Tranh luận nóng

Chương trình lớp 1: Biết đọc, biết viết trước mới theo nổi?

Thứ Sáu, 02/10/2020 07:41

(Giáo dục) - Chuyên gia đề nghị Bộ GD-ĐT cần có khảo sát, nghiên cứu thực tiễn ngay lập tức tại lớp học, tránh để dư luận ồn ào, mất lòng tin.

Một tháng sau khi bước vào năm học mới, nhiều phụ huynh than phiền chương trình Tiếng Việt lớp 1 đổi mới nặng hơn trước khiến cả học sinh và phụ huynh rất vất vả. Không ít phụ huynh thú nhận họ thấy hối tiếc khi không dạy trước cho con.

Con trai chị Thanh Quý (Hoàng Mai, Hà Nội) học lớp 1 ở một trường công lập có sử dụng bộ sách Cánh diều. Đây là bộ sách, mà theo nhiều ý kiến, là nhẹ nhàng hơn nhiều so với bốn bộ sách còn lại. Không cho con học tiền lớp 1, song đến bây giờ chị Quý thấy may mắn khi ở trường mầm non, lên lớp 5 tuổi, con chị đã được dạy đọc, dạy viết. Kết quả là "tốt nghiệp" mầm non, cháu bé đã biết đánh vần, đọc trơn và viết được bảng chữ cái cùng các số, dù theo chị nhận xét là "nét chữ run bần bật như giun như dế".

Khẳng định nhờ được dạy trước mà con thích ứng khá nhanh với chương trình lớp 1, chị Quý cũng cho biết, trường hợp như con trai chị không phải là hiếm. Ngay như lớp của con chị, đa số các cháu đã biết đọc, biết viết trước khi vào lớp 1.

Nhìn vào chương trình học, với kinh nghiệm của mình, chị Quý đã khuyên ngay đồng nghiệp ở cơ quan có con 5 tuổi nên cho con học chữ, học viết trước nếu muốn con theo kịp với bạn bè trong lớp. Kết quả là, một tuần nay, đồng nghiệp của chị đã bước vào công cuộc dạy con học chữ, học viết khi cháu bé vừa bước vào lớp mầm non 5 tuổi.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc học trước chương trình không phải là điều tốt và người lớn thay vì đặt ra áp lực với trẻ ngay từ lứa  tuổi mầm non, hãy để trẻ được chơi để phát triển năng lực, trí tuệ.

Chuong trinh lop 1: Biet doc, biet viet truoc moi theo noi?
Trẻ vào lớp 1 đang ở giai đoạn học mà chơi, chơi mà học. Ảnh minh họa

Ở góc độ chuyên gia giáo dục, TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp cho biết, quan điểm con phải biết đọc, biết viết trước khi vào lớp 1 mới theo nổi chương trình mới chỉ là quan điểm của một số phụ huynh. Nhiều khi chính phụ huynh làm cho con mình bị quá tải.

Cho rằng các phụ huynh phải bình tĩnh để theo dõi, quan sát vì quá trình nhận thức của mỗi trẻ khác nhau, vùng này khác vùng kia, do điều kiện kinh tế gia đình khác nhau, TS Hoàng Ngọc Vinh cũng đề nghị Bộ GD-ĐT cần sớm có khảo sát, nghiên cứu thực tiễn ngay tại lớp học để đưa ra đánh giá.

"Việc này phải làm ngay lập tức, không thể chờ đến hết năm học, bởi đây là vấn đề nhạy cảm, hơn nữa lại có dư luận. Nếu giáo viên có phản ánh, cảm thấy có vấn đề thì hoặc là giáo viên chưa được tập huấn nghiệp vụ kỹ, hai là có thể do chương trình, ba là do chính phụ huynh gây ra", ông Vinh nói và nhận xét rằng, trước đây chúng ta đã có thiếu sót và chưa thật chuyên nghiệp trong chuyện đánh giá thử nghiệm.

