Tranh luận nóng

Ukraine: Xóa Donetsk, Lugansk - Mỹ nuôi dưỡng hoà bình bằng chiến tranh

Thứ Hai, 05/03/2018 17:38

(Quan hệ quốc tế) - Đề xuất của Washington khó mà được chấp nhận, song nó có thể khiến người dân Ukraine lãnh hậu quả, khi lực lượng ly khai phản ứng tiêu cực...

Kyiv Post ngày 3/3 đưa tin, khi phát biểu tại Viện Hudson, Đặc phái viên của Mỹ tại Ukraine Kurt Volker cho biết, để thực hiện Thỏa thuận hoà bình Minsk thì cần loại bỏ hai nước cộng hòa tự xưng Donetsk (DNR) và Lugansk (LNR).

"Cộng hòa Nhân dân Luhansk và Cộng hòa Nhân dân Donetsk là những thực thể chính trị được tạo ra bởi Moscow, nhằm che giấu vai trò của Nga trong việc tạo ảnh hưởng đến cuộc xung đột đang diễn ra tại đông Ukraine", ông Volker khẳng định.

Ukraine: Xoa Donetsk, Lugansk - My nuoi duong hoa binh bang chien tranh
Đặc phái viên Mỹ tại Ukraine Kurt Volker

Từ Washington.DC, Đặc phái viên của Mỹ tại Ukraine cho rằng DNR và LNR cần phải được giải tán, bởi "Hiến pháp Ukraine không có chỗ những thực thể chính trị ly khai, vốn là con đẻ của Nga này".

Và theo ông Volker: "Những thỏa thuận Minsk là khôi phục toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, vì vậy DNR và LNR phải bị xoá bỏ. Các thực thể này hoạt động như các lãnh chúa, sống bằng kiếm tiến bất hợp pháp. Đó chỉ là doanh nghiệp kiếm tiền".

Nhà ngoại giao Mỹ cho biết cách thức giải quyết xung đột miền đông Ukraine đã được ghi trong Thỏa thuận hoà bình Minsk, vì vậy Mỹ hy vọng việc đưa lực lượng gìn giữ hòa bình vào lãnh thổ Donbass sẽ giúp thực thi hiệu quả hiệp định này.

Xin nhắc lại, sau cuộc đảo chính ở Ukraine xảy ra vào tháng 2/2014, hai nước công hoà tự xưng Donetsk và Lugansk đã tuyên bố độc lập và tháng 4/2014, chính quyền Ukraine đã phát động một chiến dịch quân sự chống lại hai thực thể ly khai này.

Cuộc giao tranh giữa quân chính phủ và các lực lượng ly khai ở miền đông Ukraine đã tạo ra một cuộc khủng hoảng chính trị và nhân đạo trầm trọng.

Theo số liệu mới nhất của LHQ, có hơn 10.000 người đã trở thành nạn nhân của cuộc xung đột.

Việc giải quyết tình hình ở Donbass đã được quốc tế hoá. Từ tháng 9/2014 các cuộc họp ở Minsk của nhóm liên lạc đã thông qua 3 văn bản - các Thoả thuận hoà bình Minsk - quy định các bước giải quyết xung đột, song tình hình vẫn chưa khả quan.

Để giải quyết bế tắc, bên cạnh Định dạng Normandy - định chế cao nhất giải quyết cuộc xung đột tại miền đông Ukraine, quốc tế đã đề xuất đưa lực lượng gìn giữ hòa bình vào lãnh thổ Donbass để đảm bảo việc thực thi Thoả thuận hoà bình Minsk.

Cùng với đó, về phía chính quyền Ukraine việc trao quyền rộng hơn cho các thực thể tại khu vực ly khai - một nội dung quan trọng của Thoả thuận hoà bình Minsk - cũng đã được xúc tiến với việc ban hành Luật tái hoà nhập Donbass.

