Tranh luận nóng

Nga ra điều kiện, ông Zelensky sẽ thực hiện Minsk?

Thứ Bảy, 14/09/2019 14:04

(Tin tức 24h) - Nga muốn tạo đột phá cuộc họp Normandy, ông Zelensky có chấp nhận 2 nước Cộng hòa Donbass?

The Moscow Times ngày 13/9 dẫn lời Trợ lý Tổng thống Nga - ông Yuri Ushakov cho biết, phía Nga sẵn sàng tham gia vào cuộc họp nhóm Bộ Tứ Normandy nhưng yêu cầu 3 điều kiện.

Nga ra dieu kien, ong Zelensky se thuc hien Minsk?
Bộ Tứ Normandy trì hoãn từ năm 2016 đến nay nhưng nếu được tổ chức lại, nhất định phải đạt được thỏa thuận sơ bộ.

Thứ nhất, các lực lượng vũ trang ở miền Đông Ukraine của 2 nước Cộng hòa tự xưng phải được thiết lập 2 thành 2 đường dây liên lạc.

Thứ hai, định nghĩa rõ ràng về tình trạng đặc biệt cho khu vực Donbass.

Thứ ba, cuộc họp nhóm bộ Tứ phải đạt được một thỏa thuận sơ bộ và có một kết luận chung.

Theo vị trợ lý Tổng thống Nga, đây là các điều kiện tiên quyết mà Nga yêu cầu phải được các bên chấp thuận trước khi nước này đồng ý tham dự cuộc họp.

"Chúng tôi tin rằng một cuộc họp như vậy [cuộc họp theo định dạng Normandy -ND] nên được diễn ra và chúng tôi đồng ý rằng nó có thể được tổ chức tại Paris theo đề xuất của Tổng thống Pháp" - ông Yuri Ushakov nhận định.

Các điều kiện được trợ lý Tổng thống Nga đưa ra quả thực là một bài toán khó cho Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong bối cảnh cuộc khủng hoảng ở miền Đông đất nước chưa được giải quyết và các cuộc họp Bộ Tứ, vốn bị trì hoãn từ tháng 10/2016, cũng không mang tới bất cứ tín hiệu tích cực nào cho hòa bình Ukraine.

Dù đã có nhiều tín hiệu tích cực trong quan hệ với Nga thời gian qua, Ukraine vẫn chưa có bất cứ động thái nào công nhận sự tồn tại của hai nước Cộng hòa tự xưng ở Donbass là Donetsk và Lugansk. Đặc biệt, các vấn đề thừa nhận sự tồn tại, bao gồm cả định nghĩa, cơ chế đặc biệt liên quan đến hai nước Cộng hòa tự xưng này đều được nêu trong bản Thỏa thuận hòa bình Minsk ký kết vào ngày 12/2/2015.

Cụ thể, Điều 11 của Thỏa thuận Minsk cũng quy định: “Bản Hiến pháp mới của Ukraine cần nhận được sự đồng thuận của đại diện Donetsk và Lugansk, sẽ có hiệu lực thi hành vào cuối năm 2015, nhằm thiết lập tình trạng phân quyền. Việc thông qua bản pháp chế công nhận quyền tự trị của phe ly khai cũng sẽ được công bố vào cuối năm 2015”.

Trong thỏa thuận ghi rõ “…cần nhận được sự đồng thuận của đại diện Donetsk và Lugansk” và nhưng từ đó đến nay họ không hề được tham khảo và đóng góp ý kiến vào bản Hiến pháp, đồng thời với tuyên bố trên của ông Poroshenko, “…bản pháp chế công nhận quyền tự trị của phe ly khai” chắc chắn cũng sẽ không bao giờ có.

Hoặc Điều 8: “Các bên tham chiến cần phối hợp hành động để khôi phục hoạt động xã hội và kinh tế bao gồm việc chi trả lương hưu và đóng thuế. Chính phủ Ukraine phải khôi phục hệ thống ngân hàng tại vùng quân sự”.

