Tranh luận nóng

Venezuela: Mọi nước cờ của Mỹ đều đang rơi vào thế bí

Thứ Hai, 13/05/2019 16:47

(Quan hệ quốc tế) - Sai lầm của mọi sai lầm là công nhận Juan Guaido. Bởi ủng hộ hành động vi hiến của Guaido, chính Trump đã tự làm giảm công hiệu nước đi của mình...

Dù rất muốn, nhưng Mỹ khó có thể can thiệp quân sự vào Venezuela

CNN đưa tin, ngày 3/5 vừa qua, tại Lầu Năm Góc, đại diện các cơ quan sức mạnh của Mỹ đã tổ chức một họp kín để bàn khả năng Washington can thiệp quân sự vào Venezuela.

Tham dự cuộc họp có Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton, Ngoại trưởng Mike Pompeo, quyền Chánh văn phòng Nhà Trắng Mick Mulvaney, Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia Dan Coats.

Về phía quân đội Mỹ, quyền Bộ trưởng Quốc phòng Patrick Shanahan, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Joseph Dunford và Thứ trưởng Quốc phòng John Rood đã có mặt trong sự kiện quan trọng này.

Venezuela: Moi nuoc co cua My deu dang roi vao the bi
Gai Maduro ngày càng khó nhổ với Mỹ

Ngày 5/5 - hai ngày sau cuộc họp kín - phát biểu với kênh truyền hình ABC, Ngoại trưởng Pompeo cho hay Tổng thống Trump “có quyền” theo Hiến pháp để quyết định can thiệp quân sự vào Venezuela mà không cần Quốc hội cho phép.

Còn chính bản thân vị tổng thống doanh nhân của nước Mỹ, khi bàn về phương cách giải quyết vấn đề Venezuela, cũng từng nhiều lần cho biết rằng “mọi phương án đều để ngỏ”.

Rồi ngày 8/5, tàu USCGC James - một trong những con tàu hiện đại nhất của lực lượng tuần duyên Mỹ, bị phát hiện di chuyển qua vùng đặc quyền kinh tế của Venezuela, khi cách bờ biển Venezuela chỉ 14 hải lý.

"Tàu USCGC James được yêu cầu thay đổi hành trình và rời khỏi vùng biển thuộc quyền tài phán của chúng tôi. Yêu cầu đã được thực hiện", Hải quân Venezuela thông báo.

Đặc phái viên Venezuela tại LHQ Samuel Moncada cáo buộc Mỹ gây hấn. "Những kẻ gieo rắc chiến tranh vui mừng khi thấy một tàu tuần duyên Mỹ áp sát lãnh hải Venezuela. Đó là hành động gây hấn điển hình", RT tường thuật.

Với những động thái như vậy, dư luận mường tượng việc Mỹ can thiệp quân sự vào Venezuela chỉ còn là vấn đề thời gian, nhất là khi cuộc đảo chính ngày 30/4 theo lời kêu gọi của thủ lĩnh đối lập Juan Guaido đã thất bại.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, việc Mỹ can thiệp quân sự vào Venezuela chưa dễ dàng được lựa chọn trong thời điểm hiện nay, cho dù đó là nước đi khả dĩ cuối cùng mà Washington có thể thực hiện để "nhổ gai Maduro".

Thứ nhất, người dân Venezuela - kể cả những người ủng hộ Guaido - không chấp nhận việc Mỹ can thiệp quân sự để lật đổ chính quyền của Tổng thống Maduro.

Nhiều năm phải chịu đựng khủng hoảng xã hội, khó khăn về kinh tế, nhiều người dân Venezuela được cho là rất hy vọng cuộc đảo chính của phe đối lập thành công, vì vậy họ rất thất vọng khi đảo chính thất bại.

Venezuela: Moi nuoc co cua My deu dang roi vao the bi
Tàu tuần duyên Mỹ USCGC James được định vị khi ở ngoài khơi Venezuela hôm 9/5/2019

Tuy nhiên, theo The Washington Post, sau khi cuộc đảo chính thất bại thì người dân Venezuela lại trở nên lo lắng là tình hình đất nước có thể tồi tệ hơn, nếu Mỹ can thiệp quân sự vào Venezuela.

