Tranh luận nóng

Ukraine sắp mất thêm lợi ích từ Nga, họa Maidan chưa hết!

Thứ Năm, 12/04/2018 16:19

(Quan hệ quốc tế) - Sau khi mất nhiều lợi ích có được từ Nga, Ukraine chuẩn bị mất thêm khoản lợi ích lớn từ trung chuyển khi đốt Nga. Thảm hoạ Maidan chưa kết thúc...

Kiev giãy nảy khi Gazprom đề xuất cắt giảm lượng khí đốt quá cảnh Ukraine sang châu Âu

Ngày 11/4, chính quyền Ukraine đã từ chối đề xuất từ Tập đoàn khí đốt Gazprom của Nga về việc giảm lượng khí đốt Nga cung cấp cho châu Âu quá cảnh Ukraine, vì cho rằng đề xuất này không có lợi đối với Kiev. 

Trước đó, ngày 10/4 đại diện Gazprom cho biết có thể duy trì việc vận chuyển khí đốt sang châu Âu bằng đường ống dẫn qua Ukraine sau năm 2019, khi hợp đồng vận chuyển khí đốt giữa Nga và Ukraine ký năm 2009 hết hiệu lực.

Tuy nhiên, việc Gazprom duy trì vận chuyển khí đốt Nga ngang qua Ukraine chỉ có thể diễn ra - sau năm 2019 - với điều kiện khối lượng sẽ giảm đi và phải có hợp đồng rõ ràng với Kiev.

Ukraine sap mat them loi ich tu Nga, hoa Maidan chua het!
Phí trung chuyển khi đốt Nga là một ngườn thu quan trọng cho kinh tế Ukraine

Đề xuất của Gazprom được đưa ra sau khi Thủ tướng Đức Angela Merkel cho rằng việc thúc đẩy một thỏa thuận cho dự án Dòng chảy phương Bắc 2 -Nord Stream 2 -sẽ là bất khả thi nếu việc khi đốt Nga quá cảnh Ukraine kết thúc. 

Kiev đã phản đối Nord Stream 2, mà lý do chính là lo ngại dự án này sẽ làm suy yếu vai trò truyền thống của Ukraine như một quốc gia trung chuyển chính cho hoạt động xuất khẩu khí đốt của Nga sang châu Âu.

Người đứng đầu Gazprom Alexei Miller khẳng định công ty này chưa bao giờ có ý định chấm dứt việc vận chuyển khí đốt qua lãnh thổ Ukraine, song chỉ có thể duy trì khối lượng vận chuyển ở mức 10-15 tỷ m3/năm.

Ngay lập tức ngày 11/4, Bộ trưởng Năng lượng Ukraine Igor Nasalyk đã phản ứng rằng khối lượng khí đốt mà Gazprom đề xuất quá ít và do đó không mang lại lợi ích cho Ukraine. 

Theo ông Nasalyk, Ukraine sẽ phải đầu tư các nguồn lực riêng để duy trì việc vận chuyển khí đốt của Nga, nên Gazprom cần cung cấp ít nhất 40 tỷ m3/năm quá cảnh Ukraine thì mới đảm bảo mang lại lợi ích kinh tế cho quốc gia Đông Âu này.

Trong những năm gần đây, vận chuyển khí đốt của Nga qua Ukraine đã giảm đáng kể, đặc biệt từ khi tuyến đường ống Dòng chảy phương Bắc 1 - Nord Stream 1 -qua vùng Baltic được vận hành. 

Mặc dù vậy, năm ngoái vẫn có hơn 93 tỷ m3 khí đốt đã được vận chuyển từ Nga sang châu Âu qua lãnh thổ Ukraine, chiếm 1/2 tổng lượng khí đốt các nước Liên minh châu Âu (EU) mua của Gazprom - 180 tỷ m3.

Tuy nhiên, theo đề xuất của Gazprom, thì từ sau năm 2019, lượng khí đốt Nga cung cấp cho EU quá cảnh Ukraine chỉ còn bằng từ 1/9 đến 1/6 khối lượng quá cảnh hiện nay, và chỉ chiếm từ 1/18 đến 1/12 lượng khí đốt Nga cung cấp cho EU.

