Tranh luận nóng

Giảm giao địch đồng USD, Nga biến hóa đòn trừng phạt Mỹ

Thứ Tư, 08/05/2019 17:29

(Tin tức 24h) - Mỹ muốn đẩy Nga ra khỏi SWIFT, Moscow lập tức giảm giao dịch đồng USD, hóa giải đòn trừng phạt.

FinExpertiza, một mạng lưới các công ty tư vấn và kiểm toán của Nga mới đây công bố các nghiên cứu cho thấy, Moscow đang giảm dần các hợp đồng thanh toán bằng đồng USD do ảnh hưởng từ các chính sách trừng phạt của Mỹ.

Giam giao dich dong USD, Nga bien hoa don trung phat My
Mỹ muốn tẩy chay Nga, Nga thành công thoát Mỹ.

Vô hình chung, nó khiến sức ép của Washington đối với Moscow bị hóa giải.

Theo đó, trong vòng 5 năm qua, tỷ lệ thanh toán bằng đồng USD từ các hợp đồng nước ngoài của Nga giảm xuống 56% (tương đương khoảng 388 tỷ USD).

Trước đó, tỷ lệ các hoạt động ngoại thương này đạt tới hơn 80%.

Con số này bị ảnh hưởng do Mỹ muốn gây sức ép, đẩy Nga ra khỏi Hiệp hội viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn thế giới (SWIFT).

Việc Moscow phải loại bỏ đồng USD trong trao đổi thương mại cũng bị ảnh hưởng phần lớn là do kim ngạch thương mại hai chiều giữa Moscow và Washington giảm mạnh. Năm 2018, con số này không vượt quá 25 tỷ USD.

Song đây lại chính là một xu hướng tất yếu giúp Nga chống lại các biện pháp trừng phạt của Washington.

Xu hướng từ bỏ đồng USD và chuyển sang sử dụng các ngoại tệ khác và đồng nội tệ ruble là trong giao dịch thương mại là điều hiển nhiên.

Đây cũng là con đường hướng đến sự ổn định hơn của nền kinh tế Nga, tránh khỏi các tác động xấu từ lệnh trừng phạt của Mỹ và phương Tây từ năm 2014.

Theo Ngân hàng Trung ương Nga, thì việc giảm thanh toán bằng đồng USD được thực hiện nhằm hỗ trợ khả năng điều hành của Chính phủ trong chính sách tiền tệ, từ đó ngăn chặn những hiệu ứng tiêu cực trên thị trường tài chính của nước Nga".

Khi giảm dần sử dụng đồng USD, các ngoại tệ khác như đồng euro hay đồng nội tệ ruble được Nga tăng cường sử dụng. Thị phần của hai loại tiền tệ này trong tổng khối lượng thanh toán nước ngoài của Nga lần lượt tăng lên tới 22% (với euro) và 20% (với ruble). Kim ngạch thương mại giữa Nga với Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) năm 2018 lần lượt là 108 và 294 tỷ USD.

Các hợp đồng trao đổi thương mại bằng đồng nội tệ chủ yếu được thực hiện là các công ty xuất khẩu lớn nhất của Nga. Ví dụ, tháng 8/2018, đại diện một công ty Nga đã thanh toán bằng đồng ruble khi cung cấp kim cương cho Trung Quốc và Ấn Độ. Năm 2018, Nga cũng cung cấp các hệ thống phòng thủ tên lửa Triumph S-400, tiêu tốn của Delhi khoảng 330 tỷ ruble. Hay tháng 3/2019, Tập đoàn xuất khẩu dầu khí quốc gia Gazprom (Nga) đã báo cáo về thỏa thuận thanh toán bằng đồng ruble đầu tiên khi bán 80 triệu m3 khí đốt cho nhà ga NCG của Đức.

Nhiều nhà phân tích tự tin rằng, trong tương lai gần, các công ty năng lượng của Nga sẽ trở thành động lực chính cho quá trình chuyển đổi sang thanh toán bằng đồng nội tệ.

Dự kiến vào cuối năm nay, hợp đồng trị giá 400 tỷ USD liên quan đến việc cung cấp 38 tỷ m3 khí đốt cho Trung Quốc trong vòng 30 năm thông qua đường ống dẫn dầu xuyên Siberia của Tập đoàn Gazprom cũng sẽ mang lại thị trường ngoại hối phong phú cho Nga, đồng thời kích thích trao đổi hàng hóa giữa Nga và Trung Quốc.

Các phương tiện truyền thông chỉ ra rằng "ưu đãi thuế đang được Moscow xem xét cho các nhà xuất khẩu không sử dụng đồng USD". Việc phi USD hóa các giao dịch thương mại mang tới ý nghĩa rất lớn đối với Moscow trong bối cảnh chịu sức ép lớn từ các lệnh trừng phạt.

Moscow đang hiện thực hóa những lời nói của mình về kế hoạch phi đồng USD đối với nền kinh tế của đất nước một cách tương đối thành công. Kế hoạch này bao gồm 4 giai đoạn, được tạo lập bởi Chủ tịch HĐQT Ngân hàng VTB Andrey Kostin hồi giữa tháng 9 và đã được Bộ Tài chính Nga thông qua.

Sáng kiến lớn của ông Kostin đã dự báo sự chuyển đổi sang các giao dịch xuất nhập khẩu bằng đồng Euro, Nhân dân tệ hoặc đồng Ruble, nhằm chuyển giao cổ phần lớn nhất của Nga từ nước ngoài sang quyền tài phán của quốc gia và tạo ra một kho dự trữ đủ để Nga phát hành trái phiếu châu Âu. Ngoài ra, ông đề xuất cấp giấy phép cho tất cả những người tham gia thị trường chứng khoán để đảm bảo rằng họ làm việc theo các quy tắc tương tự.

Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov hồi đầu tháng 10/2018 đã ca ngợi sáng kiến ​​này và nhấn mạnh rằng đồng tiền Mỹ đã trở thành một công cụ không đáng tin cậy đối với các giao dịch trong thương mại quốc tế do các chính sách thương mại và trừng phạt đơn phương của Washington.

Nhận định này một lần nữa được nhấn mạnh tại Tuần lễ năng lượng Nga bởi Tổng thống Vladimir Putin, rằng người Mỹ "đang tạo ra một chiến lược hết sức sai lầm khi họ phá hoại niềm tin vào đồng USD trong vai trò là đồng tiền chung và là loại tiền tệ dự trữ duy nhất hiện nay".

Đáng nói rằng, xu hướng phi USD hóa không còn là câu chuyện của quốc gia bị trừng phạt là Nga.

Vị thế thống trị của đồng bạc xanh đang lung lay dữ dội trước "cơn bão bài trừ" từ nhiều khu vực trên thế giới.

Khó ai phủ nhận sức cuốn hút từ đồng bạc xanh song trả lời CNN hôm 11/11/2018, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tỏ ra không hài lòng khi các tập đoàn châu Âu quá phụ thuộc vào đồng tiền Mỹ.

"Đối với tôi, đây có thể coi là vấn đề về chủ quyền. Vì vậy, đó là lý do tại sao chúng tôi cần làm việc chặt chẽ với các tổ chức tài chính của mình và với tất cả các đối tác ở cấp độ châu Âu, để xây dựng một năng lực ít phụ thuộc hơn vào đồng USD" - ông Macron nói, đồng thời thừa nhận rằng EU đến nay đã không làm cho đồng Euro mạnh lên so với đồng USD.