Có lẽ bài học về việc Mỹ can thiệp vào Iraq, Libya đã khiến người dân Venezuela lo ngại phải tiếp đón vị "khách không mời" này, dù họ thất vọng với chính quyền hiện tại khi phải lo "chạy ăn từng bữa".

Năm 2015, chính cố Tổng thư ký LHQ Kofi Annan từng thừa nhận rằng cuộc sống của người dân Iraq trong 12 năm bị cấm vận dưới thời Saddam Hussein vẫn tốt hơn rất nhiều sau khi được Mỹ "cứu giúp" hàng thập kỷ. 

Còn với Libya thì công cuộc "xoá độc tài-gieo dân chủ" đã biến quốc gia giàu có này thành đất sống và đất diễn của khủng bố, khi cuộc sống thì thiếu thốn, xã hội thì bất ổn, người dân phải đối mặt với cái nghèo luôn đeo đuổi và cái chết luôn rình rập.

Chính vì vậy, theo kết quả của Công ty thăm dò về dư luận xã hội Delphos, chưa tới 1/5 người dân Venezuela được khảo sát trong năm 2018 ủng hộ việc can thiệp quân sự từ bên ngoài. Nghĩa là quân đội Mỹ không được người dân Venezuela chào đón.

Thứ hai, phe đối lập Venezuela muốn Washington giúp chiếm giữ quyền lực, nhưng không muốn Mỹ can thiệp quân sự vì sợ trở thành công cụ của Mỹ

Theo The Washington Post, dù cuộc đảo chính ngày 30/4 không thành công nhưng phần lớn lãnh đạo đối lập Venezuela vẫn phản đối Mỹ can thiệp quân sự vì lo ngại sẽ biến Guaido thành một công cụ của Mỹ.

Nghị sĩ Carlos Valero, người ủng hộ ông Guaido tại Quốc hội, lo ngại sự can thiệp quân sự của Mỹ sẽ “mang lại nhiều vấn đề hơn giải pháp”. Theo ông Valero, thay vì nghĩ đến Mỹ can thiệp quân sự, phe đối lập nên tiếp tục tăng áp lực trong nước.

Nhà chính trị Venezuela cho biết phe đối lập sẽ tiếp tục hợp tác với Mỹ, châu Âu và một số nước Mỹ La-tinh, nhưng khẳng định phe đối lập Venezuela không tìm kiếm sự can thiệp bằng vũ lực từ bên ngoài mà chỉ muốn một sự thay đổi hòa bình.

Venezuela: Moi nuoc co cua My deu dang roi vao the bi
Guaido ngày càng bị cô lập

Có lẽ cơ cấu quyền lực xung đột mà Mỹ kiến tạo cho Iraq thời hậu Saddam Hussein hay việc Washington tạo động lực cho "người của Mỹ đánh người thân Mỹ" ở Libya thời hậu Gaddafi đã khiến phe đối lập Venezuela "ngán Mỹ".

Do vậy, “cứ trừng phạt, cứ tăng thêm áp lực ngoại giao… nhưng đừng gửi quân đội sang. Bởi điều này chắc chắn sẽ dẫn tới nội chiến và chỉ gây chia rẽ cho Venezuela”, The Washington Post dẫn lời một người ủng hộ phe đối lập Venezuela.

Thứ ba, Washington rất khó làm thay đổi lập trường của quân đội Venezuela - yếu tố cực kỳ quan trọng cho thành công của việc can thiệp quân sự

Theo Michael Shifter và Bruno Binetti - hai chuyên gia thuộc tổ chức Đối thoại Nội bộ châu Mỹ, chuyên nghiên cứu các vấn đề Tây bán cầu - thì lực lượng nắm vai trò quyết định cục diện khủng hoảng Venezuela hiện tại là quân đội nước này.

Dù có một bộ phận sĩ quan bỏ sang ủng hộ phe đối lập, nhưng cuộc đảo chính thất bại ngày 30/4 vừa qua cho thấy lực lượng vũ trang Venezuela vẫn rất trung thành với Tổng thống Maduro, các tướng lĩnh vẫn kiểm soát và chỉ huy được binh sĩ.