địch giữa hai phe Nga – Mỹ tại chiến trường Syria mỗi ngày một tăng cao khiến giới phân tích đã đưa ra dự báo một cuộc tấn công quân sự toàn diện của Mỹ với Syria có thể sắp xảy ra.

Thoa thuan ngung ban Syria: Nuoc di da tac hieu cua My
Nga sử dụng lá bài còn Mỹ sử dụng chiêu bài đưa Nga vào thế hiểm

Vậy nhưng bỗng nhiên Washington lại đưa ra kế hoạch hợp tác với Moscow, mà kết quả là Nga - Mỹ cùng bảo trợ cho một lệnh ngừng bắn tại nam Syria. Trong khi ngừng bắn luôn là mong muốn của phe Nga.

Giới phân tích cho rằng, qua việc hợp tác kiến tạo và cùng thực hiện thoả thuận ngừng bắn tại nam Syria, Washington đã đi một nước cờ đa tác hiệu trước Moscow.

Thứ nhất, thoả thuận ngừng bắn đã giúp nâng cao vai trò và vị thế của Mỹ trong ván cờ Syria, thậm chí ngăng bằng với Nga - vốn được xem là thực thế đóng vai trò quyết định với chiến cuộc tại Syria và tiến trình chính trị cho đất nước Syria.

Về mặt quân sự, Washington đã chứng tỏ rằng chiến trường Syria không thể im tiếng súng nếu thiếu Mỹ. Nhiều lệnh ngừng bắn được Nga bảo trợ, nhưng chưa thể có những khoảnh khắc im tiếng súng tại những khu vực được thoả thuận ngừng bắn. Nhưng lần này thì có.

Giới quan sát cho rằng, lần đầu tiên từ khi cuộc xung đột vũ trang giữa các phe phái tại Syria bùng phát thành cuộc chiến hỗn hợp, trong đó có nhiều lực lượng quốc tế thai gia, đã có một không khi thanh bình thực sự tại khu vực ngừng bắn.

Mỹ trở thành nhân tố tối quan trọng cho hoà bình tại Syria. Nga và các đồng minh không thể kiến tạo hoà bình cho Syria nếu thiếu nhân tố Mỹ. Do vậy, việc Nga phải hợp tác với Mỹ đã trở thành tất yếu.

Về mặt chính trị, Washington đã chứng minh tất cả các giải pháp, các tiến trình, các thoả thuận do Nga và đồng minh bảo trợ đều không hiệu quả, không thể tạo ra một khung pháp lý cho ván cờ Syria, chứ nói gì đến sắp đặt bàn cờ chính trị mới.

Mỹ đã chứng tỏ tại sao Hiến pháp cho Syria mà Nga soạn thảo lại không được chấp thuận, tại sao khu vực giảm căng thẳng tại Syria do Moscow chủ xướng lại chưa thể dễ dàng được chấp thuận ngay trong nội bộ phe Nga...

Mỹ cũng đã chứng tỏ Hoà đàm Astana chỉ là những nước đi tạm thời - ngay cả khi nó được xem là bước tiền trạm cho Hội nghị quốc tế Geneve về Syria. Bất cứ cơ chế nào cho Syria mà người Mỹ không tham gia thì kết quả sẽ chỉ là việc Nga giới thiệu biện pháp hay phương pháp mà thôi.

Bằng việc hợp tác với Moscow kiến tạo một lệnh ngừng bắn tạo, thậm chí chỉ cần tạo ra những khoảnh khắc im tiếng súng, là Washington đã làm giảm giá trị rất nhiều nước đi mà Moscow đã thực hiện tại Syria. Vai trò của Mỹ tại Syria không còn là phụ diễn nữa mà đã là đồng đạo diễn chỉ sau một nước cờ.

Thứ hai, Mỹ đã đầy Nga, Syria và các đồng minh vào thế bất lợi sau khi lệnh ngừng bắn tại nam Syria có hiệu lực, bất kể việc tôn trọng thoả thuận được kéo dài hay sớm bị vi phạm.

Thoa thuan ngung ban Syria: Nuoc di da tac hieu cua My
Chiêu bài của Mỹ khiến phe Nga sẽ phải vi phảm thoả thuận ngừng bắn

Thoả thuận càng kéo dài thì càng giúp cho các đối tác được Mỹ bảo trợ có thêm nhiều điều kiện củng cố lực lượng, chuẩn bị cho những diễn tiến mới. Phe đối lập Syria được Mỹ bảo trợ luôn ở thế yếu nên thời gian im tiếng súng với họ là cơ hội vàng.

Vì vậy, nếu thoả thuận sớm bị vi phạm thì sẽ do phe Nga nhiều hơn là phe Mỹ trong trường hợp này. Và thực tế là thỏa thuận ngừng bắn mà Nga và Mỹ đạt được có hiệu lực từ giữa trưa ngày 9/7 đã bị phá vỡ chỉ sau 1 ngày, mà bên vi phạm chính là Quân đội Syria (SAA).

Tình thế lúc này bất lợi cho phe Nga hơn rất nhiều trước khi thoả thuận ngừng bắn có hiệu lực. Bởi điều đó đã mở đường cho Mỹ có thể thực hiện các cuộc tấn công quân sự vào quân đội Syria bất cứ lúc nào mà không cần phải tìm cớ nữa.

Người Nga thường tìm là bài và sử dụng lá bài cho các nước của mình trong các ván bài, song với Mỹ thì khác. Khi không có lá bài hay thiếu những lá bài quan trọng, người Mỹ có thể không đi tìm lá bài mà sử dụng chiêu bài khiến đối phương bất ngờ rồi rơi vào thế bất lợi.

Hành động của Washington và các đồng minh tại Syria vốn bị cho là không chính nghĩa, khiến cho hình ảnh của họ thiếu thiện cảm với dư luận quốc tế, gây hệ luỵ rất lớn cho các nước đi của Mỹ tại ván cờ này, bởi Nga đóng vai đạo diễn.

Do đó, Washington sử dụng lệnh ngừng bắn tạo ra những khoảnh khắc im tiếng súng để phân định trắng đen, rồi cho thực hiện những hành động khiêu khích, buộc đối phương phải vi phạm và thế là nghiễm nhiên họ trở thành lực lượng kiến tạo hoà bình chứ không phải phá vỡ thoả thuận hoà bình.

Vũ khí hoá học rất khó tạo ra một cái cớ thuyết phục nên dường như Washington để dành cho những nhà điều tra quốc tế trong quá trình củng cố chứng cứ luận tội Assad tại toà án, còn việc buộc đối phương vi phạm thoả thuận ngừng bắn đã tạo ra cái cớ thuận lợi hơn rất nhiều cho hành động quân sự của Mỹ tại Syria.

  • Ngọc Việt