Tranh luận nóng

Kế hoạch trói chân Trung Quốc vào INF của Mỹ bất thành

Chủ Nhật, 17/02/2019 13:50

(Tin tức 24h) - Trung Quốc đã chính thức bác bỏ những lời kêu gọi tham gia vào Hiệp ước lực lượng hạt nhân tầm trung INF.

Ngày 16/2, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác Đối ngoại thuộc Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Dương Khiết trì khẳng định sẽ từ chối mọi lời kêu gọi của bất kỳ bên nào liên quan đến việc Bắc Kinh tham gia vào một phần của Hiệp ước INF.

"Trung Quốc phát triển năng lực hoàn toàn phù hợp với nhu cầu quốc phòng và không để đe dọa bất kỳ ai. Chính vì thế chúng tôi phản đối việc đa phương hóa INF. Hiệp ước này đặt ra những giới hạn không công bằng và thiếu phù hợp với quân đội Trung Quốc" - ông Dương Khiết Trì cho biết.

Thông tin này được Bắc Kinh đưa ra trong bối cảnh trong cùng ngày hôm đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel kêu gọi Trung Quốc trở thành một phần của INF và Hiệp ước này cần trở thành từ song phương Nga - Mỹ thành đa phương với nhiều quốc gia sở hữu công nghệ hạt nhân cần tham gia.

Lời kêu gọi này được Đức đưa ra trong Hội nghị an ninh Munich ngày 16/2 với sự góp mặt của nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc.

Ke hoach troi chan Trung Quoc vao INF cua My bat thanh
Thủ tướng Đức phát biểu tại Hội nghị an ninh Munich

"Giải giáp vũ khí là điều khiến tất cả chúng ta cùng quan tâm và tất nhiên chúng ta sẽ vui mừng nếu các cuộc đàm phán cho vấn đề này có sự tham gia không chỉ giữa Mỹ, châu Âu và Nga mà còn cả Trung Quốc" - bà Merkel cho biết.

Những quan điểm của bà Merkel đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Nga đã tuyên bố hủy bỏ Hiệp ước INF. Những lo ngại về an ninh châu Âu và một cuộc chạy đua vũ trang mới tương tự như thời kỳ Chiến Tranh Lạnh đang nhen nhóm bùng phát trở lại.

Thực tế, trong thời điểm ký kết Hiệp ước INF năm 1987, Mỹ và Liên Xô đã muốn đưa các đại diện châu Âu và cả Trung Quốc tham gia vào. Tuy nhiên khi đó, Anh, Pháp, Đức đưa ra quan điểm họ không phát triển những loại tên lửa tầm trung này nên tham gia vào là vô nghĩa. Trung Quốc khi đó không đàm phán và không tham gia vào các vấn đề thuộc châu Âu. Vì thế,, INF trở thành một hiệp định song phương giữa Washington và Moscow.

Thời điểm cuối năm 2018, khi ông Trump lên kế hoạch cho việc hủy bỏ INF, Tổng thống Mỹ đã chỉ trích Nga liên tiếp vi phạm hiệp ước này, trong khi kho vũ khí bị ràng buộc trong INF của Trung Quốc ngày càng hùng mạnh.

"Hoặc tất cả cùng tham gia và tuân thủ nó, hoặc nếu không ai lắng nghe, chúng ta có thể hủy bỏ đi Hiệp ước đấy. Nước Mỹ cần có những kế hoạch của riêng mình" - Tổng thống Trump đã tuyên bố như vậy khi nhắc đến các vấn đề của INF.

Nhiều đại diện phương Tây cũng đã có những kêu gọi Trung Quốc cùng tham gia vào một hiệp ước mới mang tính chất đa phương. Hồi tháng 11/2018, Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết: "Chúng tôi quan sát thấy Trung Quốc đầu tư rất lớn vào việc chế tạo nhiều loại vũ khí mới và hiện đại, trong đó có các loại tên lửa, và trên một nửa số tên lửa của Trung Quốc vi phạm hiệp ước INF nếu Trung Quốc là nước tham gia ký kết”.

Người đứng đầu NATO cũng bày tỏ mong muốn mở rộng INF để Trung Quốc có thể tham gia. INF được lãnh đạo Mỹ và Liên Xô ký năm 1987 nhằm tiêu hủy các loại tên lửa phóng từ mặt đất có thể mang đầu đạn hạt nhân hoặc thông thường, có tầm bắn từ 500 km đến 5.500 km.

Ke hoach troi chan Trung Quoc vao INF cua My bat thanh
Mỹ không giấu tham vọng hạn chế kho vũ khí của Trung Quốc

Giới chuyên gia của Trung Quốc cũng đã nhiều lần nhận định mục đích thực sự của việc Mỹ rút khỏi INF. Fu Mangzi, phó giám đốc viện quan hệ quốc tế đương đại (Bắc Kinh) cho rằng ông Trump hủy INF với hai mục đích: siết chặt mối quan hệ chống Nga giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, hoặc gia tăng mọi sự ràng buộc bao gồm cả vấn đề Trung Quốc.

"Thực tế ông Trump đang muốn chuẩn bị cho một cuộc đối đầu dài hơi với Trung Quốc, cái mà được gọi là chiến lược then chốt của Mỹ trong nhiều năm tới, không riêng gì nhiệm kỳ Tổng thống của ông này" - Fu Mangzi cho biết.

"Nếu Hiệp ước INF bị hủy bỏ, Mỹ sẽ rộng đường phát triển kho vũ khí tên lửa tầm trung của mình. Nó sẽ được gửi đến các quốc gia đồng minh của Mỹ không chỉ ở châu Âu mà cả châu Á, Mỹ sẽ bày ra trận địa tên lửa tầm gần và bao vây các đối thủ, trong đó có Trung Quốc.

Ngược lại, nếu Mỹ có được hiệp ước INF mang tính đa phương, Mỹ sẽ có được sự kiểm soát hoàn toàn với các đối thủ của mình. Trung Quốc nếu tham gia, tất nhiên sẽ phải hủy bỏ một phần kho vũ khí của mình. Còn nếu INF được đa phương và có cả Bắc Kinh, trong tương lai Washington cũng sẽ tự cho mình quyền chỉ trích, cáo buộc Trung Quốc, thậm chí là kêu gọi các đồng minh tham gia trừng phạt Trung Quốc với lý do đó" - chuyên gia Fu Mangzi cho biết.

Tuy nhiên, đó là quan điểm của Mỹ, còn Trung Quốc không ít lần từ chối việc đa phương hóa INF, điều này thể hiện rất rõ lập trường của Bắc Kinh trong vấn đề kiểm soát và phát triển kho vũ khí của mình.

Minh Hoàng