Tranh luận nóng

'Sứ giả chiến tranh' Tomahawk bị tố mù đường

Dù "sứ giả chiến tranh" Tomahawk được Mỹ đánh giá có thể tấn công chính xác mục tiêu nhỏ như ô cửa từ xa ngàn km nhưng thực tế có phải vậy?

Thứ Sáu, 13/03/2020 07:33

Được Mỹ đưa vào trang bị từ năm 1983 tới nay, tên lửa hành trình Tomahawk đã tham gia rất nhiều trận đánh và để lộ không ít điểm yếu của mình. Điểm yếu đầu tiên của Tomahawk được giới chuyên gia chỉ ra là hệ thống dẫn đường.

Cơ chế dẫn đường tốt nhất của tên lửa hành trình Tomahawk là TERCOM, cơ chế này đòi hỏi các bản đồ vệ tinh về đường bay và mục tiêu cần phải nạp sẵn vào hệ thống máy tính của tên lửa trước khi nó được phóng đi. Tuy nhiên ở những khu vực hoang vu hẻo lánh, ảnh vệ tinh thường có độ nét không cao, thời gian cập nhật lâu và có sai số lớn so với thực tế.

Chính điều đó có thể khiến cho các quả tên lửa Tomahawk bay nhầm đường do thông tin tình báo từ các hình ảnh vệ tinh sai dẫn đến các tham số về tọa độ, góc bay sai so với thực tế và khiến quả tên lửa trị giá 1,6 triệu USD này không bao giờ đến được mục tiêu.

Cơ chế dẫn đường DSMAC cũng không khá khẩm hơn là bao, cơ chế này cho phép tên lửa cập nhật hành trình và tọa độ mục tiêu liên tục trong quá trình bay, khiến các tham số được nạp vào tên lửa theo thời gian thực có tính chính xác cao.

Tuy nhiên cách thức dẫn đường này lại đòi hỏi hệ thống liên kết dữ liệu có tốc độ cao và việc truyền nhận hình ảnh sẽ có độ trễ khoảng 1-2 giây. Mặc dù vậy nhược điểm lớn nhất của hệ thống này đó là nó dễ bị đánh lừa bởi các hệ thống ngụy trang gây nhiễu và các thiết bị làm nhiễu hồng ngoại có thể khiến quả tên lửa bị trục trặc trong quá trình bay.

Ngoài ra phương pháp dẫn đường DSMAC cũng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khách quan như điều kiện thời tiết bên ngoài, trong điều kiện thời tiết mưa gió hoặc bão, nó có thể làm cản trở tín hiệu dẫn đường được truyền và gửi liên tục tới tên lửa khiến quá trình điều chỉnh quỹ đạo đường bay bị gián đoạn, dẫn đến việc thiếu chính xác khi đến mục tiêu.

Cuối cùng là cơ chế dẫn đường bằng GPS, dạng này đơn giản và đáng tin cậy trong điều kiện thử nghiệm. Trong điều kiện chiến đấu thực tế, dẫn đường bằng GPS có thể dễ dàng bị gây nhiễu thậm chí bị chặn khiến tên lửa mất tín hiệu dẫn đường từ vệ tinh làm cho nó bay liên tục đến bao giờ hết nhiên liệu sẽ tự rơi và chắc chắn không thể đến được mục tiêu.

Điểm yếu tiếp theo của Tomahawk là vận tốc quá chậm. Dù tên lửa hành trình Tomahawk có tốc độ 800 km/h tương đương với tốc độ của một máy bay chở khách thông thường. Tuy nhiên, tốc độ này vẫn là quá chậm khiến nó có thể dễ dàng bị đánh chặn bởi pháo phòng không hay tên lửa vác vai.

Thêm vào đó là chiến thuật phóng một lúc nhiều tên lửa hành trình Tomahawk với quỹ đạo bay đồng loạt giống nhau của Mỹ khiến việc đánh chặn loại tên lửa này sẽ trở nên dễ dàng hơn khi đối phương có đủ thông tin tình báo và thời gian để thiết lập một hệ thống phòng không nhiều tầng.

Ví dụ như trong cuộc chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, tổng cộng có 288 quả tên lửa Tomahawk được phía Mỹ bắn đi nhưng có tới 29 quả tương đương với khoảng 10% đã bị quân đội Iraq đánh chặn được. Hay như trong năm 1999, lực lượng phòng không Nam Tư đã bắn hạ được khoảng 40 quả tên lửa hành trình Tomahawk, đạt tỉ lệ 20%, trong đó có rất nhiều tên lửa Tomahawk đã bị bắn hạ bởi các máy bay tiêm kích đánh chặn của Không quân Nam Tư.

Rõ ràng, để có được độ chính xác gần như tuyệt đối (sai số chệch mục tiêu dưới 5 mét) thì các kỹ sư thiết kế tên lửa Tomahawk đã phải đánh đổi tốc độ của nó, điều này cũng đồng nghĩa với việc một số lượng lớn các tên lửa hành trình có thể sẽ bị bắn hạ bởi lực lượng phòng không – không quân đối phương hay thậm chí các loại vũ khí bộ binh thông thường trong một điều kiện lý tưởng nào đó hoàn toàn có thể bắn hạ được những quả tên lửa trị giá vài triệu USD này một cách dễ dàng. (Thanh Hà)