Tranh luận nóng

Nga - Nhật đập mãi chưa tan lớp vỏ ngờ vực

Thứ Năm, 13/09/2018 18:25

(Tin tức 24h) - Thủ tướng Nhật Bản không nhất quán quan điểm về Hiệp định Hòa bình của Tổng thống Nga vào cuối năm nay.

Hãng tin Kyodo dẫn lời Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe bình luận về khả năng hợp tác sâu sắc giữa Nga và Nhật Bản vẫn còn chưa đạt được tiềm năng như ý.

Theo đó, Thủ tướng Abe gọi Moscow và Tokyo cần phải "đập tan lớp vỏ của sự ngờ vực lẫn nhau" để xúc tiến vấn đề hiệp ước hòa bình.

Nga - Nhat dap mai chua tan lop vo ngo vuc
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe

Ông Abe chưa vội đề cập tới Hiệp định Hòa bình được thực hiện theo kế hoạch 8 điểm mà Tổng thống Nga Vladimir Putin bày tỏ trước đó. Thay vào đó, ông đánh giá cao quan hệ hiện nay mà cả hai nước đang có được.

"Điều quan trọng hai dân tộc Nga và Nhật Bản đã có những tiến bộ trong việc hiểu biết lẫn nhau, cũng như môi trường đã chuẩn bị xong để giải quyết vấn đề lãnh thổ và ký kết Hiệp định Hòa bình" — hãng tin Kyodo dẫn lời Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe phát biểu tại một cuộc họp với các doanh nhân ở Diễn đàn Kinh tế Phương Đông (EEF) tại Vladivostok.

Nói về kế hoạch hợp tác kinh tế bao gồm tám điểm, Thủ tướng Abe cho rằng, hai nước cần "đi từ dự án trên giấy tới một hình thức cụ thể", cũng như tạo những điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

Hãng tin Nhật Bản cũng nhận thấy sự khác biệt về quan điểm của hai ông Abe và Putin về thời hạn chuẩn bị ký kết Hiệp định Hòa bình: Thủ tướng Nhật Bản tin rằng quá trình này sẽ cần nhiều thời gian, trong khi Tổng thống Nga lại đưa ra lời đề nghị ký Hiệp định Hòa bình trước cuối năm nay.

Theo đó, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe khi phát biểu tại phiên họp toàn thể của Diễn đàn Kinh tế nói trên đã tỏ ý sẽ thay đổi cách tiếp cận, quyết tâm cùng với Tổng thống Nga Putin thúc đẩy ký kết Hiệp định Hòa bình giữa hai nước.

Ông Abe nói: “Tổng thống Putin, với rất đông cử tọa có mặt tại đây hôm nay, hãy một lần nữa khẳng định ý định của mỗi bên để biến điều đó thành hiện thực. Hãy cùng trả lời những câu hỏi đang rất được quan tâm, đó là nếu chúng ta không thực hiện lúc này thì khi nào sẽ làm? Và nếu chúng tôi không thực hiện, sau này ai sẽ thực hiện?”

Về phần mình, Tổng thống Nga Putin nói rằng hai nước đã đàm phán 70 năm nay rồi và bây giờ hãy cùng ký Hiệp định Hòa bình:

“Trên hết, tôi muốn nói rằng những điều Thủ tướng Abe vừa nêu là đúng, cả ông ấy và tôi muốn chắc chắn đạt được một Hiệp định Hòa bình. Tôi tin rằng đây là điều có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cả đối với các mối quan hệ song phương của chúng ta và tạo ra những điều kiện thuận lợi trên thế giới.

Một ý tưởng vừa mới xuất hiện trong đầu tôi, đó là hãy hoàn tất một Hiệp định Hòa bình, có thể không phải ngay lúc này nhưng vào cuối năm nay, mà không có bất kỳ điều kiện tiên quyết nào.”

Dù đã nêu đến việc "không có bất kỳ điều kiện" về một Hiệp ước Hòa bình, Tổng thống Putin vẫn không nhận được câu trả lời như ý.

Thủ tướng Nhật Bản Abe không có phản ứng gì trước đề xuất này và nói rằng, cả hai nhà lãnh đạo Nhật Bản - Nga đều hiểu rất rõ rằng để thực hiện được việc này thì không hề đơn giản.

Sau đó, Chánh Văn phòng nội các Nhật Bản Yoshihide Suga nói với truyền thông rằng Chính phủ Nhật Bản sẽ tiếp tục các cuộc đàm phán trên nguyên tắc cơ bản là sẽ chỉ ký Hiệp định Hòa bình sau khi giải quyết vấn đề 4 quần đảo ở phương Bắc, khẳng định lập trường này là không đổi.

"Tôi không muốn bình luận về những gì Tổng thống Putin nói. Tuy nhiên, lập trường của chúng tôi không thay đổi, đó là vấn đề Vùng Lãnh thổ phương Bắc cần được giải quyết trước khi ký bất kỳ Hiệp định Hòa bình nào" - ông Suga phát biểu tại buổi họp báo thường kỳ ở Thủ đô Tokyo.

Rõ ràng, dù cả hai nước đang hướng đến các hợp tác kinh tế chung trên chuỗi đảo Kuril/Vùng lãnh thổ phương Bắc nhưng đều chưa thể thống nhất nguyên tắc chung nào về chủ quyền của 4 hòn đảo này.

Phó Chánh Văn phòng nội các Nhật Bản Kotaro Nogami cho hay, nước ông và Nga đã có nhiều hợp tác nông nghiệp như trồng dâu trong nhà kính ở khu vực tranh chấp chủ quyền, nhưng không cung cấp chi tiết về thời gian hoặc địa điểm của bất kỳ dự án nào.

Nhật Bản đang tìm cách xây dựng niềm tin thông qua các hoạt động như vậy để mở đường cho việc giải quyết tranh chấp lãnh thổ, cuối cùng là ký Hiệp định Hòa bình với Nga. Trong khi đó Nga lại muốn thu hút đầu tư của Nhật Bản vào khu vực Viễn Đông giàu tài nguyên nhưng kém phát triển của mình.

Và thực trạng cho thấy cả hai đều chưa thể tìm được tiếng nói chung nào để tiến tới một Hiệp định Hòa bình mà họ kỳ vọng.

Nga - Nhat dap mai chua tan lop vo ngo vuc
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Diễn đàn Kinh tế Phương Đông

Tại Thủ đô Moscow, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Igor Morgulov cũng cho biết, thông báo của Tổng thống Putin không yêu cầu bất kỳ thay đổi nào trong cơ chế đàm phán hiện tại giữa hai nước.

"Chúng tôi đã sẵn sàng, nhưng điều này còn phụ thuộc vào những người bạn Nhật Bản của chúng ta. Chúng tôi sẵn sàng đàm phán ngay lập tức" - ông Morgulov khẳng định những nỗ lực hướng tới Hiệp định Hòa bình song phương vẫn đang diễn ra và chưa bao giờ dừng lại.

Theo quan điểm lâu nay của Nga, quyền sở hữu của Nga đối với các đảo ở chuỗi đảo Kuril là cố định trong văn bản luật quốc tế và không thể bị nghi ngờ. Đây cũng là cản trở rất lớn cho cả hai trong quá trình tiến tới một Hiệp định Hòa bình trong tương lai.

Đông Phong