Tranh luận nóng

Bạo loạn lan rộng tới Colombia: Mỹ có vai trò gì?

Chủ Nhật, 24/11/2019 14:08

(Tin tức 24h) - Những cuộc biểu tình chống chính quyền ở Colombia đã tiếp thêm vào làn sóng biểu tình đang lan rộng ở khu vực Nam Mỹ.

Ngày 23/11, Reuters đưa tin, 3 cảnh sát ở Colombia đã thiệt mạng khi một quả bom phát nổ vào cuối ngày 22/11 tại một đồn cảnh sát.

Vụ việc xảy ra sau khi hàng ngàn người tiếp tục tràn xuống đường nối lại các cuộc biểu tình chống chính quyền.

Một cảnh sát nói với Reuters rằng 10 cảnh sát khác cũng bị thương sau vụ nổ, xảy ra ở thị trấn Santander de Quilichao thuộc tỉnh Cauca, tây nam nước này, nơi được xem là điểm nóng của nạn buôn ma tuý và bạo lực.

Đến nay đã có hơn 250.000 người xuống đường thể hiện sự bất mãn của họ với chính quyền Tổng thống Ivan Duque. Họ lên án chính quyền trì trệ trong việc thúc đẩy các biện pháp cải cách kinh tế, thiếu hành động để chống tham nhũng và điều tra các vụ sát hại những nhà hoạt động nhân quyền.

Biểu tình đã khiến một lệnh giới nghiêm được ban bố vào lúc 21 giờ tối mỗi ngày tại thủ đô Bogota. Bất ổn cũng khiến những vụ trộm cướp nhỏ lẻ xảy ra trên khắp thành phố.

Tình trạng bất ổn ở Colombia diễn ra trong bối cảnh các cuộc biểu tình chống chính phủ cũng đang gia tăng ở các quốc gia khác thuộc Mỹ Latinh.

Người biểu tình đã xuống đường ở một số nước Mỹ Latinh trong những tháng gần đây, bao gồm cả ở Chile, nơi Tổng thống Sebastian Pinera đang vật lộn với cuộc khủng hoảng lớn nhất của đất nước kể từ khi trở lại nền dân chủ năm 1990.

Tại Bolivia, các tuyên bố gian lận bầu cử đã dẫn đến việc từ chức của Tổng thống cánh tả lâu năm Evo Morales trong bối cảnh các cuộc biểu tình diễn ra trên toàn quốc. Biểu tình cũng đã diễn ra ở Ecuador và Nicaragua.

Bao loan lan rong toi Colombia: My co vai tro gi?
Các cuộc biểu tình diễn ra trên các đường phố của thủ đô Bogota (Colombia) dù lệnh giới nghiêm được áp đặt. Ảnh: Getty

Có thể thấy bất ổn và nguy cơ hỗn loạn xuất hiện từ các nước nhỏ và nghèo như Haiti, Nicaragua, Guatemala, Honduras, cho tới các nước lớn như: Venezuela, Ecuador, Peru, Chile và Bolivia... Những nước lớn khác như Argentina và Brazil vẫn tiềm ẩn những nguy cơ bất ổn.

Tại sao các biến động diễn ra liên tiếp và mang tính dây chuyền tại Mỹ Latinh vào lúc này? Nó xuất phát từ những yếu tố nội tại, hay đến từ các tác động bên ngoài?

Trả lời câu hỏi này, trên VTV, ông Trần Đắc Lợi, Phó Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam, cho biết tình trạng bất ổn ở Mỹ Latinh hiện nay có những nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Về tác động bên ngoài, cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính toàn cầu, sự chững lại của kinh tế toàn cầu đã và đang tác động tiêu cực đến kinh tế nhiều nước Mỹ Latinh vốn phụ thuộc vào việc xuất khẩu nguyên nhiên liệu thô, nông sản và các hàng hóa khác. Đồng thời, nợ nước ngoài cũng là vấn đề lớn kéo dài nhiều năm của Mỹ Latinh và tình hình khó khăn của tài chính thế giới đã tác động đến nền kinh tế nhiều nước.

Một nhân tố bên ngoài rất quan trọng góp phần gây thêm bất ổn cho khu vực  trên, theo ông Lợi, là do chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Trump đã gia tăng các áp lực và can thiệp đối với các chính phủ cánh tả của các nước trong khu vực Mỹ Latinh.

Về nội tại, những khó khăn về kinh tế, thất bại trong chính sách kinh tế của nhiều chính phủ; một số chính sách của một số chính phủ theo hướng thắt lưng buộc bụng đã tác động tiêu cực đến đời sống của người dân lao động, làm gia tăng bất mãn trong nhân dân.

Ngoài ra, căn bệnh trầm kha kéo dài nhiều năm ở khu vực Mỹ Latinh như nạn tham nhũng, tội phạm cũng lan tràn làm gia tăng bất ổn trong xã hội.

Trong bối cảnh đó, sự đối kháng giữa các lực lượng cánh tả và cánh hữu ngày càng quyết liệt. Đó là những tác động gây nên sự bất ổn và biến động trong thời gian qua ở Mỹ Latinh.

Trong khi đó, nói về vai trò của Mỹ đối với những bất ổn tại Mỹ Latinh, mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Uruguay Jose Baiyardi đã tuyên bố rằng, sau khi chiến tranh thương mại với Trung Quốc nổ ra, Mỹ bắt đầu can thiệp tích cực hơn vào khu vực Mỹ Latinh, dẫn tới sự thất bại của các hiệp định hòa bình ở Colombia, cuộc đảo chính ở Bolivia và sự sụp đổ của Liên minh Nam Mỹ (Unasur).

Bên cạnh đó, chính quyền Washington còn có hành động can thiệp vào Venezuela, gây ra cuộc khủng hoảng chính trị lớn chưa từng có ở nước này, cùng với đó là việc tái áp đặt trừng phạt đối với Cuba.

Trong cuộc phỏng vấn với hãng Sputnik (Nga), ông Bayardi cho hay, trong quá trình triển khai cuộc chiến giành quyền bá chủ ở cấp độ toàn cầu (qua chiến tranh thương mại với Trung Quốc), Mỹ đã tìm cách khuất phục khu vực từ góc độ chiến lược, chính trị và kinh tế, mặc dù nếu Washington theo đuổi chính sách tôn trọng và hiểu biết láng giềng thì cũng có thể đạt được những kết quả tuyệt vời.

Theo ông, Mỹ muốn loại bỏ những nhà lãnh đạo cứng đầu không đi theo định hướng của Mỹ, đồng thời muốn lập lên “những con rối” tại các quốc gia Mỹ Latinh để tăng khả năng đảm bảo chính sách phù hợp với lợi ích của Washington.

An Nhiên