Tranh luận nóng

Ukraine tự cắt lìa tay chân...

Chủ Nhật, 16/07/2017 07:27

(Quan hệ quốc tế) - Kiev tạo ra hố ngăn cách ngày càng sâu với các cuộc tấn công thường xuyên, trong khi người dân Donbass tự tổ chức cuộc sống và có bước đi riêng.

Ngay từ tháng 5/2014, đối mặt với sự bất ổn của tình hình, các ngân hàng Ukraine đặt ở Donetsk đã bắt đầu đóng chi nhánh của họ, trước khi ngừng hoạt động hoàn toàn trong các khu vực ly khai.

Những người dân không có giấy thông hành để vào lãnh thổ Ukraine sẽ phải tới "những ngân hàng ngầm" thu 10% phí trên các giao dịch. Nhưng tư thương sẽ giao tiền mặt sau khi đã thu tiền hoa hồng và rút tiền trên lãnh thổ Ukraine.

Để giải quyết vấn đề, DNR đã thành lập Ngân hàng trung ương cộng hòa (BCR) ngày 7/10/2014, nhằm thực hiện thanh toán đặc biệt cho các chi phí về nhà ở, lương hưu, bằng đồng ruble. Mùa Xuân 2015, gần 90% các giao dịch kinh tế được thực hiện bằng đồng tiền của Nga.

Người dân Donetsk đứng chờ bên ngoài một chi nhánh của ngân hàng Sberbank của Nga hồi tháng 11/2014 sau khi các ngân hàng Ukraine đóng cửa

Tháng 5/2015, BCR, cũng như ngân hàng ở Lugansk, đã mở một tài khoản quốc tế trong một ngân hàng ở Nam Osetia (nước cộng hòa ly khai của Gruzia được Nga công nhận từ năm 2008, vốn có thể nhận sự trợ giúp tài chính thông qua kênh này).

Ông Puertas ở Donetsk, giảng viên tại Đại học quốc gia kỹ thuật Donetsk, nói: "Trước đây, người ta trả lương cho tôi bằng tiền mặt. Hiện tôi có thể trực tiếp rút tiền ruble hay trả tiền một cốc bia ở quán bar bằng thẻ ngân hàng".

Hướng về phía Đông

Về mặt chính thức, Moscow không có bất cứ sự công nhận nào đối với hai nhà nước cộng hòa ly khai, nhưng Tổng thống Nga Putin ngày 18/2/2017 đã ký một sắc lệnh hợp pháp hóa việc công nhận "tạm thời" các hộ chiếu, biển số xe, giấy khai sinh hay giấy đăng ký kết hôn và các giấy tờ khác được chính quyền cấp, chừng nào thỏa thuận Minsk còn chưa được áp dụng.

Từ tiền tệ đến múi giờ, giờ đây được điều chỉnh theo Moscow. Những yếu tố Nga đang ăn sâu vào đời sống hàng ngày, kể cả ở trường học, nơi tiếng Nga chiếm vị trí hàng đầu.

Một lớp học ở Donetsk

Tuy nhiên, Kiev cũng phải tự trách mình. Ông Andrei Oudovienko, hiệu trưởng trường 61 tại Donetsk cho biết: "Ngay từ đầu năm học vào tháng 9/2014, Chính phủ Kiev đã từ chối gửi cho chúng tôi các bộ sách giáo khoa mới. Vì vậy, chúng tôi đã giảng dạy với sách giáo khoa của Nga. Chúng tôi đã tăng số giờ học tiếng Nga, và giờ đây việc kiểm tra kết thúc bậc học cấp hai có cả môn tiếng Nga bắt buộc, và không phải là môn tiếng Ukraine nữa. Chúng tôi đã tăng phần các tác giả người Nga trong các môn văn học, tuy nhiên không bỏ phần các tác giả Ukraine. Về mặt địa lý, chúng tôi đã bổ sung các bản đồ Donbass".

DNR công nhận hai ngôn ngữ, tiếng Nga và tiếng Ukraine, dù quy chế chính thức của tiếng Ukraine đã bị xóa bỏ vào năm 2015. Ông Udovienko nói: "Ngay từ tháng 10/2014, số khóa học bằng tiếng Ukraine đã sụt giảm 4%, so với 15% như trước đây. Vào đầu năm học 2016, cứ 80 học sinh 7 tuổi, thì chỉ có 1 học sinh muốn học tiếng Ukraine. Vì vậy, chúng tôi đã đề nghị cháu đến học ở một trường khác, không xa, nơi có một lớp thích hợp với sự lựa chọn của cháu được mở".

Khi được hỏi về sự tái hội nhập vào Ukraine có khả năng xảy ra hay không, ông Udovienko trả lời: "Không phải với chính phủ hiện nay đang điều hành ở Kiev".

Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko

Tờ báo Pháp cho rằng chính những “sáng kiến” của Kiev đã làm gia tăng hố ngăn cách và đẩy Donbass xích lại gần Moscow.

Bà Iana Khomenko, Giáo sư Khoa kinh tế quốc tế tại Đại học quốc gia kỹ thuật Donetsk lập luận: "Vì bị phong tỏa, chúng tôi cần hướng sản xuất về phía Nga. Chính Ukraine đã buộc chúng tôi phải đáp lại việc phong tỏa".

Ngày 14/3/2017, Chính quyền DNR đã thông báo đưa những đoàn xe chở than đầu tiên hướng sang Nga, trong khi cùng thời điểm Chính phủ Ukraine thông báo về việc nhập khẩu than của Nam Phi.

Câu hỏi đặt ra là tại sao Nga nhập khẩu than từ DNR trong khi bản thân là nhà xuất khẩu than đứng thứ sáu thế giới. Câu trả lời được một doanh nhân vùng Donbass có tên là Munoz nói thẳng: "Đó là một quyết định thuần túy chính trị. Mục tiêu là tránh mọi sự sụp đổ ở vùng đất này và có thể khiến Nga gánh chịu tình trạng hỗn loạn ở khu vực biên giới với họ".

  • Thành Minh