Tranh luận nóng

Chữ Việt Nam song song 4.0: Không có cơ sở thực tiễn...

Chủ Nhật, 05/04/2020 07:05

(Giáo dục) - Cục Bản quyền không có chức năng bảo đảm gì về nội dung, chất lượng, giá trị của tác phẩm, tác giả có sản phẩm là được cấp...

Công trình “Chữ Việt Nam song song 4.0” của 2 tác giả Kiều Trường Lâm và Trần Tư Bình vừa được Cục Bản quyền tác giả cấp bản quyền làm dấy lên nhiều băn khoăn. Một số ý kiến cho rằng, việc cấp bản quyền cho công trình này là không khoa học, thậm chí tùy tiện. Điều này làm dấy lên lo ngại kho bản quyền sẽ bị quá tải bởi cái gì cũng có thể được cấp bản quyền, nhiều sản phẩm được cấp bản quyền sẽ có chất lượng kém vì không được hội đồng khoa học thẩm định.

Chu Viet Nam song song 4.0: Khong co co so thuc tien...
Hai tác giả Kiều Trường Lâm và Trần Tư Bình được cấp bản quyền cho “Chữ Việt Nam song song 4.0” (CVNSS 4.0). Ảnh: Doanh nghiệp

Về việc này, TS. Phạm Đình Chướng, Nguyên Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Sở hữu Trí tuệ cho rằng, Cục Bản quyền tác giả cấp giấy chứng nhận bản quyền tác giả cho bộ chữ "Chữ Việt Nam song song 4.0" là đúng quy định.

Theo vị TS, Cục Bản quyền quyền cấp bản quyền tác giả là nhằm thừa nhận tác giả là người tạo ra bộ chữ trên. Cục Bản quyền không có trách nhiệm phải quan tâm tới giá trị của bộ chữ trên được tạo ra như thế nào.

Trong trường hợp, bộ chữ của hai tác giả trên có vi phạm về quyền tác giả hoặc vi phạm các quy định của pháp luật, lúc đó Cục Bản quyền mới xem xét, không cấp bản quyền cho bộ chữ này.

"Cục Bản quyền không có chức năng bảo đảm gì về nội dung, chất lượng, giá trị của tác phẩm, chỉ cần tác giả tạo ra sản phẩm, mang sản phẩm tới là được cấp bản quyền", TS Phạm Đình Chướng cho hay.

Về lo ngại sẽ có chuyện cấp bản quyền tùy tiện, TS Chướng nhắc lại, Cục Bản quyền không có chức năng thẩm định nội dung mà chỉ thực hiện theo đúng chức năng bảo hộ quyền tác giả.

Vị TS nói thêm, ai cũng có quyền sáng tạo ra bộ chữ mới, tuy nhiên, thực tế bộ chữ của họ có giá trị, có được sử dụng hay không lại là chuyện khác.

Ông cũng lưu ý, các cơ quan quản lý không cấm quyền sáng tạo của mỗi người nhưng cũng không khuyến khích những người tạo ra, chạy theo những thứ vô bổ. Việc này không những làm mất thời gian, hao tổn nhân tài, vật lực của chính tác giả mà còn gây tâm lý bất ổn trong xã hội.

Thích thì cứ mày mò: Ngõ cụt...

Từ góc độ học thuật, chia sẻ với Đất Việt, GS.TS Nguyễn Văn Hiệp - Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học Việt Nam cho biết, tác giả bộ chữ "Chữ Việt Nam song song 4.0" có đề nghị Viện Ngôn ngữ học thẩm định, nhưng ông đã từ chối. Theo ông, Viện Ngôn ngữ học Việt Nam cũng nhận được rất nhiều đề nghị kiểu tương tự, nếu thẩm định thì không thể thẩm định hết.

Quan điểm cá nhân ông cho rằng, các nhà nghiên cứu ai thích cải cách thì cứ việc nghiên cứu, mày mò thêm cái này bớt cái kia và nêu đề nghị cải cách, nhưng chỉ thảo luận trong nhóm nhỏ học thuật, như một thú vui gọi là thú vui “cải cách chữ viết”, giống như thú vui sưu tầm đồ cổ mà thôi. Bởi lẽ cải cách chữ viết hiện nay là vấn đề của thực tiễn và xã hội, các dự án cải cách chữ Quốc ngữ hiện nay đều không có cơ sở thực tiễn và cơ sở xã hội.

Đây là lý do ông cho rằng, đã có rất nhiều tác giả, có rất nhiều nghiên cứu về những cải cách, những thay đổi nhưng đều thất bại, đi vào ngõ cụt.

Chữ Việt Nam song song: Tùy tiện, phản khoa học

Ông nói thêm, đánh giá của các nhà nghiên cứu thì chữ quốc ngữ dưới dạng hiện tại chúng ta đang dùng có thể xem là xuất phát từ chữ quốc ngữ đã được hiệu chỉnh trong từ điển của Pigneau de Béhaine.

Theo đó, chữ Quốc ngữ là loại chữ ghi âm tương đối khoa học. Dĩ nhiên nó vẫn có nhiều điểm không hoàn hảo như tất cả bộ chữ ghi âm khác. Đây chính là một trong những lí do trong một thời gian dài, liên tục có một số ý kiến cho rằng cần phải cải tiến chữ Quốc ngữ trên nhiều phương diện khác nhau, thậm chí cải tổ cơ bản.

Kể lại một câu chuyện, trước đây có một giáo sư Việt sang Mỹ tìm tài liệu, ông đến thư viện, gõ vào máy tính tìm tên một tác giả Việt, tên Hòa. Vì bộ gõ Việt lúc đó bỏ dấu thủ công, giáo sư bỏ dấu ở chữ "o", tức "Hòa", nhưng máy báo không có tên này. Giáo sư đã thất vọng ra về, kể chuyện với một người bạn, người bạn khuyên bỏ dấu chỗ khác, vào "a". Hôm sau ông giáo sư quay lại, bỏ dấu tên tác giả cần tìm là "Hoà", kết quả có ngay.

GS Nguyễn Văn Hiệp cho rằng, câu chuyện này góp phần giúp thấy rõ cần nhanh chóng có chuẩn chính tả cho một số trường hợp có tranh chấp về cách viết như thế.

"Khi nhìn lại lịch sử những đề xuất cải cách chữ Quốc ngữ hơn 100 năm qua, xin đừng bàn đến cải cách chữ Quốc ngữ nữa, có chăng thì chỉ có thể bàn về chuẩn chính tả, một việc rất cần thiết trong giai đoạn này", GS.TS Nguyễn Văn Hiệp nhấn mạnh.

Lam Nguyễn