Tranh luận nóng

Thi THPT trên máy tính: Điều lo nhất là...

Thứ Ba, 29/09/2020 07:53

(Giáo dục) - Theo PGS.TS Nguyễn Văn Vỵ, vấn đề khó nhất khi chuẩn bị cho lộ trình thi THPT trên máy tính là ngân hàng câu hỏi, không phải máy móc, thiết bị.

Theo thông tin từ Bộ GD-ĐT, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2021 sẽ giữ ổn định như năm 2020, không có bất kỳ đổi mới, xáo trộn nào. Năm 2021 vẫn thi trên giấy, đồng thời cũng là năm chuẩn bị điều kiện để thử nghiệm thi trên máy tính theo lộ trình thích hợp.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Văn Vỵ, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Công nghệ phần mềm, Khoa Công nghệ thông tin, Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) ủng hộ chủ trương sớm ứng dụng công nghệ thông tin vào việc tổ chức kỳ thi, cụ thể là tổ chức cho học sinh làm bài thi trên máy tính.

Ông cho biết, hiện nay, với phương tiện máy móc, thiết bị sẵn có hiện nay, việc thi trên máy tính "không thành vấn đề", đầu tư cũng không tốn kém, chủ yếu là tổ chức lại, xây dựng hệ thống phần mềm liên kết các máy.

"Bây giờ, đa số các trường trang bị máy tính rất nhiều, từ các trường phổ thông đến trường đại học. Chỉ cần mỗi trường có một phòng máy tính, học sinh thi một lúc là xong.

Nếu thử làm phép thống kê thì số máy tính ở các trường cấp 2, cấp 3 và đại học cũng đã thừa so với số học sinh cần thi tốt nghiệp THPT.

Nguyên tắc là phải tận dụng nguồn lực sẵn có của các trường, chứ không phải lợi dụng chủ trương thi trên máy tính để rồi vẽ ra dự án mua sắm máy tính mới một cách lãng phí, sau đó chia nhau tiền ngân sách. Nếu người đứng đầu có trình độ hiểu biết, có khả năng quyết định, tôi nghĩ chủ trương đúng đắn này sẽ không bị lợi dụng.

Phải xây dựng một hệ thống phần mềm để liên kết các máy, tuy nhiên đây cũng không phải là việc khó khăn gì khi chúng ta đã có sẵn hệ thống internet", PGS.TS Nguyễn Văn Vỵ chỉ rõ, đồng thời lưu ý, việc thi trên máy tính chỉ áp dụng với các địa phương có đủ điều kiện, nơi nào chưa đủ điều kiện, chưa sẵn sàng vẫn nên thi trên giấy như hiện nay.

Thi THPT tren may tinh: Dieu lo nhat la...
Sau kỳ thi tốt nghiệp THPT 2021, Bộ GD-ĐT sẽ chuẩn bị các điều kiện từng bước tổ chức thi trên máy tính.

Vấn đề khó nhất và quan trọng nhất khi thực hiện lộ trình thi trên máy tính, theo vị chuyên gia, chính là phải có hệ thống câu hỏi/đề thi đủ lớn và đạt chất lượng, làm sao bao quát được nội dung đã học và đạt được yêu cầu.

PGS.TS Nguyễn Văn Vỵ chỉ ra thực tế nhiều năm qua, câu hỏi của nhiều trường xây dựng không đúng với nội dung muốn hỏi, cách đặt câu hỏi cũng không làm học sinh trả lời đúng được. Vì vậy, để giải quyết tình trạng này, có được một hệ thống câu hỏi chất lượng chuẩn bị cho kỳ thi trên máy tính, theo ông, phải huy động trí tuệ của đội ngũ các thầy cô giáo, các chuyên gia, trên cơ sở kiểm tra, đánh giá mới xây dựng được.

"Ngân hàng câu hỏi chính là hệ thống phần mềm khó nhất, giữ vai trò quan trọng đến 80-85%, còn phần cứng - với tất cả các thiết bị hiện đại, chỉ chiếm khoảng 15-20%.

Tôi đi dạy ở trường, hệ thống câu hỏi cũng phải mất vài năm để hình thành. Từng giáo viên phải làm hệ thống câu hỏi, sau đó lần lượt phải được bộ môn, hội đồng chuyên ngành và khoa đánh giá.

Công phu như vậy nhưng không phải chúng ta không làm được, chỉ cần tránh cách tổ chức mang tính hình thức. Việt Nam có rất nhiều giảng viên, chuyên gia có trình độ, năng lực giỏi và tâm huyết, có kinh nghiệm xây dựng hệ thống câu hỏi, chỉ cần tập hợp lại, chọn lọc cho phù hợp với mục tiêu ngành giáo dục đề ra, dĩ nhiên là cũng phải trả công cho họ xứng đáng", PGS.TS Nguyễn Văn Vỵ nói, đồng thời cũng nhấn mạnh yêu cầu phải xây dựng hệ thống phần mềm quản lý chấm điểm và giám sát để chống gian lận thi cử.

"Rõ ràng còn rất nhiều việc phải làm nếu muốn tổ chức một kỳ thi trên máy tính: cần tổ chức xây dựng ngân hàng câu hỏi, thử nghiệm một phần rồi sau đó mới mở rộng dần ra. Cho nên, cũng phải mất một vài năm Việt Nam mới có thể sẵn sàng để tổ chức một kỳ thi như vậy", PGS.TS Nguyễn Văn Vỵ nhận xét.

Đối với phương thức tổ chức thi trên máy tính, thí sinh có thể tham gia dự thi một số đợt trong năm tại các địa điểm của các tổ chức khảo thí độc lập đáp ứng theo quy định của Bộ GD-ĐT, kết quả của đợt thi nào cao nhất sẽ được lựa chọn sử dụng để xét công nhận tốt nghiệp THPT và có thể được các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp tham khảo, sử dụng trong tuyển sinh (nếu có nhu cầu).

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp của Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực ngày 23/9, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu việc xây dựng phương án thi THPT sau năm 2020 cần chắc chắn nhưng phải rất tích cực, khẩn trương.

Việc tổ chức cho học sinh thi trên máy tính từ sau năm 2020 là nằm trong một lộ trình đã bàn từ 2014 - 2015. Vì thế, không thể đẩy nhiệm vụ này cho “nhiệm kỳ sau”, tức sau năm 2025.

Trước hết, Bộ GD-ĐT cần phân định hình thức thi trên máy tính trong kỳ thi THPT quốc gia với hoạt động của các trung tâm khảo thí độc lập tổ chức thi nhiều lần trong năm.

“Tinh thần là tạo điều kiện tối đa cho các cháu, không có chuyện các cháu chưa quen với máy tính lại phải thi máy tính hoặc thường dùng loại máy tính này nhưng thi trên loại máy tính khác”, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ GD-ĐT phải bảo đảm tiến độ chuẩn hóa, cập nhật, mở rộng ngân hàng đề thi, không vì lý do này mà trì hoãn lộ trình tổ chức thi trên máy tính.

“Sau cuộc họp hôm nay, Bộ GD-ĐT cần tiếp tục có các cuộc làm việc, tham khảo, tiếp thu góp ý của các chuyên gia, nhà khoa học để xây dựng phương án và phải lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân trước khi trình Chính phủ”, Phó Thủ tướng nói.

Thành Luân