Tranh luận nóng

Xung đột mới ở Trung Đông sau khi Syria chiến thắng

Thứ Tư, 06/12/2017 18:26

(Tin tức 24h) - Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô Israel, dự báo cơn sóng thần mới ở vùng sâu Trung Đông.

The New York Times dẫn thông tin từ Nhà Trắng cho biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tuyên bố công nhận Jerusalem là Thủ đô của Israel và di chuyển Đại sứ quán Mỹ tới Jerusalem. Thông tin này sẽ được ông Trump công bố trong phòng tiếp Ngoại giao của Nhà Trắng vào lúc 1h chiều ngày 6/12 (giờ địa phương).

Ngay khi thông tin về quyết định của Tổng thống Mỹ được đưa ra, khu vực này đã được dự đoán bắt đầu một viễn cảnh bất ổn mới. Các đại sứ quán Mỹ trên khắp thế giới đã được Bộ Tư pháp yêu cầu tăng cường an ninh và các biện pháp bảo vệ.

Xung dot moi o Trung Dong sau khi Syria chien thang
Tổng thống Trump đặt tay lên Bức tường Than khóc, một địa điểm linh thiêng ở Jerusalem, thể hiện sự ủng hộ Israel.

Nhân viên chính phủ Mỹ đã được yêu cầu rời Thành phố cổ Jerusalem và Ngân Hàng Phương Tây cho đến khi có thông báo mới.

Tổng thống Trump sẽ đưa ra quyết định trên dựa vào lịch sử cổ đại và những hiện thực chính trị hiện thời mà cơ quan lập pháp Israel và nhiều cơ quan chính phủ đang ở Jerusalem thông tin.

Ông cũng sẽ ra lệnh cho Bộ Ngoại giao bắt đầu quá trình lập kế hoạch và xây dựng một tòa Đại sứ quán mới ở Jerusalem, nhưng các quan chức Nhà Trắng nói rằng quá trình xây dựng này sẽ mất ít nhất 3 năm và chưa thể di dời lập tức.

Tuyên bố về việc chuyển địa điểm đặt Đại sứ quán Mỹ sẽ là một thay đổi mang tính biểu tượng và có ý nghĩa quan trọng trong chính sách của Washington đối với vấn đề Israel- Palestine.

Quyết định của ông Trump được cho là không phải do tính toán ngoại giao mà chỉ đơn giản là tôn trọng lịch sử và hiện tại, hay ông chỉ đang nỗ lực thực hiện các lời hứa khi tranh cử.

Từ năm 1995, Quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật đại sứ quán Jerusalem, kêu gọi Washington di chuyển tòa đại sứ từ Tel Aviv sang Jerusalem, qua đó công nhận thành phố này là thủ đô của Israel. Về lý thuyết, đạo luật buộc chính phủ phải chấp hành.

Song trên thực tế, một điều khoản khác trong luật cũng cho phép các tổng thống kế nhiệm được trì hoãn việc thực thi đạo luật này cứ mỗi 6 tháng "vì lợi ích an ninh quốc gia".

Các đời Tổng thống Mỹ sau đó gồm Bill Clinton, George W. Bush và Barack Obama đều ký hoãn phê chuẩn đạo luật theo chu kỳ 6 tháng.

Ngay từ chiến dịch tranh cử, ông Trump đã khẳng định sẽ đưa sứ quán Mỹ đến Jerusalem và mệt mỏi với việc ký tá này. Song nỗ lực của ông Trump cũng bị trì hoãn sau khi phải miễn cưỡng ký việc này lần đầu tiên vào tháng 6.

Hiện tòa nhà Đại sứ quán Mỹ ở Jerusalem đang trong quá trình xây dựng và phải mất vài năm mới xong, ông Trump có khả năng sẽ mất một số lần 6 tháng nữa.

Xung dot moi o Trung Dong sau khi Syria chien thang
Đại sứ quán Mỹ tại Tel Aviv, Israel.