Ukraine: Xoa Donetsk, Lugansk - My nuoi duong hoa binh bang chien tranh
Cộng hoá Nhân dân Donetsk và Cộng hoà Nhân dân Lugansk là đối tượng điều chỉnh của cả Thoà thuận hoà bình Minsk lẫn Luật tái hoà nhập Donbass

Khi tình hình xung đột tại miền đông Ukraine có thể hạ nhiệt thì Đặc phái viên Mỹ tại Ukraine Kurt Volker lại tăng nhiệt cho cuộc xung đột.

Bởi phát biểu của ông Volker trái ngược hoàn toàn cơ chế Normandy và Washington đã mâu thuẫn với chính mình.

Thứ nhất, khi xác lập định dạng Normandy và tiến hành đàm phán cho Thoả thuận hoà binh Minsk thì DNR và LNR được nhìn nhận là hai thực thể chính trị đóng vai trò chủ thể của bất cứ thoả thuận nào liên quan đến giải quyết xung đột tại Donbass.

Bởi lẽ, mọi thoả thuận về hoà bình tại đông Ukraine được ký kết thì phải có bên thực thi, trong đó có chính phủ Ukraine và các thực thể tại Donbass. Dù văn bản có nêu tên DNR và LNR hay không thì vai trò của hai thực thể này luôn được xác nhận.

Do vậy, không thể nói rằng để thực hiện Thỏa thuận hoà bình Minsk thì phải loại bỏ DNR và LNR, mà ngược lại có thể khẳng định rằng việc loại bỏ DNR và LNR là đồng nghĩa với việc vô hiệu Thoả thuận hoà bình Minsk.

Thứ hai, cho rằng trong cơ cấu Hiến pháp Ukraine không có chỗ cho DNR và LNR nên phải loại bỏ hai thực thể chính trị ly khai này là không thực tế và nếu thực hiện điều đó thì Luật tái hoà nhập Donbass sẽ bị vô hiệu ngay lập tức.

Luật tái hoà nhập Donbass là văn bản luật, vì vậy nó phải phù hợp với Hiến pháp Ukraine, mà trong nội dung Luật tái hoà nhập Donbass thì những thực thể chính trị ly khai được xem là chủ thể nằm trong phạm vi điều chỉnh của luật này.

Mặt khác, Luật tái hoà nhập Donbass là hiện thực hoá nội dung của Thoả thuận hoà bình Minsk, cụ thể là tăng quyền cho các thực thể ly khai miền đông Ukraine, nếu loại bỏ các thực thể ấy thì đối tượng điều chỉnh của đạo luật này không còn.

Như vậy, Cộng hòa Nhân dân Luhansk và Cộng hòa Nhân dân Donetsk là những đối tượng điều chỉnh của cả văn bản pháp lý quốc tế - Thoả thuận hoà bình Minsk, cả văn bản pháp lý quốc gia - Luật tái hoà nhập Donbass.

Ukraine: Xoa Donetsk, Lugansk - My nuoi duong hoa binh bang chien tranh
Mỹ gạt bỏ Bộ tứ Normandy là muốn tước bỏ lợi ích của đồng minh

Việc Washington đế xuất loại bỏ DNR và LNR sẽ dẫn đến việc vô hiệu các công cụ pháp lý quan trọng trong tiến trình manh lại hoà bình cho khu vực ly khai Donbass nói riêng, cho đất nước Ukraine nói chung.

Rõ ràng Washington có mưu đồ chính trị sau đế xuất nguy hiểm này, mà theo giới phân tích thì có thể nhận diện đó là Mỹ muốn gia tăng xung đột với Nga từ ván cờ Ukraine và muốn tước bỏ lợi ích chính trị của đồng minh từ việc tạo sức ép với Kiev.

Theo giới phân tích, đề xuất của Washington khó mà được chấp nhận, song nó có thể khiến người dân Ukraine lãnh hậu quả khi lực lượng ly khai phản ứng tiêu cực, mà vũ lực hoàn toàn có thể được sử dụng để đảm sự tồn vong của DNR và LNR.

Thế là người Mỹ lại tiếp tục sử dụng phương châm lấy chiến tranh nuôi dưỡng hoà bình tại Ukraine!

 Ngọc Việt