Tranh luận nóng

Tranh cãi học phí trường quốc tế: Thế không thể lùi

Thứ Ba, 12/05/2020 13:32

(Giáo dục) - Khi mọi thứ chưa đủ thông tin, chất lượng chưa được đo lường mà bàn tới học phí là quá sớm.

Tiến sĩ Lê Trường Tùng - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Trường ĐH FPT - Hiệu trưởng trường Đại học FPT nêu quan điểm trước những bức xúc của phụ huynh có con theo học tại nhiều trường quốc tế, tư thục trong mùa Covid-19.

Tranh cai hoc phi truong quoc te: The khong the lui
Nhiều phụ huynh phản đối việc thu học phí cao của trường quốc tế. Ảnh: Kiến thức

Nhìn nhận sự phản ứng của nhóm phụ huynh Trường Quốc tế Úc (AIS), Quốc tế Việt Úc (VAS), Sao Việt (VSTAR) về việc các trường thu học phí dạy trực tiếp nhưng học sinh phải học online mà chất lượng không đảm bảo từ hai góc độ là, phản ứng từ phụ huynh có con học trường quốc tế, trường tư thục và hai là thay đổi học phí do tác động của dịch bệnh, ông Tùng phân tích:

Về phản ứng của phụ huynh, theo ông Tùng đây là vấn đề vẫn thường xảy ra khi có một sự thay đổi nào đó mà chưa nhận được sự thống nhất, đồng thuận từ phía phụ huynh và nhà trường. Một trong những nguyên nhân dễ khiến phụ huynh có con em học trường quốc tế, trường tư thục phản ứng chính vì các trường này có mức đóng học phí cao hơn so với trường công nên khi có vấn đề tăng - giảm học phí thì con số thay đổi cũng cao hơn nhiều, khiến phục huynh xót ruột.

Đó là lý do giải thích vì sao việc thay đổi tăng tiền học phí khu vực quốc tế, tư thục lại dễ bị phản ứng và hay bị phản ứng hơn so với khu vực công.

Còn với vấn đề thay đổi việc đóng học phí, mức học phí do tác động của dịch bệnh Covid-19 có thể nói do thiếu sự thỏa thuận, thống nhất giữa các bên.

Trước hết phải nói rằng, dịch bệnh là lý do bất khả kháng không chỉ với lĩnh vực giáo dục mà ở hầu hết các lĩnh vực, ngành nghề nào cũng bị ảnh hưởng.

Đối với ngành giáo dục, việc chuyển từ học trực tiếp sang học trực tuyến cũng là giải pháp bắt buộc, không thể làm khác của cả khu vực trường công và trường tư.

Trong bối cảnh có những thay đổi đột ngột như vậy mà cách hành xử thiếu đi sự tinh tế, khéo léo sẽ rất dễ phát sinh những mâu thuẫn.

Bởi bình thường trường quốc tế có thể thu học phí rất cao nhưng đó là mức học phí đã được thỏa thuận trước, thỏa thuận ngay từ đầu năm học và đã được sự thống nhất giữa phụ huynh và nhà trường. Khi đó, nhà trường với vai trò là người cung cấp dịch vụ đưa ra giá, phụ huynh là người sử dụng dịch vụ và chấp nhận mua. Phù hợp, phụ huynh sẽ cho con học, không hợp lý có thể lựa chọn trường khác cho con. Lúc này, dù có phải đóng mức học phí cao thì vẫn là mức học phí đã được thỏa thuận công khai, minh bạch. Phụ huynh lựa chọn phải chấp nhận.

Tuy nhiên, sự phản ứng của phụ huynh trong trường hợp này là do thiếu thông tin, thông tin không minh bạch, không có sự thỏa thuận, thống nhất giữa hai bên.

Nhất là khi dịch bệnh lại xảy ra vào thời điểm năm học đã diễn ra, đang bước vào học kỳ hai, và khi cách thức học phải chuyển đổi từ học trực tiếp sang học trực tuyến nên sẽ có nhiều câu hỏi được đặt ra như: học phí thu thế nào? Chi phí có thay đổi hay không...?

