Tranh luận nóng

Tố Iran có bom nguyên tử, Israel muốn nổi lửa Trung Đông?

Thứ Năm, 06/06/2019 07:56

(Quan hệ quốc tế) - Một tờ báo của Israel dẫn lời quan chức của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế nói Iran sắp sở hữu vũ khí hạt nhân.

Theo tờ Israel National News, ông Olli Heinonen, người từng đứng đầu nhóm an ninh của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và từng giữ chức Phó Tổng giám đốc của IAEA vừa tiết lộ hôm 5/6 rằng Trung Đông cần ý thức được mức độ nghiêm trọng của "mối đe dọa từ Iran".

"Người Israel, và cả vùng Vịnh có lý do để lo ngại. Làm thế nào họ có thể đảm bảo an ninh của mình nếu Iran có được khả năng hạt nhân? Với tiềm lực hiện nay, nếu tái khởi động các lò phản ứng, Iran sẽ sở hữu vũ khí hạt nhân chỉ trong 6 đến 8 tháng" - ông Heinonen nhấn mạnh.

Cựu quan chức IAEA bình luận, tổ chức này đã sao nhãng các quyết tâm của Iran về việc sở hữu vũ khí hạt nhân.

"Dù chính quyền Donald Trump rút khỏi Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), nhưng đó là chưa đủ. Những thành viên còn lại của P5+1 cần ý thức rõ điều này như cách Mỹ đã nhìn nhận vấn đề. Người Iran có các máy ly tâm sẵn sàng hoạt động sau một cái nhấn nút" - Heinonen khẳng định.

Những tuyên bố của quan chức IAEA trên tờ báo chính thống của Israel được đưa ra trong một thời điểm hết sức nhạy cảm. Cụ thể, nó được phát đi ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố vẫn để ngỏ các khả năng can thiệp quân sự vào Iran.

To Iran co bom nguyen tu, Israel muon noi lua Trung Dong?
Tên lửa đạn đạo Iran trưng bày ở thủ đô Tehran

Sớm ngày 5/6, Tổng thống Trump trả lời phỏng vấn truyền hình ITV của Anh cho biết ành động quân sự là khả năng luôn tồn tại dù Mỹ không muốn vậy. Nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng tất cả hành động cần thiết nên được tiến hành để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

"Iran hoàn toàn có khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân. JCPOA là một thỏa thuận thất bại và nó cho thấy sự suy yếu thế nào của chính quyền Washington thời kỳ trước. Chúng ta cần ý thức rõ ràng mối đe dọa từ Iran. Nước Mỹ vẫn để ngỏ khả năng đàm phán với Iran mà không cần bất kỳ điều kiện tiên quyết nào, một đàm phán mặt đối mặt là cần thiết, nhưng các sức ép sẽ không dễ dàng được cởi bỏ" - Tổng thống Trump tuyên bố.

Ông Trump đã đưa ra thông điệp về Iran như vậy, ngay sau khi Lãnh đạo tối cao  Iran Ali Khamenei khẳng định Iran sẽ không từ bỏ chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của mình và sẽ không để bị “mắc mưu” trước lời đề nghị đàm phán của nhà lãnh đạo Mỹ.

Từ đó để thấy, những thông tin mà tờ báo của Israel đưa ra đã làm rõ lời cảnh báo của Tổng thống Mỹ về mối đe dọa thường trực mang tên vũ khí hạt nhân Iran. Sẽ không gì xác đáng và đúng đắn hơn khi một cựu quan chức về kiểm soát hạt nhân cảnh báo những nguy cơ Iran sở hữu vũ khí nguyên tử.

Một động thái khác cần chú ý, hai hội nghị thượng đỉnh khẩn của Liên đoàn Arab (AL) và Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) đã được tổ chức trong những ngày cuối tháng 5 và đầu tháng 6/2019.

Trong đó, Arab Saudi, UAE, cùng một số quốc gia vùng Vịnh khác đã đồng loạt kêu gọi AL và GCC sẵn sàng tinh thần cho một cuộc chiến toàn diện với Iran vì "an toàn của những người Ả Rập". Bất chấp việc vẫn còn những nghi ngại, phản bác, tuy nhiên động thái này của AL và GCC cho thấy ngọn lửa chiến tranh đang âm ỷ cháy ở vùng Vịnh.

Việc Israel đưa ra những cáo buộc như vậy không khác gì đổ thêm dầu vào ngọn lửa đang chờ trực bùng phát ấy. Không khó hiểu khi Israel muốn cả Trung Đông lo sợ Iran và có quan điểm đoàn kết chống lại quốc gia này.

Mối quan hệ Tel Aviv và Tehran chưa bao giờ êm đẹp trong suốt lịch sử thế giới hiện đại kể từ sau Thế chiến thứ hai đến nay. Hiện tại, không quân Israel vẫn đang nỗ lực không kích vào lãnh thổ Syria với mục tiêu là các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn như Hezbollah hay Quds. Trong tháng 5 vừa qua, tối thiểu 5 đường hầm vào lãnh thổ Israel của Hezbollah đã bị lực lượng quân sự Israel triệt phá.

To Iran co bom nguyen tu, Israel muon noi lua Trung Dong?
Một cuộc bắn thử tên lửa đạn đạo của Iran

Nhưng "dầu" của Israel có đủ khiến Mỹ thổi lên ngọn lửa chiến tranh? Vấn đề ở đây là bài toán lợi ích. Hơn ai hết, Tel Aviv muốn Washington động binh để giúp họ giải quyết cái gai trong mắt. Nhưng ngược lại, Mỹ không thể liều lĩnh tổ chức một cuộc chiến tranh toàn diện mà họ nắm chắc những phần thiệt hại thậm chí còn lớn hơn các cuộc chiến Iraq, Afghanistan, Syria cộng lại.

Iran không phải một quốc gia dễ bị bắt nạt. Trong khi Mỹ chưa tập hợp được liên quân quen thuộc. EU vẫn đứng ngoài cuộc khủng hoảng vùng Vịnh lần này. NATO tỏ ra không muốn can thiệp thêm vào vấn đề Trung Đông. Còn Tổng thống Trump là người theo quan điểm không hành động nếu không có lợi ích.

Trong bài diễn văn tranh cử năm 2016 tại Texas, ông Trump đã nói: "Mỹ đổ 2.000 tỷ USD vào cuộc chiến với Iraq. Hàng chục nghìn sinh mạng lính Mỹ đã nằm xuống tại đây. Nhưng đến giờ, đến việc họ cho người Mỹ lập căn cứ còn thấy khó khăn. Nước Mỹ thiếu trường học ở những vùng biên viễn, thiếu đường xá để kết nối các thị trấn. Nhưng chúng ta ném hàng nghìn tỷ USD vào Afghanistan. Có những con đường cứ xây xong lại bị đánh bom, họ cứ xây đi xây lại nhiều lần như vậy".

Quan điểm của ông Trump đã rất rõ ràng. Đó là lý do vì sao Tổng thống Mỹ nhanh chóng bán cho Arab Saudi, UAE, Jordan đến hơn 8 tỷ USD vũ khí để đề phòng Iran. Người Mỹ nếu muốn chiến tranh, họ thích để những binh lính Ả Rập, Do Thái đi tiên phong hơn là tự mình lao vào đống lửa ấy.

Israel có toan tính, nhưng nước Mỹ dưới thời Donald Trump thực dụng hơn rất nhiều. Và những gì Israel đang cố gắng chỉ góp phần làm tình hình Trung Đông thêm phức tạp.

Đỗ Tú