Tranh luận nóng

Ông Gorbachev: Mỹ rút INF làm thế giới hỗn loạn

Thứ Sáu, 02/08/2019 15:22

(Tin tức 24h) - Cựu Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev chỉ trích Tổng thống Trump phá bỏ di sản của mình và gây ra sự hỗn loạn trên toàn thế giới.

Trả lời phỏng vấn hãng tin tức Interfax của Nga ngày 2/8, cựu Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev đã chỉ trích đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump vì rút khỏi Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) mà ông Gorbachev và người đồng cấp Mỹ Ronald Reagan.

Ong Gorbachev: My rut INF lam the gioi hon loan
Cựu tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev. Ảnh: Reuters

Ông Gorbachev cho rằng, quyết định của ông Trump sẽ làm suy yếu an ninh quốc tế và gây ra sự hỗn loạn trên toàn thế giới.

Bằng cách rút khỏi Hiệp ước năm 1987, Mỹ đang giáng một đòn chí mạng không chỉ vào châu Âu, mà toàn bộ hệ thống an ninh quốc tế.

"Việc chấm dứt hiệp ước sẽ khó có lợi cho cộng đồng quốc tế, động thái này làm suy yếu an ninh không chỉ ở châu Âu, mà trên toàn thế giới" - cựu Tổng thống Gorbachev nhận định.

Ông Gorbachev cũng cho biết, ông từng hy vọng Washington sẽ đảo ngược tiến trình rút khỏi INF và sửa đổi quyết định mà ông Trump đã tuyên bố. Thay vào đó, phía Mỹ còn cáo buộc Nga phát triển hệ thống tên lửa vi phạm các điều khoản của Hiệp ước INF.

"Ban đầu chúng tôi vẫn còn mang hy vọng về đối tác Mỹ. Thật không may, chúng đã không thành hiện thực. Tôi nghĩ rằng, bây giờ, tất cả chúng ta đều thấy rằng... động thái này của mình gây ra sự không chắc chắn và gia tăng sự hỗn loạn của các vấn đề chính trị trên quốc tế" - cựu Tổng thống Gorbachev tuyên bố.

Ông Gorbachev kêu gọi Nga và Mỹ tập trung vào việc bảo tồn trụ cột cuối cùng của an ninh chiến lược toàn cầu - Hiệp ước START mới được ký vào năm 2011 nhằm cắt giảm kho vũ khí hạt nhân khổng lồ của Mỹ và Nga xuống 1/3.

Ong Gorbachev: My rut INF lam the gioi hon loan
Tổng thống Mỹ Ronald Reagan và nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev ký Hiệp ước INF tại Nhà Trắng ở Washington DC, ngày 8/12/1987. Ảnh: Global Look Press/RT

Hiệp ước này có số phận "không chắc chắn" do các tuyên bố từ phía Washington.

Đầu tuần này, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton nói rằng Hiệp ước START mới là một “sai lầm” và khó có khả năng được gia hạn sau khi nó hết hạn vào năm 2021.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng không có mong muốn gia hạn thỏa thuận này trong bối cảnh nhiều quốc gia trên thế giới đã sở hữu được công nghệ làm giàu hạt nhân ở quy mô lớn.

Tổng thống Trump đã mong muốn lôi kéo ít nhất là Trung Quốc vào trong một thỏa thuận hạt nhân mới, chứ không phải thỏa thuận START mới. Nhưng ý tưởng đó đã không thành công khi Trung Quốc phủ nhận đang phát triển vũ khí hạt nhân và không chấp nhận bó buộc mình vào một thỏa thuận hạt nhân với 2 ông lớn như Nga và Mỹ.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper bộc lộ vẻ vui mừng khi Mỹ rút khỏi Hiệp ước INF. "Tôi nghĩ rằng Hiệp ước INF đã phục vụ chúng tôi rất tốt. Nhưng nó chỉ hoạt động hiệu quả khi cả hai bên tuân thủ Hiệp ước" - Bộ trưởng Mỹ nhấn mạnh.

Ông Esper cũng đề cập tới Trung Quốc như một nhiệm vụ mà Mỹ hướng tới sau khi rút khỏi Hiệp ước INF.

"Hầu hết hàng trong kho của Trung Quốc là các tên lửa tầm trung và vì vậy, chúng tôi cần đảm bảo có khả năng phản ứng nếu phải đối đầu với một trận chiến" - ông Esper khẳng định.

Ngay cả khi các quốc gia châu Âu bày tỏ lo ngại về hậu quả của một cuộc chạy đua vũ trang mới, NATO vẫn tán thành lập trường của Mỹ và cho rằng tên lửa 9M729 của Nga đã vi phạm thỏa thuận INF.

Ông Thomas Mahnken, Giáo sư nghiên cứu chiến lược tại Trường Nghiên cứu Quốc tế Tiên tiến của Đại học Johns Hopkins cho rằng, việc rút khỏi INF và START mới là cần thiết với Mỹ. Washington hiện phải triển khai các vũ khí tầm trung trên các đảo mà họ sở hữu tại Thái Bình Dương và các lãnh thổ khác do đồng minh kiểm soát.

Một động thái như vậy sẽ giúp chống lại sự trỗi dậy của Trung Quốc, đặc biệt là ở Biển Đông.

"Đã đến lúc lật ngược tình thế" - Giáo sư Mahnken bình luận.

Trong khi đó, Mỹ đã cam kết không triển khai các tên lửa vũ trang hạt nhân mới ở châu Âu, nhưng không đưa ra lời hứa nào về việc triển khai vũ khí thông thường.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov vừa tuyên bố cứng rắn rằng, Moscow sẽ không mù quáng tin tưởng NATO khi liên minh này nói rằng họ sẽ không triển khai các tên lửa hạt nhân ở Châu Âu.

Nga sẽ không để cho bất kỳ ai gây áp lực hay cưỡng ép Nga có những bước đi cụ thể trong các tình huống nảy sinh xung quanh Hiệp ước INF.

"Áp lực và cưỡng ép không phải là ngôn ngữ mà chúng tôi cho phép bất kỳ ai sử dụng khi nói chuyện với chúng tôi” - ông Ryabkov nhấn mạnh.

Theo ông Ryabkov, Nga hy vọng “lương tri và sự quan tâm chung đến an ninh của lục địa Châu Âu cũng như an ninh toàn cầu sẽ vượt lên trên những quan ngại liên quan đến việc dựa vào vũ lực và áp lực trong mọi lĩnh vực”.

Moscow sẽ không mù quáng tin tưởng vào NATO khi liên minh này nói rằng họ sẽ không triển khai các tên lửa hạt nhân ở Châu Âu.

“Hiện tại, NATO đang đảm bảo với chúng tôi rằng họ không có kế hoạch triển khai các thiết bị hạt nhân như vậy. Tuy nhiên, những lời cam kết như thế không nên được xem xét như bề ngoài của nó” -  Thứ trưởng Ngoại giao Nga tuyên bố.

Ông Ryabkov không quên nhắc lại,  liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương “trước đây đã nhiều lần phá vỡ các cam kết của họ, thay đổi kế hoạch cũng như dự định của họ”.

“Vì thế, không có cơ sở để tin tưởng những lời phát biểu kiểu đó trong tình hình mới có nhiều sự thay đổi như hiện nay” - ông Ryabkov nói thêm.

Hải Lâm