Tranh luận nóng

Nga lấy gì để đáp trả NATO?

Nga không muốn đối đầu với NATO, nhưng sẽ có biện pháp đáp trả với hành động tăng cường quân sự ở sườn Tây nước Nga của NATO.

Thứ Hai, 15/02/2016 10:37

Đây là tuyên bố của người Đại diện thường trực Nga tại NATO Alexander Grushko hôm 13/2 tại Hội nghị An ninh Munich. "Ngày nay, các vấn đề thực tế như tỵ nạn, chủ nghĩa khủng bố đòi hỏi NATO phải hợp tác, kể cả với Nga. Nếu không có Nga sẽ không thể đạt kết quả cụ thể trong các mục đích an ninh thực sự", nhà ngoại giao Alexander Grushko nhận định.

Theo kết quả nghiên cứu của cơ quan Tình báo Hải quân Mỹ, tuyên bố của người đại diện Nga tại NATO là hoàn toàn có cơ sở và Moscow có đủ khả năng để chặn đứng bước tiến của Mỹ và NATO tại sườn Tây nước này.

Nguồn tin này cho biết thêm, Hải quân Nga chỉ đứng sau Hải quân Mỹ và Trung Quốc về quy mô và sẽ có thể sớm có khả năng để ngăn chặn Hải quân Mỹ đi vào vùng biển Baltic và Biển Đen. Căn cứ của Nga tại Crimea và Kalinigrad có thể chặn đứng sự di chuyển của các lực lượng Mỹ vào Biển Đen hoặc biển Baltic.

Sự lo lắng của Mỹ không phải là thừa bởi vị trí chiến lược của Kaliningrad - vùng lãnh thổ hải ngoại duy nhất của Nga. Kaliningrad nằm xen giữa và tiếp giáp với Ba Lan và Lithuania, như một mũi dao đâm vào giữa 2 quốc gia thành viên NATO này, đồng thời là trọng điểm trấn giữ eo biển Baltic, có vị thế chiến lược hết sức quan trọng. Bất cứ một động thái quân sự nào ở khu vực này cũng sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến các nước xung quanh.

Hồi đầu năm 2015, Tổng Tham mưu trưởng Các lực lượng vũ trang Nga Valery Gerasimov tuyên bố: “Trong năm 2015, những nỗ lực chính của Bộ Quốc phòng sẽ tập trung vào việc tăng cường khả năng chiến đấu của các lực lượng vũ trang để đáp ứng với các kế hoạch xây dựng quân đội. Trong đó, trọng tâm sẽ là Crimea, Kaliningrad và Bắc Cực”.

Ba khu vực địa-chính trị quan trọng này mới xuất hiện lần đầu tiên trong Học thuyết quân sự mới của nước Nga, được Tổng thống Nga V. Putin phê duyệt vào ngày 26/12/2014, sau những biến động chính trị lớn ở Ukraine, khiến sức ép của Mỹ và NATO đối với Nga đang ngày một gia tăng.

Kaliningrad là nơi đồn trú của Hạm đội Baltic - một yếu tố cấu thành trọng yếu của Quân khu phía Tây, có Bộ tư lệnh đặt tại thành phố Baltiysk. Hạm đội này có khả năng khống chế hoàn toàn khu vực eo biển Baltic với lực lượng chủ chốt là Lữ đoàn tàu mặt nước 128, Lữ đoàn tàu đổ bộ 71, Lữ đoàn tàu tên lửa 36, Lữ đoàn tàu ngầm 123.

Lực lượng không quân Nga ở khu vực này có các căn cứ không quân Chernyakhovsk và Donskoye. Cả hai căn cứ không quân trên đều có vai trò rất quan trọng, là địa điểm xuất phát của lực lượng máy bay trinh sát, chiến đấu, ném bom, đảm nhận nhiệm vụ tuần tra chiến đấu, ngăn chặn hoạt động theo dõi trên không ở vùng Baltic của NATO.

Gần đây nhất là vào năm 2012, phương Tây đã phát hiện các tên lửa đạn đạo tầm ngắn Iskander được triển khai ở Kaliningrad. Ngoài ra, có những báo cáo chưa rõ ràng về việc Nga “có thể đã triển khai vũ khí hạt nhân đến Kaliningrad”, sau khi Mỹ tuyên bố về kế hoạch xây dựng một hệ thống phòng thủ tên lửa ở Cezch và Ba Lan.

Kể từ khi cuộc khủng hoảng chính trị ở Ukraine bùng nổ, Mỹ và NATO tăng cường binh lực đến khu vực Baltic và Ba Lan để kiềm chế Nga. Đáp trả lại, Moscow đã đơn phương chấm dứt một thỏa thuận với Lithuania vốn cho phép cả hai nước giám sát lực lượng vũ trang của nhau vào tháng 5/2014.

Thỏa thuận này là một phần trong những nỗ lực nhằm tăng cường sự tin tưởng lẫn nhau, theo đó Lithuania có thể tự do tiếp cận với tất cả các đơn vị vũ trang Nga ở Kaliningrad và ngược lại, Moscow được phép giám sát tất cả các lực lượng quân sự của Vilnius.

Như vậy, những cơ chế hợp tác và giám sát lẫn nhau giữa Nga và NATO đã bị hủy bỏ, dẫn tới những căng thẳng tiếp theo khi cả hai bên đều liên tiếp tăng cường các hoạt động diễn tập đáp trả lẫn nhau trong năm 2014.

Đặc biệt là Nga đã huy động tới đây cả máy bay ném bom tiền tuyến Su-34 và máy bay ném bom chiến lược Tu-22M3, đồng thời tăng cường cho Hạm đội Baltic tới hơn 20 chiến hạm, lực lượng phòng không cũng được bổ sung sức mạnh với các hệ thống tên lửa tối tân S-300 và S-400.

Tuy các các quan chức quân sự và học giả Moscow nhiều lần khẳng định rằng Kaliningrad không phải là mối đe dọa với các quốc gia láng giềng (toàn bộ thuộc NATO), nhưng với những động thái mới nhất của phương Tây và cả của Nga, có thể khẳng định chắc chắn rằng sườn Tây sẽ là thử thách lớn nhất mà NATO không dám vượt qua nếu khối này muốn uy hiếp Moscow. (Ảnh trong bài: Máy bay Su-34, Tu-22M3 và hệ thống phòng thủ S-400).