Tranh luận nóng

Nhà khoa học Trung Quốc rời khỏi, Mỹ chảy máu chất xám?

Thứ Sáu, 04/12/2020 10:59

(Tin tức 24h) - Hàng nghìn nhà khoa học Trung Quốc đang tìm cách rời Mỹ sau khi chính quyền của ông Donald Trump có thái độ quyết truy lùng.

Bộ Tư pháp Mỹ hôm 2/12 cho biết,  sau cuộc điều tra của FBI trong mùa hè này, hơn 1.000 nhà nghiên cứu khoa học Trung Quốc đã rời khỏi Mỹ.

Nha khoa hoc Trung Quoc roi khoi, My chay mau chat xam?
Nhà khoa học Trung Quốc vội vàng rời Mỹ dưới sự truy lùng của các cơ quan điều tra. Ảnh minh họa: WSJ

Cuộc tháo chạy này diễn ra sau vụ bắt giữ 6 nhà nghiên cứu Trung Quốc với cáo buộc nói dối về mối liên hệ của họ với Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc trong đơn xin cấp thị thực. Động thái từ chính quyền của ông Trump là lời cảnh báo đến Trung Quốc rằng, các cá nhân không khai báo trung thực về tình trạng của mình sẽ phải rời đi hoặc bị bắt giữ.

Một số chuyên gia cũng như cựu quan chức FBI nhận định, số nhà nghiên cứu thực sự hiện làm việc cho PLA có thể thấp hơn nhiều. Họ cho rằng có thể tất cả những người trên đều có liên hệ với quân đội ở một vài thời điểm và phải đứng trước sức ép làm gián điệp cho chính phủ Trung Quốc.

FBI và Bộ Tư pháp Mỹ biết rõ về quy mô rộng khắp từ những nỗ lực của Trung Quốc nhằm có được công nghệ của Mỹ song họ cảm thấy rất bất ngờ bởi sau vụ đóng cửa lãnh sự quán, có quá nhiều người rời khỏi Mỹ, một quan chức Mỹ cho hay.

James Mulvenon, một chuyên gia nghiên cứu về hoạt động gián điệp của Trung Quốc cho biết kể từ tháng 6, FBI đã phỏng vấn 50 - 60 nhà nghiên cứu tại 30 thành phố được cho là có liên hệ với PLA.

Theo ông Mulvenon, sau khi chính phủ Trung Quốc biết được mối quan tâm của FBI đến những cá nhân này, các nhà ngoại giao Trung Quốc đã nhanh chóng cảnh báo các nhà nghiên cứu trên về cuộc điều tra của FBI.

Các động thái của Bộ Tư pháp là một phần trong sáng kiến 2 năm nhằm làm gián đoạn và ngăn cản những nỗ lực của Trung Quốc trong việc đánh cắp tài sản sở hữu trí tuệ và bí mật thương mại của Mỹ.

Ông Demers nhấn mạnh chính phủ Mỹ không nhắm vào những người này vì sắc tộc của họ.

"Chúng tôi tập trung nhiều hơn vào cách hành xử chứ không phải sắc tộc của họ", quan chức Mỹ khẳng định, đồng thời cho biết việc các cá nhân che giấu mối quan hệ của họ với chính phủ Trung Quốc là sự vi phạm cốt lõi tính nhất quán của một tổ chức học thuật.

"Tất cả vấn đề xoay quanh sự minh bạch", ông Demers khẳng định.

Song có một vấn đề đáng lưu tâm theo ý kiến ​​của các chuyên gia từ tổ chức nghiên cứu Marco Polo, các nhà khoa học Trung Quốc cũng là nguồn chất xám quan trọng của Mỹ. Phân tích các công trình nghiên cứu trí tuệ nhân tạo thành công nhất được trích dẫn nhiều nhất trên các tạp chí khoa học và các hội thảo khoa học hàng đầu, các nhà khoa họcđến từ Trung Quốc đang đóng góp phần đáng kể cho khoa học Mỹ.

Theo dữ liệu của Marco Polo, 90% nhà khoa học Trung Quốc được đào tạo tại Mỹ ở lại làm việc tại đất nước này.

Trong nhiều thập kỷ, hệ thống giáo dục đại học của Mỹ, cũng như môi trường nghiên cứu tự do đã thu hút nhân tài từ ​​khắp nơi trên thế giới. Những thành tựu khoa học có thể được gọi là niềm tự hào của nước Mỹ - những công ty công nghệ và khám phá lớn nhất, thường được thực hiện bởi những người không có quốc tịch Mỹ.

Trung tâm Marco Polo cho rằng, nước Mỹ đang giữ ưu thế nhưng chính quyền hiện nay lại muốn đem vào áp dụng triệt để những biện pháp liên quan đến giới khoa học. Họ bắt đầu áp đặt các hạn chế nhập cảnh đối với các nhà khoa học từ Trung Quốc. Ngay cả những sinh viên học tại các trường đại học hoặc làm việc trong các viện nghiên cứu của Trung Quốc được cho là kết nối với tổ hợp công nghiệp quân sự của nước này giờ đây có thể bị cấm nhập cảnh vào Mỹ.

Đối với một nhà khoa học thực sự, tại Mỹ, bầu không khí khoa học thuận lợi đã phát triển trong nhiều năm, cũng như khả năng tự do trao đổi dữ liệu khoa học và thực tiễn tốt nhất là quan trọng hơn mức lương cao và những ưu đãi khác.

Chuyên gia Li Kai từ Đại học Tài chính Sơn Tây (Trung Quốc) nhận xét trong cuộc phỏng vấn của Sputnik: "Nếu Mỹ muốn tách biệt hoàn toàn với Trung Quốc trong các ngành công nghiệp công nghệ cao, bao gồm trí thông minh nhân tạo, và có ý định trục xuất các nhà khoa học Trung Quốc, điều này có thể làm chậm quá trình phát triển AI ở Mỹ, đồng thời, sẽ thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp này ở Trung Quốc."

Hải Lâm