Tờ báo Mỹ cho hay, thái độ của Tổng thống Trump khi công nhận Jerusalem là của Israel đã khiến kể cả các quan chức ngoại giao Mỹ bất đồng. Họ cho rằng, nó sẽ làm đổi hướng chính sách đối ngoại gần 7 thập kỷ qua của Mỹ và có khả năng sẽ biến vùng Trung Đông vào một bất ổn mới cực sâu sắc.

Nhiều quan chức Mỹ, bao gồm Bộ trưởng Ngoại giao Rex Tillerson và Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis cũng đã ra cảnh báo với ông Trump.

Quyết định này được cho là sẽ tiếp tay cho những chiến dịch tuyên truyền của các nhóm phiến quân và Iran.

Những nhóm phiến quân Hồi giáo như Al-Qaeda, phong trào Hamas và Hezbollah từ lâu đã tận dụng sự nhạy cảm của cộng đồng Hồi giáo với vấn đề Jerusalem để kích động tinh thần chống Israel và chống Mỹ trong khu vực.

Ngoài ra, nhiều nhận định cho rằng, nếu Tổng thống Mỹ quyết định như vậy, điều đó có thể cực kỳ bất lợi cho bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào. Đơn cử với người Palestine, họ coi Đông Jerusalem là thủ đô hợp pháp cho tương lai của họ. Trên thực tế, nhiều quốc gia đã phản ứng sau khi ông Trump tuyên bố ý định này.

Trung Đông dậy sóng

Vấn đề Jerusalem chính là trọng tâm của xung đột dai dẳng giữa Israel và Palestine. Nếu như Israel nhận được sự hậu thuẫn của Mỹ thì Palestine lại nhận được sự ủng hộ của toàn bộ phần còn lại của thế giới Arab và Hồi giáo.

Xung dot moi o Trung Dong sau khi Syria chien thang
Khu vực Thành phố Jerusalem

Trong cuộc điện đàm ngày 5/12 để thông báo quyết định này, vua Salman của Ả-rập Saudi nói với ông Trump rằng, bất kỳ tuyên bố nào của Mỹ về tình trạng của Jerusalem trước thỏa thuận hòa bình “sẽ gây tổn hại đến quá trình đàm phán hòa bình và leo thang căng thẳng trong khu vực”.

Thậm chí, vua Salman còn nhấn mạnh, tuyên bố Jerusalem là thủ đô của Israel gây nên sự khiêu khích không hề dễ chịu đối với tất cả người Hồi giáo trên khắp thế giới.

Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas và vua Abdullah II của Jordan cũng cảnh báo, việc di chuyển đại sứ quán Mỹ sẽ đe dọa các nỗ lực hòa bình, an ninh và ổn định của Trung Đông, và cả thế giới.

Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas không chỉ cảnh báo về "những hậu quả nguy hiểm đối với tiến trình hòa bình, an ninh và ổn định khu vực", mà còn cầu viện Giáo hoàng Francis và các nguyên thủ Nga, Pháp và Jordan cùng can thiệp.

Các lãnh đạo Palestine thậm chí kêu gọi "3 ngày cuồng nộ" để phản đối dự định của Mỹ.

Còn Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan thì gọi đây là "lằn ranh đỏ" đối với Israel và Ankara có thể phản ứng bằng cách cắt quan hệ ngoại giao với Israel.

Bộ trưởng Tình báo Israel - ông Israel Katz thì trấn an: "Chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng cho tất cả tình huống, bao gồm đối phó với làn sóng bạo lực nếu Tổng thống Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Và nếu Abbas đi đầu trong sự bạo lực này thì đó sẽ là sai lầm lớn nhất của ông ấy".

Sau cơn địa chấn ở Syria, có vẻ như, Trung Đông lại tiếp tục chứng kiến những xung đột mới.

Đông Phong

}