Ukraine sap mat them loi ich tu Nga, hoa Maidan chua het!
EU sẵn sàng xuống nước với Ukraine Nord Stream 2

Cũng nên biết rằng, hàng năm Ukraine nhận được tới 3 tỷ USD từ phí quá cảnh khí đốt của Nga. Vì vậy, khi lượng khi đốt Nga quá cảnh giảm đi theo đề xuất của Tập đoàn Gazprom, thì hàng năm kinh tế Ukraine có thể mất tới 2,5 tỷ USD.

Trong bối cảnh khó khăn như hiện nay, việc mất tới 2,5 tỷ USD là một mất mát quá lớn với nền kinh tế Ukraine và đương nhiên chính quyền Kiev phải giãy nảy trước đề xuất của Gazprom.

Kiev được voi đòi tiên và thảm hoạ Maidan vẫn chưa kết thúc

Khi tiếp Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko tại Berlin ngày 10/4, Thủ tướng Đức Angela Merkel cho biết: “Không thể có chuyện Ukraine không giữ vai trò nào trong dự án đường ống dẫn khí Nord Stream 2”.

Bà Merkel thừa nhận không thể tránh việc châu Âu lệ thuộc nguồn khí đốt từ Nga -hiện Nga cung cấp khoảng 1/3 lượng khí đốt cho EU - nhưng Ukraine phải giữ tầm quan trọng chiến lược về sự vận chuyển nguồn khí này.

"Tôi đã nói rất rõ rằng không thể có Dự án Nord Stream 2 mà không làm rõ vai trò quá cảnh tương lai của Ukraine. Như quý vị đã thấy, đây không chỉ là vấn đề kinh tế, mà còn có những liên quan chính trị”, The Guardian tường thuật.

Hồi tháng 3/2018, Tổng thống Poroshenko từng cho rằng Dự án Nord Stream 2 “hoàn toàn là một dự án chính trị, nhằm tài trợ cho Nga” và những ai ủng hộ Dự án Nord Stream 2 là “đồng lõa trong các cuộc chiến tranh ủy nhiệm của Nga”.

Nay được người đứng đầu chính phủ Đức mớm lời nên Kiev quyết nhân cơ hội này thúc ép Nga phải đảm bảo quyền lợi cho mình, dù chính quyền của những chính trị gia Maidan ngày càng gia tăng xung đột với Moscow.

Theo giới phân tích, việc phản đối để xuất của Gazprom còn là do Kiev nhận thấy nhu cầu mua khí đốt Nga của EU liên tục tăng cao - mà theo đề xuất của tập đoàn khí đốt Nga thì quyền lợi của Kiev lại đi xuống. Và trước đó Kiev đã xuất chiêu độc.

Ukraine sap mat them loi ich tu Nga, hoa Maidan chua het!
Kiev có thể phải trả giá vì được voi dòi tiên

Còn nhớ, ngày 23/10/2017, Phó Thủ tướng Ukraine Vladimir Kistion cho biết, chính quyền Kiev đề xuất chuyển điểm đo lường khí đốt Nga - quá cảnh Ukraine đến EU - từ biên giới phía Tây sang biên giới phía Đông của Ukraine.

Đề xuất diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu khí đốt của Nga sang EU trong 6 tháng đầu năm 2017 tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2016, lên 103 tỷ m3, doanh thu từ xuất khẩu khí đốt tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước và đạt 17,891 tỷ USD.

Theo Gazprom, năm 2017, nhu cầu tiêu thụ khí đốt của Nga tại Tây Âu và Trung Âu tăng mạnh với thống kê cho thấy xuất khẩu khí đốt của Nga sang Đức tăng 16,4%, sang Áo tăng 74,2%, sang Slovakia tăng 27,7%, sang Cộng hòa Séc tăng 27,1%.

Ngoài ra, khối lượng xuất khẩu khí đốt của Nga sang Thổ Nhĩ Kỳ cũng tăng 23,4%, sang Hungary tăng 25,9%, sang Hy Lạp tăng 12,2% và sang Macedonia tăng 70,6% so với cùng kỳ năm 2016.

Trước đó, tháng 9/2017, Tổng thống Poroshenko cũng tuyên bố rằng, với sự giúp đỡ của Liên minh châu Âu, cần thiết phải thay đổi việc tổ chức trung chuyển khí đốt của Nga sang EU sau năm 2019.