Về mặt tâm lý, bên nào cũng muốn sự thay đổi có lợi cho mình. Vì thế, phụ huynh muốn giảm học phí vì cho rằng học sinh không phải đến trường, không sử dụng xe đưa đón, không ăn bán trú. Về mặt nguyên tắc, yêu cầu của phụ huynh là đúng. Những chi phí này phải được hoàn trả lại khi không sử dụng hoặc không thu nếu không có các hoạt động đó diễn ra. Không cung cấp thì không được thu tiền.

Theo ông Tùng, cái phức tạp nhất là việc xác định mức học phí. Phải thừa nhận, dù ảnh hưởng từ dịch bệnh, học sinh không phải đến trường nhưng thực tế là vẫn tiếp tục học online, chỉ là khác về hình thức học. Hơn nữa, năm học chưa kết thúc, khó xác định diễn biến dịch trong thời gian tới nên cũng chưa thể khẳng định chắc chắn: Còn phải học bù trong thời gian bao lâu? Bao giờ thì trở lại học trực tiếp? Và trách nhiệm của nhà trường trong việc bảo đảm đầu ra cho học sinh là như thế nào?

Vì thế, nếu xét về mặt khách quan, ở thời điểm hiện nay có thể chốt được ngay về kinh phí đi lại, ăn ở nhưng khó chốt được học phí.

Sự giằng co giữa hai bên cũng là do không bên nào nhượng bộ bên nào và bên nào cũng không muốn chịu thiệt. Tuy nhiên, xét ở thời điểm này, phụ huynh là người yếu thế. Khác với những tranh cãi từ đầu năm học, bởi khi đó phụ huynh có quyền lựa chọn dựa trên những thông tin tiếp cận công khai, phụ huynh có quyền lựa chọn. Còn hiện tại, phụ huynh không thể có lựa chọn khác vì năm học đang diễn ra dở dang, rất khó để bỏ trường này chuyển sang trường khác.

Kể cả trong trường hợp muốn chuyển trường cũng rất khó bởi chương trình học của trường quốc tế với trường công lập rất khác nhau. Học sinh học trường quốc tế không dễ có thể theo học được ở trường công lập. Nói cách khác, phụ huynh đã ở thế không thể lùi, còn nhà trường không chịu thiệt nên một mình một luật.

Tranh cãi học phí trường quốc tế: Khi đã là dịch vụ...

Với kinh nghiệm của một nhà quản lý giáo dục lâu năm, TS Lê Trường Tùng cho rằng, khi mọi vấn đề còn chưa rõ ràng việc định ra mức học phí và thu học phí ngay là hơi sớm. Nhà trường hoàn toàn có thể chờ đợi tới khi năm học kết thúc, lúc đó có thể tính toán và đưa ra mức học phí phù hợp. Quan trọng nhất là giữa hai bên phải chấp nhận cùng chia sẻ rủi ro, mỗi bên chịu thiệt một ít thì mới có thể tìm được tiếng nói chung.

"Nói tóm lại, phản ứng của phụ huynh là do việc thu tiền nhưng lại thiếu thông tin, không minh bạch. Muốn giải quyết được thì mỗi bên đều phải chịu thiệt, mục tiêu số 1 phải là làm sao để bảo đảm được chất lượng đào tạo cho học sinh trong bối cảnh dịch bệnh xảy ra.

Bởi kỳ vọng của các phụ huynh cho con học trường quốc tế chính là muốn nhìn thấy một môi trường học tập với một chất lượng phù hợp. Khi bàn quá sớm về học phí mà chưa có đủ thông tin thì ai cũng tìm ra cơ sở để mình được lợi nhất. Khi ai cũng nghĩ tới lợi cho mình thì rất khó tìm được tiếng nói chung.

Do đó, nếu thông tin chưa minh bạch, năm học chưa kết thúc, chất lượng chưa đo lường được, mọi tính toán nên lùi lại", TS Lê Trường Tùng nhìn nhận.

 Lam Lam