Trước đó, Kiev đã rút các cơ quan chính phủ, đóng cửa các ngân hàng, cắt trợ cấp xã hội, ngừng chi trả lương hưu và lương công chức dẫn đến việc phe ly khai đã xây dựng cơ cấu tài chính-ngân hàng, lưu hành tiền tệ riêng để tiến hành chi trả các khoản đó.

Sau khi ký thỏa thuận, Ukraine vẫn không hành động.

Ngoài ra, Điều 7 của thỏa thuận Minsk 2 về việc “đảm bảo công cứu trợ nhân đạo có thể tiếp cận tới mọi khu vực bị ảnh hưởng từ chiến sự, do một nhóm công tác quốc tế đảm nhận giám sát hoạt động” cũng không được thực thi đúng theo tinh thần của nó. Đến nay, chỉ Nga  cung cấp viện trợ nhân đạo cho các vùng chiến sự ở miền Đông còn Ukraine và phương Tây không hề đả động gì đến vấn đề này. Thậm chí Mỹ và các nước phương tây chỉ đổ dồn vào cung cấp viện trợ quân sự, vũ khí cho quân đội Ukraine.

Những cáo buộc Ukraine vi phạm Thỏa thuận hòa bình Minsk đã bị Nga lên án từ sau khi thỏa thuận này có hiệu lực cho tới nay.

Nếu Ukraine muốn tiếp tục bàn về vấn đề hòa bình miền Đông Ukraine, họ phải đáp ứng thực hiện một phần các điều khoản của thỏa thuận Minsk. 3 vấn đề tiên quyết nhất đã được Nga nêu ra trong điều kiện.

Chỉ khi Kiev thực hiện những gì họ đã ký thì một cuộc họp Normandy mới thực sự có hiệu quả. Nếu không, rõ ràng là Moscow không muốn "phí thời gian".

Sự kiên quyết của Nga đã ép Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phải lựa chọn: Thừa nhận sự tồn tại của hai quốc gia tự xưng, dần chấp nhận ngồi vào đàm phán với họ hoặc tiếp tục chứng kiến 2 vùng đất này có thể sẽ muốn được sáp nhập vào Nga.

Trong những tuyên bố mới nhất, ông Zelensky đã bày tỏ sự kiên quyết về tình trạng của Donbass và bán đảo Crimea.

Ông Volodymyr Zelensky cho rằng, Ukraine sẽ không chỉ tìm cách đòi lại Crimea “bằng lời nói suông".

"Tôi cho rằng điều khó khăn nhất là giành lại Crimea. Tôi vẫn chưa tham gia cuộc họp nào của nhóm Bộ tứ Normandy hay hội đàm với (Tổng thống) Putin. Chúng tôi sẽ đấu tranh để giành lại Crimea. Và không chỉ bằng lời nói suông đâu” - Tổng thống Vladimir Zelensky phát biểu tại Diễn đàn Chiến lược châu Âu Yalta ở thủ đô Kiev, Ukraine ngày 13/9.

Theo ông Zelensky, Ukraine hiện “có một vài quan điểm, một vài ý tưởng” để giải quyết vấn đề Crimea.

“Tuy nhiên, tôi không thể nói với các bạn về điều này, vẫn còn quá sớm. Vấn đề này sẽ giải quyết như một cuộc trao đổi. Và hiện tại tôi chưa muốn tiết lộ cho bất kỳ ai ý tưởng của chúng tôi” - Tổng thống Ukraine cho biết thêm.

Chưa rõ kế hoạch của ông Zelensky là gì, nhưng với những tâm ý như vậy, Tổng thống Ukraine sẽ khó mà gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin ở cuộc họp bộ Tứ Normandy, nếu nó vẫn diễn ra và vắng mặt Nga.

Đông Phong