Nguyên tắc đánh giá thử nghiệm, theo ông là phải cho dạy, làm bài kiểm tra xem mức độ nhận thức của các học sinh ra sao, chứ không chỉ dừng ở những đánh giá định tính, hỏi han, phỏng vấn giáo viên xem bài học vừa tải hay quá tải.

"Quan trọng nhất là phải đánh giá định lượng, cho học sinh làm các bài test xem các cháu tiếp thu thế nào, làm được bài hay không, từ đó mới đo lường để biết bài có quá tải hay không, rồi các vùng miền khác nhau ra sao...", nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp nêu rõ.

"Phải có nghiên cứu khách quan chỗ này và làm sớm, đừng để dư luận ồn ào, mất lòng tin vào chương trình mới", vị chuyên gia nhấn mạnh, đồng thời lưu ý rằng việc dạy và học phải theo tiêu chuẩn, chuẩn đã được thiết kế thì cứ theo chuẩn mà làm.

"Đã có các nghiên cứu về vấn đề này, bản thân các phụ huynh phải thật thấu hiểu và không nên tạo áp lực cho con", TS Hoàng Ngọc Vinh nói.

Trong khi đó, trao đổi trên tờ Zing, GS Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên kiêm chủ biên sách giáo khoa Tiếng Việt 1 bộ Cánh diều cho biết, trẻ mầm non đã được dạy nhận mặt chữ cái, chữ số. Sách Tiếng Việt 1 xây dựng trên cơ sở đó nhưng không phải vì thế mà bỏ qua việc dạy học sinh từng chữ. Một số bé biết chữ trước khi vào lớp 1 có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các em nhưng cũng có thể khiến các bé đó chủ quan.

“Ở sách Cánh diều, học sinh vẫn học từng chữ, từng nét. Tôi khẳng định kể cả các em chưa biết mặt chữ vẫn học được”, ông Thuyết nhấn mạnh.

Thực tế, trước khi vào học lớp 1, nhiều học sinh đã biết chữ. Tuy nhiên, giáo viên không nên căn cứ đó để đánh giá những em chưa học trước.

“Các cô phải đánh giá theo đúng yêu cầu của chương trình. Học sinh mới bắt đầu học sẽ phải đánh vần khi đọc, đọc chậm, viết chưa đẹp. Chúng ta không thể yêu cầu cao”, GS Nguyễn Minh Thuyết nói.

Đây cũng là điều ông lưu ý cả giáo viên lẫn phụ huynh. Người lớn cần hiểu học sinh mới đi học, không thể đòi hỏi trẻ viết nhanh, viết đẹp ngay từ đầu.

Ông cho rằng một số người cảm thấy việc học của trẻ nặng do đặt yêu cầu quá cao. Trong khi đó, ở những tuần đầu, học sinh chỉ cần biết nhận diện và viết chữ cái. Học tập, rèn luyện là quá trình cả đời. Các thầy cô và nhà quản lý đừng đặt quá nặng yêu cầu tập viết. Các em chỉ cần biết chữ nào, chắc chữ đó.

Ở nước ngoài, thậm chí, người ta bố trí rất ít giờ tập viết vì quan niệm học sinh sau này sẽ viết bằng máy vi tính, chứ rất ít khi viết tay.

"Dĩ nhiên, chúng ta không thể theo cách làm đó. Nhưng việc giáo viên, gia đình nóng vội, đốt cháy giai đoạn chỉ làm khổ trẻ", GS Thuyết nêu quan điểm.

Trước đó, tại họp báo thường kỳ quý III/2020 diễn ra chiều 30/9, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học, Bộ GD-ĐT thông tin, gần đây một số diễn đàn đăng tải thông tin phụ huynh nói về chương trình lớp 1 nặng sau một tháng học. Tuy nhiên, Bộ GD-ĐT chưa nhận được ý kiến chính thức từ giáo viên, cơ sở giáo dục, nhà khoa học về vấn đề này.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học khẳng định chương trình lớp 1 có sự điều chỉnh ở chỗ "trẻ cố gắng đọc thông viết thạo càng sớm càng tốt", để có điều kiện chọn những môn khác.

Thành Luân