Tranh luận nóng

Venezuela khủng hoảng, 62 tỷ USD của Trung Quốc có an toàn?

Thứ Hai, 13/05/2019 07:02

(Quan hệ quốc tế) - Trung Quốc đang là chủ nợ lớn nhất của Venezuela với 790 dự án đầu tư và các khoản vay tài chính khổng lồ.

Thiệt hại của Trung Quốc ở Venezuela

Theo thông tin từ tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng, tại Venezuela, Trung Quốc đang là chủ nợ lớn nhất. Tuy nhiên, tờ báo này cho rằng mọi dự án đầu tư của Bắc Kinh tại quốc gia Mỹ Latinh này đã thất bại.

Trong 10 năm qua, Trung Quốc rót vào Venezuela khoảng 62 tỷ USD, chiếm 53% tổng số tiền đầu tư của nền kinh tế thứ hai thế giới vào khu vực Mỹ Latinh. 790 dự án là con số rất ấn tượng cho sự hợp tác giữa Bắc Kinh và Caracas.

Ngoài ra, Trung Quốc vẫn đang cho chính quyền Venezuela vay khoảng 25 tỷ USD và Trung Quốc đã nhiều lần gia hạn các khoản nợ cho chính quyền của ông Maduro.

Trung Quốc kỳ vọng Venezuela sẽ là điểm đầu tiên, là "cánh tay nối dài" của chiến lược Vành đai Con đường ở Mỹ Latinh.

Những dự án đầu tư về cơ sở hạ tầng, hợp tác năng lượng, xây dựng các nhà máy... đều được kỳ vọng mang lại những khoản lợi nhuận khổng lồ cho Bắc Kinh, mở ra thị trường mới ở khu vực đông đúc dân cư ở Nam Mỹ, đồng thời giải quyết hiệu quả cho Trung Quốc ở khía cạnh "xuất khẩu lao động".

Sự hợp tác giữa hai bên còn góp phần giúp Bắc Kinh gia tăng ảnh hưởng địa chính trị ở khu vực Mỹ Latinh, vốn được cho là sân sau của Mỹ.

Venezuela khung hoang, 62 ty USD cua Trung Quoc co an toan?
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong một chuyến thăm Venezuela

Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế quét qua Venezuela đã làm những toan tính của Bắc Kinh thất bại. Tình trạng tham nhũng, thiếu năng lượng từ điện, nhiên liệu, than... cùng với việc 3 triệu người Venezuela rời bỏ đất nước đi tị nạn (tương đương 1/10 dân số) đã khiến các dự án của Trung Quốc không mang lại hiệu quả.

Tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng đã đặt ra câu hỏi về sự nhạy bén của luật pháp Trung Quốc trong việc xử lý rủi ro về chính trị khi đầu tư vào Mỹ Latinh cũng như các hoạt động kiểu này tại những nước đang phát triển. Tờ báo này đánh giá đây là một bước thụt lùi trong kế hoạch của Bắc Kinh nhằm gia tăng ảnh hưởng, hiện diện trên toàn thế giới.

Trung Quốc không ném tiền qua cửa sổ

Tuy nhiên nhìn vào tình hình thực tế trong những tháng qua, Trung Quốc vẫn duy trì quan điểm ủng hộ Tổng thống Nicolas Maduro, nói không với các hợp tác với phe đối lập Juan Guaido bất chấp tình hình đang ở mức tồi tệ.

Trung Quốc và Nga là hai quốc gia dẫn đầu phe phản đối các hành động can thiệp của Mỹ vào Venezuela ở Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Bắc Kinh gửi viện trợ nhân đạo, y tế cho Caracas đều đặn hàng tháng. Các khoản nợ tiếp tục được gia hạn, các khoản vay mới tiếp tục được xem xét...

Đổi lại, Tổng thống Maduro liên tiếp tuyên bố Trung Quốc là "bạn bè đáng tin cậy", là "đồng minh hùng mạnh và ngay thẳng" của quốc gia Mỹ Latinh này. Có thể thấy, mối quan hệ giữa hai chính quyền không có biến động trong suốt thời gian qua, bất chấp tình trạng khủng hoảng ở Venezuela.

Trung Quốc đã chấp nhận cơ chế trả nợ bằng dầu. Thực tế, đây là một trong những bước đi chiến lược của Bắc Kinh trong chính sách an ninh năng lượng nước này.

Venezuela khung hoang, 62 ty USD cua Trung Quoc co an toan?
Giàn khoan khai thác dầu khí trên biển do Trung Quốc đầu tư tại Venezuela

Cần nhớ hồi cuối năm 2018, sản lượng dầu và khí đốt của Venezuela xuống thấp kỷ lục do thiếu hụt năng lượng sản xuất cũng như chi tiêu tài chính. Trung Quốc đã lập tức ký mới một khoản đâu tư lên tới 1 tỷ USD vào tháng 12/2018. Đây là khoản tài chính mới, không liên quan đến các khoản nợ trước đó.

Điều đó cho thấy, Bắc Kinh vẫn đang nhận được đều đặn nguồn cung dầu mỏ từ Venezuela - quốc gia có trữ lượng dầu khí lớn nhất thế giới. Đồng thời, khi Mỹ cấm vận năng lượng và không bán dầu siêu nhẹ cho Caracas để vận hành các nhà máy lọc dầu, Trung Quốc đã yêu cầu Tập đoàn Năng lượng Quốc gia Venezuela (PDVSA) ký mới các hợp đồng hợp tác nhằm thu mua dầu thô của Venezuela và xuất ngược lại nhiên liệu cho nước này.

Trung Quốc đổ tiền đầu tư vào Venezuela với tham vọng vực dậy nền kinh tế quốc gia này và thu lợi từ các dự án đầu tư đó, kể cả trong tình trạnh bất ổn tồi tệ như hiện nay.

Đây cũng là một lý do khiến Trung Quốc đứng về phe bảo vệ chính quyền của ông Maduro trước quyết tâm đảo chính của Mỹ. Tiền đầu tư khủng không phải để "ném qua cửa sổ".

  • Đỗ Tú