Tranh luận nóng

Tách chuyện 4 hòn đảo khỏi hiệp ước hòa bình Nga-Nhật?

Thứ Tư, 30/01/2019 07:41

(Tin tức 24h) - 4 hòn đảo do Nga quản lý nên được tách riêng khỏi hiệp ước hòa bình, Nhật Bản không có cơ hội lấy lại.

Người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov hôm 29/1 đã phát đi tuyên bố nêu rõ, Nga và Nhật Bản đang nỗ lực đàm phán hướng tới một hiệp ước hòa bình.

Tach chuyen 4 hon dao khoi hiep uoc hoa binh Nga-Nhat?
Nga tái khẳng định chủ quyền và sức mạnh ở Kuril, Nhật hết cơ hội?

Ký hiệp ước hòa bình là mục tiêu quan trọng trong các cuộc đàm phán hiện nay giữa hai nước nhằm kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ Hai.

Ông Peskov nói rằng, mục tiêu quan trọng của cuộc đàm phán không phải là được gì hay mất gì, mà là ký kết một hiệp ước hòa bình và chấm dứt Chiến tranh Thế giới thứ 2.

Theo ông, vấn đề 4 hòn đảo do Nga quản lý nên được tách riêng khỏi hiệp ước hòa bình.

Tuyên bố này dập tắt mọi quan điểm cố hữu của Nhật Bản cho rằng, họ sẽ đòi lại được chủ quyền trên một số đảo, thậm chí cả 4 hòn đảo lớn ở Kuril.

Hồi tháng 9 năm ngoái, Tổng thống Putin đã đề xuất với Thủ tướng Abe về việc hai nước sẽ ký kết một hiệp ước hòa bình trước cuối năm 2018 mà không có bất kỳ điều kiện tiên quyết nào.

Nhật Bản từ chối đề xuất trên và duy trì quan điểm rằng hiệp ước hòa bình chỉ có thể được ký kết sau khi giải quyết vấn đề 4 hòn đảo do Nga kiểm soát mà Nhật Bản tuyên bố chủ quyền.

Chính phủ Nhật Bản duy trì quan điểm rằng 4 hòn đảo trên là phần lãnh thổ cố hữu của Nhật Bản và bị chiếm giữ trái phép sau Chiến tranh Thế giới thứ 2.

Điều này có phần mâu thuẫn với chính Tokyo khi họ cũng đồng thuận với Nga rằng, lấy tuyên bố 1956 của Liên Xô-Nhật Bản làm cơ sở cho các cuộc đàm phán tiếp theo về tranh chấp chủ quyền Kuril.

Tuyên bố Xô-Nhật năm 1956 ký tại Moscow nêu rõ:

2 bên tuyên bố chấm dứt chiến sự giữa Liên Xô và Nhật Bản trong Chiến tranh thế giới thứ hai, cũng như nối lại hợp tác và quan hệ láng giềng tốt đẹp. Khôi phục và liên lạc ngoại giao.

Liên Xô từ chối các khoản bồi thường của Nhật Bản, yêu cầu nước này gia nhập Liên Hợp Quốc, thả tất cả tù nhân Nhật Bản và gửi họ về quê hương của họ.

Hai bên đồng ý từ chối tất cả các yêu sách lãnh thổ và các yêu sách khác đối với nhau. Ngoài ra, Liên Xô sẽ trả lại đảo Shikotan và quần đảo Habomai cho người Nhật ngay sau khi ký kết hiệp ước hòa bình…

Nhưng Hiệp ước hòa bình chưa được ký kết do chuyển biến từ phía Nhật Bản.

Dưới áp lực của Mỹ, Nhật Bản từ chối ký kết hiệp ước hòa bình đồng thời bắt đầu yêu cầu trả lại không chỉ các lãnh thổ được nêu trong tuyên bố, mà cả các đảo Kunashir và Iturup.

Vào ngày 19/1/1960, người Nhật đã ký Thỏa thuận Tương tác và An ninh với Mỹ, trong đó họ cho phép người Mỹ triển khai quân đội và căn cứ quân sự trên lãnh thổ của họ.

Một tuần sau, Liên Xô tuyên bố rằng họ sẽ không nối lại các cuộc đàm phán về việc chuyển đảo Shikotan và Habomai, vì quân đội Mỹ có thể đóng quân ở đó, đe dọa an ninh của Liên Xô.

Chính phủ Liên Xô cho rằng, các đảo sẽ được bàn giao cho Nhật Bản chỉ khi nào tất cả các lực lượng ngoại quốc được rút khỏi lãnh thổ.

Vào tháng 2/1960, một bản ghi nhớ đã xuất hiện từ chính phủ Nhật Bản, tuyên bố ý định thu hồi lại từ Liên Xô, không chỉ Shikotan và Habomai, mà cả các vùng lãnh thổ bị mất khác.

Hành động này là hành động then chốt khiến tuyên bố Xô – Nhật năm 1956 bị đóng lại.

Cuối tháng 12/2018, bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 ở Buenos Aires (Argentina), các nhà lãnh đạo tuyên bố thiết lập một định dạng đàm phán hiệp ước hòa bình mới. Ngoại trưởng của hai nước được giao nhiệm vụ giám sát công việc này.

Đông Phong