Tranh luận nóng

Kinh tế Trung Quốc có đủ khỏe để đấu Mỹ?

Thứ Hai, 23/09/2019 18:40

(Tin tức 24h) - Các vấn đề với kinh tế Trung Quốc có thể khiến nước này duy trì cuộc đối đầu thương mại với Mỹ.

Theo các nhà quan sát, kinh tế Trung Quốc do ảnh hưởng mạnh mẽ của thương chiến và phát triển đến độ "già" đang phải chịu những vấn đề lớn có thể ảnh hưởng đến sự duy trì của Bắc Kinh trong cuộc chiến thương mại với Mỹ nhằm đạt được thỏa thuận thương mại có lợi.

Kinh te Trung Quoc co du khoe de dau My?
Kinh tế Trung Quốc đang gặp nhiều vấn đề lớn khó có thể đấu dài hơi với Mỹ?

Richard Koo - nhà kinh tế trưởng của Viện Nghiên cứu Nomura đánh giá, tăng trưởng 6,2% trong quý 2 của Trung Quốc là thấp nhất kể từ khi các số liệu theo quý được công bố. Ước tính sơ bộ quý 3 đạt khoảng 6-6,5%, thấp nhất từ trước đến nay.

Cùng với các con số thông kê, ông Richard Koo cho rằng, có 3 yếu tố có sức ảnh hưởng cực lớn đến kinh tế Trung Quốc, có thể khiến nền kinh tế lớn thứ hai thế giới lụn bại.

Bẫy thu nhập trung bình là một trong 3 vấn đề lớn trong nội tại nền kinh tế Trung Quốc.

Nhà phân tích này cho rằng, một phần lớn sức mạnh kinh tế của Trung Quốc đến từ khả năng cung cấp lao động rẻ hơn ở quy mô lớn so với các quốc gia công nghiệp khác.

Khi nền kinh tế phát triển nhanh chóng, mức lương cũng tăng theo. Nhưng với một quốc gia với hơn 1,4 tỷ người như Trung Quốc, mức tăng lương trung bình quả là một vấn đề cực lớn.

Việc tăng mức lương trung bình có thể tác động đến làn sóng đầu tư vào nước này. Một khi các nhà sản xuất rời Trung Quốc để tiến tới thị trường lao động giá rẻ hơn sẽ ảnh hưởng mạnh tới thị trường lao động giá rẻ của Trung Quốc. "Bẫy thu nhập trung bình" này đã trở thành vấn đề được giới chức Bắc Kinh để ý từ lâu.

Với mức lương hiện tại, tỷ lệ hoàn vốn của các nhà sản xuất ở Trung Quốc gần bằng mức được thấy ở các quốc gia sản xuất mới nổi như Bangladesh. Cuộc thương chiến Mỹ - Trung và lời hối thúc của Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi các công ty Mỹ rời khỏi Trung Quốc có thể càng làm trầm trọng thêm xu hướng này và dẫn đến "những tác động tiêu cực rất lớn cho Trung Quốc".

Vấn đề thứ hai đáng "đau đầu" của Trung Quốc theo chuyên gia Richard Koo là dân số Trung Quốc bắt đầu giảm.

Dữ liệu nhân khẩu học cho thấy, lực lượng dân số trong độ tuổi làm việc của Trung Quốc đã giảm từ đầu thập niên 2010, và xu hướng này báo trước một sự suy giảm dân số ròng vào năm 2032.

Sự kết hợp của bẫy thu nhập trung bình với xu hướng dân số giảm được đánh giá là "cực hiếm" với Trung Quốc.

Theo ông Richard Koo, với chỉ 13 năm nữa là dân số chính thức suy giảm, Trung Quốc nên tập trung vào phát triển tài sản trí tuệ của riêng mình và rời xa vai trò "công xưởng của thế giới".

Vấn đề thứ ba là cuộc chiến thương mại Mỹ- Trung chưa có hồi kết.

Vị chuyên gia cho rằng, các ngành sản xuất có sự đầu tư của nước ngoài vốn là động lực của nền kinh tế của nước nay trong một thời gian dài. Khi Bắc Kinh xoay chuyển từ đầu tư nước ngoài sang đổi mới trong nước với kế hoạch Made in China 2025 một cách quá nhanh chóng, cộng thêm chiến tranh thương mại sẽ ảnh hưởng rất tiêu cực cho kinh tế của Trung Quốc.

"Kinh tế Trung Quốc vẫn phụ thuộc rất nhiều vào các doanh nghiệp nước ngoài, không chỉ về bí quyết sản xuất mà cả tiếp thị lẫn bán hàng ở nước ngoài. Với góc nhìn đó, các nhà chức trách nên đối xử với vốn nước ngoài tốt hơn nữa so với trước kia" - ông Richard Koo cho biết.

Tranh cãi thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đã kéo dài sang năm thứ 2. Ngoài các quyết định hoãn đánh thuế và cam kết tiếp tục đàm phán, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chưa đạt được tiến bộ đáng kể nhắm tới một thỏa thuận.

Vòng đàm phán cấp Thứ trưởng ở Washington hôm 19/9 vừa qua được cho là sẽ mang bước tiến tích cực cho cuộc đàm phán vào tháng 10. Tuy nhiên, những kế hoạch tích cực trước cuộc họp đã bị dập tắt.

Theo tiết lộ của Li Deshui, cựu Giám đốc Văn phòng Thống kê của Trung Quốc, phía Mỹ đã yêu cầu Trung Quốc tạo thêm điều kiện cho môi trường đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, đề nghị này đã bị phía Trung Quốc từ chối thẳng thừng.

Ông Li cho biết, phía Mỹ đã đưa ra một yêu cầu đặc biệt, đó là Trung Quốc phải sửa đổi luật trong nước và đề nghị thành lập một văn phòng song phương thường trực để bàn luận về các chính sách kinh tế của Bắc Kinh.

Ngoài ra, Washington đã yêu cầu cơ chế thực thi một phía cho phép họ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Trung Quốc nếu không hài lòng với các chính sách kinh tế của nước này, trong khi Trung Quốc không thể trả đũa.

Ngoài ra, Mỹ cũng cố gắng hạn chế ngành công nghiệp công nghệ cao và các DNNN của Trung Quốc, đồng thời thúc giục Trung Quốc mở cửa ngành tài chính và thị trường của họ một cách vô điều kiện.

Đối với ông Li, một nghiên cứu viên cao cấp trong chính phủ Trung Quốc và là cán bộ tham gia hoạch định kinh tế của đất nước, Bắc Kinh không thể đồng ý với bất cứ yêu cầu nào của Mỹ khi Washington yêu cầu Trung Quốc từ bỏ chủ quyền kinh tế.

"Nếu điều này được chấp nhận, Trung Quốc sẽ phải từ bỏ con đường phát triển của mình, từ bỏ quyền phát triển của mình và tự biến mình thành một chư hầu của Mỹ" - ông Li Deshui viết trong một bài báo đánh giá những thành tựu kinh tế của Trung Quốc.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc Trung Quốc sẽ phải đối mặt với cuộc thương chiến dài hơi hơn mà khi đó, họ phải cẩn trọng cân nhắc đến các yếu tố kinh tế nguy cấp nói trên.

Hải Lâm